S-allilocysteina
więcej niż w surowym
Na plus
Im dłuższy czas starzenia, tym zawartość tego związku wzrasta. To właśnie on budzi największe zainteresowanie badaczy.
Czy czarny czosnek jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: czarny czosnek to łagodny w smaku czosnek starzony w cieple, z większą ilością S-allilocysteiny niż surowy, ale dowody na jego korzyści u ludzi są na razie skromne.
Czarny czosnek powstaje z surowego czosnku, który przez kilka tygodni dojrzewa w ciepłym i wilgotnym środowisku, w wyniku czego czernieje. Ząbki stają się miękkie i gumowate, a smak słodko-kwaśny, bez ostrości świeżego czosnku.
To wyrób poddany obróbce cieplnej, a nie osobna roślina. Interesują się nim naukowcy, bo w czasie tego procesu allicyna przekształca się w inne związki, ale to, co wiemy o jego wpływie na zdrowie ludzi, jest wciąż ograniczone.
Spis treści
Czarny czosnek: co jest na plus, a co na minus
Przeważa niepewność: czarny czosnek ma ciekawy skład i łagodny smak, ale większość obietnic wynika z badań laboratoryjnych. Można go jeść w zwykłych porcjach kuchennych jako smaczny dodatek, bez oczekiwań działania leczniczego.
Proces produkcji
40-90 °C
Z umiarem
Parametry procesu różnią się w zależności od kraju, producenta i przeznaczenia produktu, dlatego skład dwóch słoików może się różnić.
Flawonoidy i kwasy fenolowe
więcej niż w świeżym
Na plus
Obróbka cieplna zwiększa ilość tych związków w stosunku do świeżego czosnku.
Badania z udziałem ludzi
250 mg dziennie przez 12 tygodni
Z umiarem
W badaniu z udziałem 75 osób z nadciśnieniem I stopnia taka dawka nie zmieniła istotnie cholesterolu ani triglicerydów w porównaniu z placebo. Autorzy nazywają dodatkowe wyniki hipotezami wymagającymi potwierdzenia.
Smak i zapach
łagodny, słodko-kwaśny
Na plus
Dzięki przetworzeniu traci ostrość świeżego czosnku, więc łatwiej go jeść wprost albo dodawać do dań.
Ile czarnego czosnku dziennie i jak jeść z głową
- Dla zwykłego czosnku Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej pisze, że osobom, które mogą go jeść, dwa ząbki dziennie powinny wystarczyć. Dla czarnego odrębnych zaleceń brak, więc trzymaj się niewielkich porcji.
- Serwuj go z sushi, w zupach-kremach, sosach i dipach albo jako składnik sałatek i past warzywnych.
- Można nim też marynować mięso, ale nie ma potrzeby podgrzewać go długo, bo nadaje się do bezpośredniego spożycia.
- Zwykły czosnek pozostaje pełnoprawną opcją, więc nie musisz go zastępować czarnym.
Szkodliwość i przeciwwskazania: czarny czosnek
Czarny czosnek nie szkodzi zdrowym osobom w kuchennych ilościach, ale jak zwykły czosnek bywa szkodliwy w dużych dawkach i przy niektórych chorobach. Odrębnych badań jego bezpieczeństwa jest niewiele.
- W dużych dawkach czosnek lub jego preparaty bywają niebezpieczne, zwłaszcza dla dzieci, i mogą szkodzić układowi pokarmowemu, powodując biegunkę czy wzdęcia. Zwykłego czosnku nie podaje się dzieciom poniżej 10. miesiąca życia.
- Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny zachować ostrożność przy czosnku, więc zanim zaczniesz jeść go regularnie, zapytaj lekarza.
- Czosnek nie jest wskazany przy ostrym nieżycie żołądka i jelit, wrzodach żołądka, zbyt niskim ciśnieniu, zapaleniu nerek i niewydolności wątroby.
- Suplementy i ekstrakty z czarnego czosnku to nie to samo co czosnek na talerzu i nie zastępują leków, a ich stosowanie omów z lekarzem.
Porady
- Czytaj etykietę: w składzie powinien być sam czosnek, a dodatki cukru czy aromatów niczemu tu nie służą.
- Wyniki z laboratorium nie oznaczają skutku u człowieka: badania z udziałem ludzi są ograniczone, więc nie traktuj czarnego czosnku jak sposobu na choroby.
- Postaw na różnorodną dietę, a czarny czosnek traktuj jak ciekawy dodatek smakowy.
Najczęstsze pytania
Czy czarny czosnek jest zdrowy?
Z umiarem. Ma więcej S-allilocysteiny niż surowy i łagodniejszy smak, ale dowody na korzyści u ludzi są na razie skromne.
Czy czarny czosnek jest szkodliwy?
Zdrowym osobom w kuchennych ilościach nie. Jak zwykły czosnek bywa szkodliwy w dużych dawkach, a osoby na lekach przeciwzakrzepowych powinny zachować ostrożność.
Czym czarny czosnek różni się od zwykłego?
Powstaje przez obróbkę cieplną świeżego czosnku. Zmienia barwę na czarną, smak na słodko-kwaśny, a konsystencję na gumowatą.
Czy czarny czosnek pachnie jak zwykły?
Znacznie łagodniej. Przetworzenie odbiera mu ostrość świeżego czosnku w smaku i zapachu.
Czy czarny czosnek obniża cholesterol?
W kontrolowanym badaniu niska dawka nie zmieniła istotnie podstawowych wskaźników lipidów. Dowody są na razie ograniczone.
