Proszek do pieczenia najprościej zastąpisz sodą oczyszczoną z kwasem: na 1 łyżeczkę proszku daj 1/4-1/3 łyżeczki sody i 1/2 łyżeczki soku z cytryny albo użyj w cieście kefiru lub maślanki zamiast mleka. Soda jest około trzy razy mocniejsza od proszku, więc nie odmierzaj jej w tej samej ilości.
Proszek to mieszanka sody, kwasu i skrobi. Po zetknięciu z wilgocią i ciepłem uwalnia dwutlenek węgla, który spulchnia ciasto i pozwala mu równo wyrosnąć. Każdy zamiennik musi więc dostarczyć gazu: soda przez reakcję z kwasem, alkohol przez parowanie, woda gazowana przez bąbelki, a ubite białka przez zamknięte w pianie powietrze.
Wybór zależy od wypieku. Do ciast ucieranych i muffinek najlepsza jest soda z kwasem, do gofrów i naleśników woda gazowana albo białka, do ciast o wyrazistym smaku łyżka rumu lub koniaku.
Spis treści
Do ciast ucieranych, muffinek i placków na kefirze sięgnij po sodę, bo działa najpewniej. Gdy nie masz ani proszku, ani sody, ratuje cię alkohol (rum, koniak, wódka), a do lekkich ciast smażonych, jak naleśniki czy racuchy, woda gazowana. W gofrach świetnie sprawdzą się białka ubite na sztywno, a pierniki i kruche ciastka możesz spulchnić amoniakiem.
ciasta ucierane, muffinki, placki
Proporcja: 1 łyżeczka proszku = 1/3 łyżeczki sody + kwaśny składnik (kefir, maślanka, sok z cytryny)
Działa najpewniej ze wszystkich zamienników. Reaguje szybciej niż proszek, więc ciasto trzeba piec zaraz po wymieszaniu.
placki, muffinki, ciasta ucierane
Proporcja: 1 łyżeczka proszku = 1/4 łyżeczki sody + 1/2 łyżeczki soku z cytryny lub octu
Gdy w przepisie nie ma kefiru ani maślanki, kwas dodajesz osobno. Ciasto od razu wstaw do piekarnika.
biszkopty, muffinki, bezy
Proporcja: 1 łyżeczka proszku = 1/4-1/3 łyżeczki sody + 1/2 łyżeczki kamienia winnego (+ 1/4 łyżeczki skrobi)
To właściwie domowy proszek do pieczenia: kamień winny zastępuje kwaśny dodatek, więc nie musisz zmieniać płynów w przepisie. Smak ciasta pozostaje neutralny.
ciasta ucierane, babki, kruche
Proporcja: 1 łyżeczka proszku = ok. 3 łyżeczki alkoholu
Alkohol paruje w piekarniku i unosi ciasto, a przy okazji dodaje mu aromatu. Spulchnia słabiej niż soda, ale wystarcza do większości domowych ciast.
faworki, ciasta smażone, kruche
Proporcja: 1 łyżeczka proszku = ok. 3 łyżeczki wódki
Działa jak rum, ale nie zostawia smaku. Dobrze sprawdza się tam, gdzie ciasto ma być neutralne.
naleśniki, racuchy, placuszki
Proporcja: zamiast części płynu z przepisu, 1:1 do mleka lub wody
Bąbelki napowietrzają ciasto, ale nie dadzą wysokiego biszkoptu. O tyle, ile dolejesz wody, zmniejsz ilość innych płynów.
gofry, biszkopty, omlety
Proporcja: 2 białka ubite na sztywno na ok. 2 szklanki mąki
Piana wmieszana delikatnie na końcu zatrzymuje powietrze i unosi ciasto. Gofry wychodzą lekkie i chrupiące.
gofry, racuchy, ciasta drożdżowe szybkie
Proporcja: 1/3 łyżeczki sody na każdą łyżeczkę proszku, płyn z przepisu zastąp kefirem 1:1
Kefir dostarcza kwasu, który uruchamia sodę i usuwa jej gorzki posmak. Ciasto jest wilgotne i lekko kwaskowe.
pierniki, kruche ciasteczka
Proporcja: 1:1 (1 łyżeczka amoniaku = 1 łyżeczka proszku)
Daje porowatą, chrupiącą strukturę płaskich wypieków. Zapach ulatnia się w czasie pieczenia, ale w wysokim cieście może zostać.
Na 1 łyżeczkę proszku do pieczenia daj 1/4-1/3 łyżeczki sody oczyszczonej i kwaśny dodatek, np. 1/2 łyżeczki soku z cytryny albo kefir zamiast mleka. Kwaśnego składnika powinno być więcej niż sody, inaczej wypiek będzie gorzkawy. Alkoholu daj około 3 łyżeczek na każdą łyżeczkę proszku, a amoniak w piernikach dodaj 1:1. Ciasto z sodą od razu wstaw do nagrzanego piekarnika.
| Zamiennik | Proporcja | Najlepiej do |
|---|---|---|
| Soda oczyszczona z kwasem | 1 łyżeczka proszku = 1/3 łyżeczki sody + kwaśny składnik (kefir, maślanka, sok z cytryny) | ciasta ucierane, muffinki, placki |
| Soda i sok z cytryny | 1 łyżeczka proszku = 1/4 łyżeczki sody + 1/2 łyżeczki soku z cytryny lub octu | placki, muffinki, ciasta ucierane |
| Soda z kamieniem winnym | 1 łyżeczka proszku = 1/4-1/3 łyżeczki sody + 1/2 łyżeczki kamienia winnego (+ 1/4 łyżeczki skrobi) | biszkopty, muffinki, bezy |
| Rum lub koniak | 1 łyżeczka proszku = ok. 3 łyżeczki alkoholu | ciasta ucierane, babki, kruche |
| Wódka lub spirytus | 1 łyżeczka proszku = ok. 3 łyżeczki wódki | faworki, ciasta smażone, kruche |
| Woda gazowana | zamiast części płynu z przepisu, 1:1 do mleka lub wody | naleśniki, racuchy, placuszki |
| Ubite białka | 2 białka ubite na sztywno na ok. 2 szklanki mąki | gofry, biszkopty, omlety |
| Kefir lub maślanka z sodą | 1/3 łyżeczki sody na każdą łyżeczkę proszku, płyn z przepisu zastąp kefirem 1:1 | gofry, racuchy, ciasta drożdżowe szybkie |
| Amoniak spożywczy | 1:1 (1 łyżeczka amoniaku = 1 łyżeczka proszku) | pierniki, kruche ciasteczka |
Najlepiej sodą oczyszczoną: na 1 łyżeczkę proszku daj 1/4-1/3 łyżeczki sody i kwaśny składnik, np. 1/2 łyżeczki soku z cytryny, kefir albo maślankę. Bez sody możesz dodać około 3 łyżeczek rumu lub koniaku na każdą łyżeczkę proszku.
Gdy brakuje obu, sięgnij po alkohol (ok. 3 łyżeczki na 1 łyżeczkę proszku), wodę gazowaną zamiast części płynu albo białka ubite na sztywno. Każdy z nich spulchni ciasto słabiej niż proszek, ale wystarczy do placków, gofrów i ciast ucieranych.
Ubij białka na sztywno i wmieszaj je delikatnie do ciasta na końcu, np. 2 białka na 2 szklanki mąki. Możesz też zastąpić mleko kefirem lub maślanką i dodać 1/3 łyżeczki sody na każdą łyżeczkę proszku.
Około trzy razy mniej: 1/4-1/3 łyżeczki sody zamiast 1 łyżeczki proszku, np. 1/2 łyżeczki sody zamiast 1,5 łyżeczki proszku. W cieście musi być też kwaśny dodatek, który uruchomi sodę i zneutralizuje jej smak.
Tak. Biszkopty i gofry wyrastają dzięki ubitym białkom, a ciasta ucierane dzięki sodzie z kefirem lub alkoholowi. Ciasto bez żadnego spulchniacza wyjdzie zbite i niskie.
Najczęściej podaje się około 3 łyżeczek rumu, koniaku lub wódki na każdą łyżeczkę proszku. Część źródeł zaleca więcej, nawet 2 łyżki, przy cięższych ciastach.
Adres e-mail
Ostatnia aktualizacja: