Kalorie
ok. 4,6 kcal w 100 g
Na plus
Świeży sok z brzozy dostarcza bardzo niewiele energii, więc łatwo wpisać go w dietę jako dodatek do nawadniania.
Czy sok z brzozy jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: sok z brzozy jest lekki i ma niewiele cukrów, ale to napój szybko psujący się i słabo opisany, a wersje butelkowane bywają dosładzane.
Sok z brzozy, dawniej zwany oskołą, to sok pozyskiwany wczesną wiosną przez nacięcie lub nawiercenie pnia drzewa. Świeży jest przezroczysty, lekko słodkawy i od wieków kojarzony z napojem chłodzącym. W sklepach znajdziesz też wersje butelkowane, pasteryzowane albo z dodatkiem cukru.
Pytanie o zdrowotność wynika z mody na naturalne napoje. Opisy składu pokazują niski poziom energii i cukrów oraz obecność minerałów i witamin, ale to produkt sezonowy, nietrwały i niezbyt dobrze przebadany, więc nie traktuj go jak leku.
Spis treści
Sok z brzozy: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa lekkość: sok ma niewiele kalorii i cukrów. Na minus działają krótka trwałość, brak ustalonej porcji i niepewne dane o działaniu poza tradycją, dlatego pij go z umiarem.
Cukry
1,1 g w 100 g
Na plus
Zawiera głównie fruktozę i glukozę oraz niewielkie ilości sacharozy. Jedna z metod utrwalania polega jednak na dodaniu cukru w ilości 3 g na 100 ml.
Witaminy i minerały
witamina C, grupa B, minerały
Na plus
W soku opisano minerały, witaminę C i witaminy z grupy B, a także garbniki i flawonoidy. Ich ilość zależy od drzewa i obróbki, a pasteryzacja obniża poziom witaminy C.
Trwałość
do 7 dni w lodówce
Z umiarem
Świeży sok jest bardzo nietrwały, a po dwóch-trzech dniach zaczyna fermentować i kwaśnieje. Pasteryzacja lub mrożenie znacznie wydłużają okres przydatności.
Zastosowania ludowe
tradycja, nie lek
Z umiarem
Dawniej stosowano go jako napój chłodzący i leczniczy, ale to opisy ludowe. Nie traktuj soku jak lekarstwa.
Ile soku z brzozy dziennie i jak jeść z głową
- Nie ma ustalonej porcji zalecanej w badaniach, więc zacznij od niewielkiej szklanki i obserwuj, jak ci służy.
- Świeży sok trzymaj w lodówce i wypij w kilka dni, bo po dwóch-trzech dniach zaczyna fermentować.
- Wybieraj sok pasteryzowany, jeśli chcesz mieć go dłużej, pamiętając, że pasteryzacja obniża poziom witaminy C.
- Przy butelkowanym soku sprawdź na etykiecie, czy producent nie dodał cukru.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sok z brzozy
Sok z brzozy raczej nie szkodzi zdrowym dorosłym w małych ilościach, ale bywa kłopotliwy dla alergików, osób z cukrzycą i gdy jest zepsuty albo źle przechowywany.
- Alergia na pyłek brzozy: jest to w Polsce alergen, który najczęściej wywołuje zespół alergii jamy ustnej, a część osób reaguje krzyżowo na jabłko, seler i marchew. Jeśli masz taką alergię, przed spróbowaniem soku skonsultuj się z alergologiem.
- Nie pij soku, który się zepsuł lub zaczął fermentować bez twojej wiedzy, bo bez pasteryzacji i mrożenia szybko traci świeżość i może szkodzić.
- Osoby z cukrzycą powinny pamiętać, że sok zawiera cukry, a sprzedawane wersje bywają dosładzane, więc ilość ustal z lekarzem.
- Kobiety w ciąży i rodzice małych dzieci nie powinni opierać się na ludowych opisach, tylko zapytać lekarza, czy i ile soku można pić.
- Pozyskiwanie soku szkodzi drzewom: rany po nacięciu prowadzą do ciemnych przebarwień drewna, a stare nacięcia bywają miejscem infekcji. Wybieraj producentów, którzy zbierają sok odpowiedzialnie.
Porady
- Kupuj sok tuż po sezonie zbioru, czyli wczesną wiosną, albo wybieraj wersje pasteryzowane, bo świeży jest bardzo nietrwały.
- Na etykiecie szukaj informacji o pasteryzacji, dodatku cukru i daty przydatności, a surowy sok trzymaj w lodówce.
- Mrożenie to jeden ze sposobów wydłużenia trwałości soku, więc zamroź nadmiar w małych porcjach.
Najczęstsze pytania
Czy sok z brzozy jest zdrowy?
Jest lekki, ma niewiele cukrów i zawiera minerały oraz witaminy, ale to napój nietrwały i słabo opisany naukowo. Pij go jako dodatek do diety, nie jako lekarstwo.
Czy sok z brzozy szkodzi?
Zdrowym dorosłym w małych ilościach raczej nie, ale szkodzi zepsuty sok, a kłopotliwy bywa dla alergików na pyłek brzozy i osób z cukrzycą.
Co to jest oskoła?
To staropolska nazwa soku brzozowego o słodkawym smaku, napoju chłodzącego i leczniczego stosowanego na całej Słowiańszczyźnie.
Jak długo świeży sok z brzozy nadaje się do picia?
Butelkowany świeży sok bez utrwalenia ma trwałość 2-5 dni w lodówce, a po dwóch-trzech dniach zaczyna fermentować i smak robi się kwaśniejszy.
Kiedy zbiera się sok z brzozy?
Wczesną wiosną, zanim pojawią się zielone liście. Później sok robi się gorzki, a okres zbioru trwa tylko około miesiąca w roku.
