Kofeina
brak kofeiny
Na plus
To napój bezkofeinowy, więc nie podrażnia błony śluzowej żołądka tak jak mocna kawa.
Czy kawa zbożowa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: kawa zbożowa nie zawiera kofeiny, ale przy prażeniu zbóż i cykorii powstaje akryloamid, dlatego pij ją w rozsądnych ilościach, a nie bez ograniczeń.
Kawa zbożowa, w tym popularna Inka, to napój bezkofeinowy o smaku zbliżonym do kawy. Najczęściej składa się z prażonego żyta, cykorii i buraka cukrowego, a w innych mieszankach także z pszenicy, jęczmienia, korzenia mniszka, łubinu czy kozieradki.
Wątpliwości biorą się stąd, że prażenie zbóż to obróbka, w której powstaje akryloamid. Z drugiej strony napój nie ma kofeiny, więc pytanie brzmi: jak często i w jakiej wersji po niego sięgać.
Spis treści
Kawa zbożowa: co jest na plus, a co na minus
Plusy i minusy mniej więcej się równoważą. Na plus działa brak kofeiny i niewiele energii w samym naparze, na minus akryloamid z prażenia oraz gluten w wersjach ze zbóż. Poniższe kafle pokazują szczegóły.
Energia
ok. 4 kcal w 100 ml
Na plus
Sam napar ma niewiele energii. Mleko i cukier dodane do kubka zmieniają ten bilans.
Akryloamid
do 8000 µg/kg w kawie z cykorią
Na minus
Powstaje przy prażeniu zbóż i cykorii. Udokumentowano jego działanie rakotwórcze u zwierząt, a u ludzi dotąd nie wykazano jednoznacznie związku z nowotworami.
Inulina z cykorii
ok. 40% w surowym korzeniu
Z umiarem
Cykoria dostarcza inuliny, uznawanej za prebiotyk. Przy prażeniu inulina przemienia się w związek o aromacie przypominającym kawę, więc w napoju jest jej mniej niż w surowym korzeniu.
Gluten
obecny w wersjach ze zbóż
Z umiarem
Mieszanki z żyta, jęczmienia czy pszenicy zawierają gluten, więc przy celiakii nie są dla ciebie. W sklepach bywa żołędziówka bez glutenu.
Ile kawy zbożowej dziennie i jak jeść z głową
- Pij kawę zbożową z umiarem, bo wśród produktów o najwyższej średniej zawartości akryloamidu Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia substytuty kawy z dodatkiem prażonej cykorii.
- Jeśli zależy ci na mniejszej ilości akryloamidu, czytaj skład i wybieraj mieszanki bez cykorii.
- Sypką mieszankę do gotowania zalej wrzątkiem i gotuj przez 5 minut, a potem przecedź.
- Mleko, cukier i syropy dodane do kubka zwiększają ilość energii, więc słódź oszczędnie.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kawa zbożowa
Kawa zbożowa szkodzi przede wszystkim osobom, które nie mogą jeść glutenu. Pozostałych dotyczą głównie zastrzeżenia co do ilości i dodatków.
- Przy celiakii i alergii na gluten szkodliwe są wersje z żyta, jęczmienia i pszenicy, więc nie pij takiej kawy bez wyraźnego oznaczenia bezglutenowego.
- Duże, regularne ilości zwiększają pobranie akryloamidu, a najwięcej bywa go w kawie zbożowej z prażoną cykorią.
- Przy cukrzycy zapytaj lekarza lub dietetyka, jakie miejsce ma ten napój w twojej diecie, zwłaszcza jeśli go słodzisz.
Porady
- Na etykiecie sprawdź, z jakich zbóż powstała mieszanka i czy ma dodatek cykorii, buraka cukrowego albo łubinu.
- Napój kupisz w trzech postaciach: jako rozpuszczalny proszek lub granulki, w torebkach do zaparzania i jako sypką mieszankę do gotowania.
- Pamiętaj o proporcjach: według badań Instytutu Żywności i Żywienia pieczywo może dostarczać nawet do 50% akryloamidu w diecie dorosłych, więc samej kawy zbożowej nie warto demonizować.
Najczęstsze pytania
Czy kawa zbożowa jest zdrowa?
Tak, z umiarem. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zwraca uwagę na akryloamid w napojach z prażoną cykorią, a osoby z celiakią muszą uważać na gluten.
Czy kawa Inka jest zdrowa?
Inka to marka polskiej kawy zbożowej, więc dotyczą jej te same zasady: brak kofeiny, ale też akryloamid z prażenia. Skład konkretnego opakowania sprawdzisz na etykiecie.
Czy kawa zbożowa Anatol albo inna marka jest zdrowa?
O wartości napoju decyduje skład, nie nazwa na opakowaniu. Sprawdź, z jakich zbóż powstał i czy ma cykorię.
Czy kawa z cykorii jest zdrowa?
Cykoria nadaje napojowi smak, ale to właśnie kawy zbożowe z prażoną cykorią Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia wśród produktów z najwyższym średnim poziomem akryloamidu. Pij je bez przesady.
Czy kawa Inka z mlekiem jest zdrowa?
Mleko dodaje energii do napoju, który sam jest niskokaloryczny, a słodzenie zwiększa ją jeszcze bardziej. Ocena zależy więc od dodatków.
Czy kawa Inka jest zdrowa na jelita?
Cykoria zawiera inulinę, uznawaną za prebiotyk, ale po prażeniu zostaje jej mniej. Nie traktuj tego napoju jako sposobu na problemy jelitowe, a przy dolegliwościach porozmawiaj z lekarzem.
Czy kawa zbożowa szkodzi?
Szkodzi osobom z celiakią i alergią na gluten. U pozostałych liczy się umiar, bo napój zawiera niewielkie ilości akryloamidu.
