Botanika
owoc (jagoda)
Jadalną częścią psianki podłużnej jest owoc, czyli wydłużona lub kulista, soczysta jagoda o fioletowej lub brunatnej skórce.
Bakłażan to owoc czy warzywo?
W skrócie Botanicznie bakłażan jest owocem, dokładnie soczystą jagodą psianki podłużnej, ale w kuchni traktuje się go jak warzywo, bo przyrządza się go na ciepło do dań wytrawnych.
Bakłażan stoi na półce z warzywami, trafia do leczo, musaki i zapiekanek, a mimo to botanicy mówią, że jadamy jego owoc. Wątpliwość bierze się z dwóch definicji, które nie muszą się wykluczać.
Owoc w botanice to organ powstający z zalążni słupka, który zawiera nasiona. Bakłażan to taki organ, więc jadalną częścią rośliny jest właśnie owoc. Warzywem natomiast nazywa się roślinę, której pokarmem bywają też owoce, więc w kuchni bakłażan jest warzywem.
Spis treści
Bakłażan: co mówi nauka, kuchnia i prawo
Bakłażan jest owocem w botanice, a warzywem w kuchni. Obie odpowiedzi są poprawne, bo opierają się na innych definicjach: jedna patrzy na budowę rośliny, druga na to, jak ją podajemy.
Kuchnia
warzywo
W kuchni bakłażan trafia do leczo, gulaszu, lasagne, zapiekanek, faszerowanych potraw i pasty, czyli do dań wytrawnych, a nie deserów.
Definicja warzywa
warzywo
Za warzywa uznaje się rośliny, których pokarmem mogą być owoce, więc owoc bakłażana mieści się w tej kategorii.
Co z tego wynika w kuchni
- Bakłażana nie jedz na surowo, w przeciwieństwie do cukinii, bo zawiera solaninę, której działanie znika dopiero pod wpływem wysokiej temperatury.
- Najlepiej smakuje zapiekany, duszony lub faszerowany, a smażenie w panierce i obsmażanie pogarszają jego strukturę, bo miąższ robi się wodnisty.
- Jeśli bakłażan jest gorzki, pokrój go w szerokie plasterki, posól i zostaw na około 30 minut, a potem osusz ręcznikiem i zmniejsz ilość soli w potrawie.
- Upieczenie bakłażana zajmuje zaledwie 15 minut, więc dobrze nadaje się na pastę do pieczywa na wspólny wieczór.
Najczęstsze nieporozumienia: bakłażan
Wątpliwości wokół bakłażana wynikają głównie z mieszania języka botaników i kucharzy oraz z przekonania, że jest podobny do innych warzyw, które jada się surowe.
- Skoro bakłażan to owoc, to nadaje się do deserów: nie, w kuchni to warzywo i trafia do dań wytrawnych.
- Bakłażan można jeść na surowo jak cukinię: nie, bo zawiera solaninę, której działanie znika dopiero w wysokiej temperaturze.
- Bakłażan to warzywo korzeniowe albo liściowe: to owoc psianki podłużnej, który jada się w kuchni jak warzywo.
- Smażony bakłażan jest najlepszy: delikatny miąższ słabo znosi obsmażanie i panierowanie, bo traci strukturę.
Porady
- Bakłażan ma wiele nazw: oberżyna, gruszka miłosna, jajko krzewiste, bałtarzan i bakman.
- Pochodzi z tropikalnej Afryki, Egiptu, Arabii i Indii, a w Polsce uprawia się go tylko w sprzyjających warunkach mikroklimatycznych.
- Pierwsze wzmianki o uprawie bakłażanów pochodzą z Chin, a do Europy trafiły z muzułmanami przez Hiszpanię.
- Współczesne odmiany mają owoce owalne, okrągłe lub gruszkowate, a skórka może być fioletowa, żółtozielona lub biała.
Najczęstsze pytania
Bakłażan to owoc czy warzywo?
Botanicznie to owoc, bo jadalna część psianki podłużnej to jagoda. W kuchni uchodzi za warzywo.
Do jakiej rodziny należy bakłażan?
Do psiankowatych. Jego łacińska nazwa to Solanum melongena.
Czy bakłażan jest jadalny na surowo?
Nie, powinien przejść obróbkę termiczną, bo solanina traci działanie dopiero pod wpływem wysokiej temperatury.
Jak pozbyć się goryczki bakłażana?
Umyj go, pokrój w szerokie plasterki, posól i zostaw na około 30 minut, aby wypuścił soki.
Z czego robi się pastę z bakłażana?
Z upieczonego bakłażana, a pasta ta jest popularna w krajach arabskich i dobrze smakuje ze świeżym pieczywem.
