Etanol
toksyczny, uzależniający
Na minus
Światowa Organizacja Zdrowia opisuje etanol jako substancję psychoaktywną i toksyczną o właściwościach uzależniających.
Czy whisky jest zdrowa?
W skrócie Lepiej unikać: whisky to napój z etanolem, a Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że nie ma formy picia alkoholu całkiem wolnej od ryzyka, więc nie jest to produkt, po który sięga się dla zdrowia.
Whisky to napój spirytusowy, który powstaje z destylacji zacieru zbożowego i dojrzewa w drewnianych, głównie dębowych beczkach. Produkuje się ją między innymi w Szkocji, Irlandii, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a pisownię whiskey stosuje się dla odmian irlandzkich i amerykańskich.
Wątpliwości biorą się z opowieści o „zdrowej szklaneczce” na koniec dnia. Tymczasem whisky zawiera ten sam etanol co inne napoje alkoholowe, więc sprawdzamy, co mówią o nim dane o zdrowiu publicznym i kogo ryzyko dotyczy szczególnie.
Spis treści
Whisky: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa sam alkohol, bo Światowa Organizacja Zdrowia opisuje go jako substancję toksyczną i rakotwórczą, a jego energia jest wysoka. Na plus można zapisać tylko prosty skład surowców whisky słodowej, który nie równoważy skutków etanolu.
Energia
7 kcal w 1 g alkoholu
Na minus
To prawie tyle, ile ma gram tłuszczu, a alkohol dodatkowo hamuje wykorzystanie kwasów tłuszczowych jako źródła energii.
Skład surowców
słód, woda, drożdże
Na plus
Whisky słodowa powstaje ze słodu jęczmiennego, wody i drożdży, więc lista surowców jest krótka. Nie zmienia to jednak działania alkoholu.
Nowotwory
czynnik rakotwórczy
Na minus
Alkohol jest uznanym czynnikiem rakotwórczym i zwiększa ryzyko między innymi raka piersi, wątroby, przełyku oraz jelita grubego.
Serce i krążenie
474 000 zgonów w 2019
Na minus
Tyle zgonów z powodu chorób układu krążenia Światowa Organizacja Zdrowia przypisuje alkoholowi, więc opowieść o szklaneczce dla serca nie znajduje tu potwierdzenia.
Sen
pogarsza jakość snu
Na minus
Po kilku drinkach łatwiej zasnąć, ale czas spędzony w śnie głębokim jest znacznie krótszy.
Ile whisky dziennie i jak jeść z głową
- Jeśli sięgasz po whisky, niech to będzie rzadki wyjątek i mała porcja.
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej przyjmuje, że jeden drink mocnego alkoholu to kieliszek o pojemności 50 ml.
- Nie mieszaj whisky z colą ani syropami, bo wiele drinków zawiera cukier lub inne kaloryczne dodatki.
- Przed treningiem i ważnym dniem odpuść, bo alkohol obniża zdolność do resyntezy glikogenu i pogarsza regenerację.
Szkodliwość i przeciwwskazania: whisky
Whisky szkodzi najbardziej wtedy, gdy pije się ją często albo w dużych ilościach jednorazowo. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, kierowcy, osoby młode oraz ci, którzy mają skłonność do uzależnień.
- Ciąża: alkohol szkodzi rozwijającemu się dziecku niezależnie od ilości, a naukowcy nie stwierdzili jednoznacznie, jaka ilość alkoholu w ciąży jest bezpieczna.
- Prowadzenie pojazdów: whisky jest szkodliwa także dla innych, bo alkohol powoduje wypadki drogowe, w których giną postronne osoby.
- Młodzi dorośli: najwyższy odsetek zgonów związanych z alkoholem, bo 13%, dotyczył w 2019 roku osób w wieku 20-39 lat.
- Skłonność do uzależnień: według Światowej Organizacji Zdrowia z zaburzeniami związanymi z piciem alkoholu żyje około 400 milionów ludzi.
- Choroby wątroby i serca: alkohol jest wiązany z tymi schorzeniami, więc przy takich rozpoznaniach zapytaj lekarza, czy w ogóle możesz po niego sięgać.
Porady
- Na etykiecie sprawdź, czy to whisky słodowa, mieszana czy zbożowa, bo różnią się sposobem produkcji, ale działanie etanolu pozostaje takie samo.
- Wiek na butelce opisuje czas dojrzewania w beczce, a nie wpływ trunku na organizm.
- Do porcji wypij szklankę wody, bo alkohol pogarsza nawodnienie.
- Zamiast kupować drogą butelkę z myślą o zdrowiu, wybierz wodę lub napar ziołowy wieczorem.
Najczęstsze pytania
Czy whisky jest zdrowa?
Nie zalicza się do produktów zdrowych, bo jej ocenę wyznacza etanol, a nie surowce. Dlatego lepiej jej unikać, a jeśli już po nią sięgasz, ogranicz się do rzadkiej, małej porcji.
Czy whiskey jest zdrowsza niż whisky?
Pisownia z literą e oznacza zwykle odmiany irlandzkie i amerykańskie. W obu przypadkach to napój z etanolem, więc ocena zdrowotna jest taka sama.
Czy whisky jest zdrowa na serce?
Światowa Organizacja Zdrowia nie wskazuje korzyści dla serca, a choroby serca wymienia wśród skutków picia alkoholu. Przy nadciśnieniu i chorobach serca omów alkohol z lekarzem.
Czy whisky szkodzi?
Tak, alkohol szkodzi, a Światowa Organizacja Zdrowia przypisuje mu udział w ponad 200 chorobach, urazach i innych problemach zdrowotnych.
Czy jedna szklaneczka whisky w tygodniu szkodzi?
Światowa Organizacja Zdrowia zaznacza, że nawet niski poziom picia niesie pewne ryzyko, a jego wielkość zależy od ilości, częstotliwości, stanu zdrowia, wieku i płci.
