Czysta w kieliszku tulipanie
Single malt nalej do niskiego kieliszka w kształcie tulipana, który skupia aromat. Najpierw powąchaj trunek, potem spróbuj małą ilość.
Whisky: jak pić i jak smakuje?
- Jak pić
- Whisky podaje się w temperaturze pokojowej: single malt w kieliszku w kształcie tulipana z kroplą wody, a blended w niskiej szklance, czasem z lodem.
- Smak
- Whisky smakuje zbożowo i słodowo, z nutami wanilii, karmelu i dębu z beczki, a szkocka z torfowego słodu także dymnie i ziemiście.
Whisky to destylat ze sfermentowanego zacieru zbożowego, najczęściej jęczmiennego słodu, kukurydzy albo żyta, dojrzewający w dębowych beczkach. Nazwa pochodzi od gaelickiego uisce, czyli woda, będące odpowiednikiem łacińskiego aqua vitae, czyli wody życia. Trunki ze Szkocji, Kanady i Japonii piszą się whisky, a z Irlandii i USA zwykle whiskey, co wynika z tradycji, a nie z różnic w jakości.
Około 95 procent sprzedawanej whisky to mieszanki, czyli blended, a znacznie mniejszą grupę stanowią single malt z jednej destylarni. Amerykański bourbon powstaje głównie z kukurydzy i dojrzewa w nowych, wypalanych od środka beczkach.
Jak pić whisky?
Sposób podania zależy od rodzaju whisky. Single malt degustuje się powoli, małymi łykami, żeby wyczuć zmieniające się aromaty, najlepiej w temperaturze pokojowej. Proste mieszanki częściej trafiają do szklanki z lodem albo do koktajli, gdzie chłód łagodzi ich ostrość. Whisky dobrze łączy się też z jedzeniem i z sosami do mięs.
Z kilkoma kroplami wody
Odrobina źródlanej wody niegazowanej otwiera aromaty i łagodzi alkohol. To jedyny dodatek, który puryści akceptują przy single malt.
Z lodem w niskiej szklance
Blended whisky podaje się w pękatej szklance typu old fashioned z jedną dużą kostką lodu, która wolno się topi.
W klasycznych koktajlach
Na bazie whisky powstają m.in. whisky sour z cytryną, old fashioned z cukrem i angosturą oraz irish coffee z kawą i śmietanką.
Do sosów i deserów
Whisky flambiruje się w sosie do steku lub jagnięciny, dodaje do ciast czekoladowych i szkockiego deseru atholl brose z płatkami owsianymi i miodem.
Jak smakuje whisky?
Młoda whisky jest ostra i zbożowa, a dopiero lata w beczce wydobywają z niej wanilię, karmel, suszone owoce i przyprawy. Część szkockich whisky pachnie dymem z ogniska i torfem, bo słód suszy się nad płonącym torfem. Bourbon jest słodszy, pełniejszy i bardziej waniliowy, a whiskey irlandzka zwykle gładka i łagodna. Whisky dojrzewająca w beczkach po sherry lub porto dostaje nuty rodzynek i ciemnych owoców.
Zbożowość i słód
Podstawowa nuta, która przypomina pieczywo, płatki lub herbatniki, wyraźniejsza w młodych i mieszanych trunkach.
Nuty z beczki
Wanilia, karmel, dąb, kokos i przyprawy korzenne pochodzą z drewna i rosną wraz z wiekiem trunku.
Dymność
Typowa dla torfowych whisky szkockich. Może być delikatna jak wędzonka albo intensywna jak ognisko.
Moc
Zwykle 40-46 procent alkoholu, które czuć jako rozgrzewające pieczenie na języku. Woda i lód je łagodzą.
Porady
- Butelkę przechowuj w pozycji stojącej, z dala od słońca i ciepła, żeby alkohol nie niszczył korka.
- Szklanki i kieliszki do degustacji nie chłodź, bo niska temperatura przytłumia aromat.
- Jeśli dopiero poznajesz ten trunek, zacznij od łagodnej whiskey irlandzkiej lub łagodnej mieszanki szkockiej, a torfowe whisky zostaw na później.
- Do whisky dobrze pasują gorzka czekolada, sery dojrzewające, wędzony łosoś i orzechy.
Najczęstsze pytania
Czy whiskey smakuje inaczej niż whisky?
Sama pisownia nie zmienia smaku. Różnice wynikają z kraju i surowca: irlandzka whiskey jest zwykle łagodna, amerykański bourbon słodki i waniliowy, a szkocka whisky bardziej słodowa, czasem dymna.
Czy koniak smakuje jak whisky?
Nie całkiem. Koniak powstaje z wina, więc ma owocowy, winogronowy i kwiatowy charakter, a whisky jest zbożowa i słodowa. Łączą je nuty wanilii i dębu z beczek.
Czy brandy smakuje jak whisky?
Brandy to destylat z wina lub innych owoców, więc smakuje słodziej i owocowo, bez zbożowego tła whisky. Dobrze leżakowana brandy ma podobne nuty drewna, karmelu i przypraw.
Dlaczego whisky smakuje jak dym?
W produkcji szkockiej whisky słód suszy się czasem nad ogniem z torfu, a dym przenika do ziarna. Stąd wędzony, ziemisty smak whisky torfowych.
