Na chlebie
Klasyka to szprotki na kromce razowca z masłem, posiekaną cebulką i odrobiną soku z cytryny.
Szprotki: jak jeść i jak smakują?
- Jak jeść
- Szprotki wędzone je się w całości, zwykle po oderwaniu głowy, razem ze skórką i miękkimi ośćmi, na chlebie albo jako przekąskę.
- Smak
- Wędzone szprotki smakują intensywnie dymnie, słono i tłusto, a ich delikatne mięso przypomina w smaku wędzonego śledzia.
Szprotki to małe ryby morskie z rodziny śledziowatych, długie na 10 do 20 cm i z wyglądu bardzo podobne do młodego śledzia. Żyją we wschodnim Atlantyku, w Morzu Północnym, Bałtyku oraz w północnej części Morza Śródziemnego i Czarnego. Ich połowy, obok śledzia i dorsza, należą do największych na Bałtyku.
W Polsce kupisz je przez cały rok, najczęściej wędzone na gorąco, na wagę w sklepach rybnych i na nadmorskich targach, a także jako szproty w oleju albo w pomidorach, w puszce. Szprot bywa też nazywany sardynką norweską.
Jak jeść szprotki?
Wędzone szprotki są gotowe do jedzenia i nie wymagają żadnej obróbki. Przed zjedzeniem usuwasz tylko głowę z wnętrznościami, a resztę rybki jesz w całości. Najprościej jeść je palcami prosto z papieru albo na kromce chleba, a w kuchni sprawdzają się jako składnik past, sałatek i zapiekanek. Szproty z puszki są już oczyszczone i nadają się do jedzenia od razu.
Pasta ze szprotek
Zmiksowane z twarogiem, jogurtem i kaparami dają pastę do pieczywa, krakersów i słupków warzyw.
Jajka faszerowane
Szprotki zmiksowane z ugotowanymi żółtkami i szczypiorkiem to nadzienie do jajek, popularne zwłaszcza na Wielkanoc.
Z makaronem
Pokrojone szprotki podsmaż z cebulą, dodaj pomidory z puszki i zieleninę, a potem wymieszaj z makaronem.
W sałatce
Kawałki szprotek pasują do mieszanki sałat z fetą, pomidorami i ogórkiem.
W cieście francuskim
Pojedyncze szprotki zawinięte w ciasto francuskie i upieczone przez około 20 minut to chrupiąca przekąska na przyjęcie.
Krok po kroku
- Chwyć szprotkę jedną ręką tuż za głową, a drugą za tułów.
- Oderwij głowę, ciągnąc ją delikatnie w dół, tak żeby razem z nią wysunęły się wnętrzności.
- Resztki ciemnych wnętrzności usuń z rozchylonego brzucha palcem lub czubkiem noża.
- Jeśli nie chcesz jeść ości, rozchyl rybkę wzdłuż grzbietu i wyciągnij kręgosłup w całości, zaczynając od strony głowy.
- Zjedz szprotkę razem ze skórką albo ściągnij ją, jeśli wolisz łagodniejszy, mniej dymny smak.
Jak smakują szprotki?
Wędzone szprotki smakują przede wszystkim dymem i morzem: to mocny, wyrazisty smak, który jedni uwielbiają, a inni uważają za zbyt intensywny. Pod przydymioną skórką kryje się delikatne, lekko słodkawe mięso, które łatwo rozpada się w palcach. Świeżo uwędzone, jeszcze ciepłe szprotki są najbardziej soczyste, a te leżące kilka dni wysychają i stają się bardziej słone.
Tłustość
Mięso szprota zawiera około 12 procent tłuszczu, dlatego jest soczyste i niemal maślane.
Aromat
Mocno dymny, wyczuwalny już przy rozwijaniu papieru; w pastach dobrze równoważy go kwaskowy twaróg albo kapary.
Ości
Drobne i miękkie po wędzeniu na gorąco; najwyraźniej czuć je w największych sztukach.
Przypomina
Wędzonego śledzia w miniaturze, tylko z delikatniejszym, mniej zwartym mięsem.
Porady
- Wybieraj szprotki o złocistej, błyszczącej skórce, jędrne i pachnące dymem; matowe, oślizgłe albo pachnące kwaśno są nieświeże.
- Wędzone szprotki trzymaj w lodówce, zawinięte w papier, i zjedz w ciągu dwóch, trzech dni.
- Oczyszczaj szprotki nad arkuszem papieru, dzięki czemu łatwo zbierzesz głowy i ości, a deska nie przejdzie zapachem.
- Do szprotek pasują cebula, szczypiorek, ogórek kiszony, chrzan i żytnie pieczywo.
Najczęstsze pytania
Czy szprotki je się z ośćmi?
Tak, po wędzeniu, pieczeniu czy duszeniu ości szprotek miękną na tyle, że zjada się je razem z mięsem. Dotyczy to także kręgosłupa małych rybek.
Czy szprotki wędzone trzeba patroszyć?
Przed wędzeniem zwykle się ich nie patroszy, dlatego przed jedzeniem odrywasz głowę razem z wnętrznościami. Szprotki w puszce są już pozbawione głów i wnętrzności.
Jak jeść smażone szprotki?
Szprotki obtoczone w mące i usmażone w całości jesz razem z ośćmi, bo smażenie robi je chrupiącymi. Podawaj je gorące, z cytryną i pieczywem.
Czy szprotki wędzone trzeba podgrzewać?
Nie, szprotki wędzone na gorąco są w pełni gotowe do jedzenia na zimno. Możesz je jednak zapiec na pizzy albo w zapiekance, gdzie oddadzą daniu dymny aromat.
