Słonina
ok. 20% kawałków tłuszczu
Na minus
Tradycyjna mortadela zawiera widoczne białe kawałki tłuszczu, dlatego jest wędliną wyraźnie tłustą.
Czy mortadela jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: mortadela to tłusta wędlina z drobno zmielonego mięsa, a mięso przetworzone Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zalicza do grupy 1, więc lepiej traktować ją jako wyjątek.
Mortadela to włoska parzona kiełbasa o dużej średnicy, wywodząca się z Bolonii. Powstaje z bardzo drobno zmielonej wieprzowiny, czasem z cielęciną, z kawałeczkami słoniny i przypraw, takich jak gorczyca czy pieprz. Bywa też z pistacjami. Jest różowa, delikatna w smaku i nigdy nie jest pikantna.
Wątpliwości biorą się stąd, że to wędlina z mielonego mięsa i dużą ilością tłuszczu, a do tego mięso przetworzone. Eksperci wskazują, że takie produkty zawierają sporo soli i dodatków. Poniżej sprawdzamy, co to oznacza dla kanapki na śniadanie.
Spis treści
Mortadela: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają tłuszcz, sól i przetworzenie, na plus jest smak i prosty skład tradycyjnych wersji. Mortadela to raczej wyjątek niż codzienna wędlina.
Drobno mielone mięso
wędlina mielona
Na minus
Wędliny mielone oprócz soli, azotanów i azotynów zawierają dużo tłuszczu, cholesterolu, cukru i wody, co w nadmiarze może niekorzystnie wpływać na zdrowie.
Sól i peklowanie
dużo soli
Na minus
Mieszanki soli peklujących z azotanami i azotynami utrwalają różową barwę i hamują bakterie, a wędliny są istotnym źródłem soli w diecie.
Dodatki
zależy od etykiety
Z umiarem
W wielu wędlinach znajdują się fosforany, glutaminian sodu, aromaty dymu wędzarniczego i białka sojowe, dlatego warto czytać skład.
Ocena IARC
grupa 1 dla mięsa przetworzonego
Na minus
W badaniach, na których oparto tę klasyfikację, 50 g mięsa przetworzonego dziennie wiązało się z ryzykiem raka jelita grubego wyższym o 18%.
Ile mortadeli dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj mortadelę jako okazjonalny dodatek, a nie codzienną wędlinę; ustalonej bezpiecznej porcji dziennej nie ma.
- Jeśli jesz, to najlepiej z pełnoziarnistym chlebem i dużą ilością warzyw.
- Częściej wybieraj wędliny z całego kawałka mięsa, na przykład szynkę, polędwicę, schab czy filet.
- Zamiast wędliny na kanapkę sięgaj po pasty z ciecierzycy, soi lub soczewicy, ryby, jajka, twaróg albo awokado.
Szkodliwość i przeciwwskazania: mortadela
Mortadela szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy jada się ją często i w dużych ilościach. Oto sytuacje, w których warto ją ograniczyć albo pominąć.
- Przy nadciśnieniu wędliny szkodzą przez dużą ilość soli, więc mortadelę lepiej zostawić na wyjątkowe okazje.
- Osobom z podwyższonym cholesterolem i chorobami serca szkodzi tłuszcz zwierzęcy, którego w mortadeli jest dużo.
- Częste jedzenie przetworzonego mięsa wiązano w badaniach z wyższym ryzykiem nowotworów, chorób serca i naczyń, nerek, wątroby oraz cukrzycy.
- Alergicy na orzechy pistacjowe powinni uważać, bo mortadelę nierzadko doprawia się pistacjami.
Porady
- Czytaj skład także na wędlinach na wagę i poproś sprzedawcę o etykietę; wybieraj produkty bez glutaminianu sodu, fosforanów i aromatów dymu wędzarniczego.
- Wędliny kupowane w sklepie warto przynajmniej częściowo zastępować mięsem przyprawionym i upieczonym w domu.
- Dokładaj do kanapki dużo warzyw, aby wędliny było mniej.
Najczęstsze pytania
Czy mortadela jest zdrowa?
Okazjonalnie. To tłusta, solona wędlina z drobno zmielonego mięsa, więc nie nadaje się na codzienną kanapkę.
Czy mortadela szkodzi?
Częste jedzenie mięsa przetworzonego może szkodzić, bo wiąże się z większym ryzykiem chorób, a mortadela dodatkowo jest tłusta i słona. Od czasu do czasu mała porcja nie jest problemem dla zdrowej osoby.
Z czego robi się mortadelę?
Z bardzo drobno zmielonej wieprzowiny, czasem z dodatkiem cielęciny, z kawałkami słoniny i przyprawami. Tradycyjny boloński typ powstaje z czystego mięsa wieprzowego.
Czy mortadela jest lepsza od innych wędlin?
Raczej nie. Lepiej wypadają wędliny z całego kawałka mięsa, a mielone zawierają więcej tłuszczu i dodatków.
Z czym jeść mortadelę?
Najlepiej z pełnoziarnistym chlebem. Dodaj warzywa, a w menu na co dzień częściej stawiaj na pasty roślinne.
