Młode z koperkiem
Ugotowane młode ziemniaki polej roztopionym masłem i posyp posiekanym koperkiem. Do tego kefir, maślanka albo jajko sadzone.
Ziemniaki: jak jeść, jak smakują i jak obrać?
- Jak jeść
- Ziemniaki jesz po ugotowaniu, upieczeniu lub usmażeniu: jako dodatek do obiadu, puree, placki, frytki albo młode z koperkiem i masłem.
- Smak
- Ugotowane ziemniaki smakują łagodnie, lekko słodkawo i ziemiście, a młode są delikatniejsze i bardziej zwarte niż mączyste stare.
Ziemniaki to bulwy rośliny z rodziny psiankowatych, uprawianej w Andach prawdopodobnie już 8 tysięcy lat temu. Do Europy trafiły w XVI wieku, a w Polsce szybko stały się podstawą codziennej kuchni, znaną też jako kartofle albo pyry.
Pierwsze młode ziemniaki pojawiają się w sklepach i na targach pod koniec wiosny i na początku lata. Przez resztę roku jemy ziemniaki dojrzałe, przechowywane po jesiennych wykopkach, których odmiany dzieli się na trzy typy kulinarne według zawartości skrobi.
Jak jeść ziemniaki?
Ziemniaków nie jada się na surowo, bo dopiero obróbka cieplna robi z nich miękki, smaczny dodatek. To jedno z najbardziej uniwersalnych warzyw: pasują do mięs, ryb, jajek, sosów i surówek, a w zupach zagęszczają wywar. O tym, jak wyjdzie danie, decyduje przede wszystkim odmiana, dlatego inne ziemniaki kupuje się do sałatki, a inne do puree czy placków.
W mundurkach z masłem czosnkowym
Duże ziemniaki zawinięte w folię upiecz w 190 stopniach, natnij na krzyż i włóż do środka odrobinę solonego masła z czosnkiem. Miąższ wyjadasz łyżeczką ze skórki.
Puree
Mączyste ziemniaki ugotuj w kawałkach, odcedź i utłucz z masłem i ciepłym mlekiem. Pasuje do kotletów, ryb i duszonych mięs.
Placki ziemniaczane
Starte ziemniaki z cebulą, jajkiem i mąką smaż na złoto na rozgrzanym oleju. Podawaj ze śmietaną, cukrem albo gulaszem.
W sałatce
Zwarte ziemniaki sałatkowe ugotowane w mundurkach pokrój w kostkę i wymieszaj z ogórkiem kiszonym, cebulą i sosem. Nie rozpadną się przy mieszaniu.
Frytki i pieczone ćwiartki
Ziemniaki pokrojone w słupki lub ćwiartki upiecz z oliwą i ziołami albo usmaż w głębokim tłuszczu. Chrupiące z zewnątrz, miękkie w środku.
Jak smakują ziemniaki?
Ugotowany ziemniak ma łagodny, neutralny smak z lekką słodyczą i ziemistą nutą, dzięki czemu dobrze przyjmuje masło, sól, zioła i sosy. Młode ziemniaki są delikatniejsze, wilgotne i zwarte, często z wyraźniejszą słodyczą, a ich cienka skórka dodaje świeżego, lekko orzechowego posmaku. Stare, mączyste odmiany po ugotowaniu są suche i sypkie, za to najlepiej wchłaniają tłuszcz i smak dodatków.
Słodycz
Delikatna, najmocniej wyczuwalna w młodych ziemniakach i w skórce pieczonych bulw.
Konsystencja
Od zwartej i kremowej w typie sałatkowym po sypką i suchą w typie mączystym. Młode mają najwięcej wody.
Aromat
Ziemisty, spokojny, wyraźniejszy po upieczeniu w skórce niż po ugotowaniu obranych kawałków.
Neutralność
Ziemniak rzadko dominuje danie. Smakuje tym, z czym go podasz: masłem, czosnkiem, koperkiem albo sosem.
Jak obrać ziemniaki?
Stare ziemniaki mają grubszą skórkę, która nie nadaje się do jedzenia, więc obiera się je przed gotowaniem albo po ugotowaniu w mundurkach. Szybciej niż nożem zrobisz to obieraczką, najlepiej ze stali nierdzewnej i z małym ostrzem do wycinania oczek. Cienko obrana bulwa to mniej odpadków i więcej miąższu w garnku.
- Opłucz ziemniaki pod bieżącą wodą, żeby usunąć ziemię i piasek.
- Trzymając bulwę w dłoni, zdejmuj skórkę obieraczką cienkimi paskami, obracając ziemniak po każdym pociągnięciu.
- Wytnij oczka końcówką obieraczki albo małym nożykiem.
- Usuń zielone przebarwienia i kiełki, bo gromadzi się w nich solanina.
- Obrane ziemniaki od razu przełóż do miski z zimną wodą, żeby nie ściemniały przed gotowaniem.
Porady
- Wybieraj ziemniaki twarde, gładkie, bez zielonych plam, kiełków i miękkich miejsc, a do jednego garnka bulwy podobnej wielkości, żeby ugotowały się równo.
- Przechowuj ziemniaki w ciemnym, chłodnym i przewiewnym miejscu, bo na świetle zielenieją, a w cieple szybko kiełkują.
- Wrzucaj ziemniaki do wrzącej, osolonej wody, mniej więcej łyżeczka soli na litr, i gotuj na średnim ogniu bez przykrycia.
- Do sałatek i zapiekanek kupuj typ A, na obiad z wody typ B, a na puree, frytki i placki mączysty typ C.
Najczęstsze pytania
Jak obrać młode ziemniaki?
Namocz je na kilkanaście minut w zimnej wodzie, a potem wyszoruj szczotką, druciakiem lub gąbką, aż cienka skórka zejdzie. Obieranie młodych ziemniaków mocno brudzi dłonie, więc przyda się para rękawiczek.
Jak szybko obrać ziemniaki ugotowane w mundurkach?
Przed gotowaniem natnij skórkę dookoła każdej bulwy, a ugotowane ziemniaki przelej zimną wodą. Skórka zacznie odchodzić sama, a resztę zdejmiesz palcami, nożykiem albo łyżeczką.
Jak obrać ziemniaki w Thermomixie?
Załóż osłonę noża, wlej do naczynia 600 g wody i wsyp około 800 g umytych młodych ziemniaków podobnej wielkości. Włącz funkcję obierania na 4 minuty, odcedź ziemniaki i ewentualne resztki skórki przetrzyj dłonią. Proporcje sprawdź w instrukcji swojego modelu.
Czy młode ziemniaki trzeba obierać?
Nie, jeśli wyglądają zdrowo, wystarczy je dokładnie umyć i wyszorować. Dobrze smakują też lekko przeskrobane nożem, tylko po to, żeby je trochę przejaśnić.
Jak jeść ziemniaki, żeby nie tuczyły?
Same ziemniaki nie są tłustym produktem, najwięcej kalorii dokładają do nich masło, śmietana, skwarki i smażenie w głębokim tłuszczu. Gotowane lub pieczone w mundurkach, z koperkiem, jogurtem albo kefirem pozostaną lekkim dodatkiem.
