Białko
średnio 25% w strączkach
Na plus
Strączki są dobrym źródłem białka i zalicza się je do tej samej grupy produktów co mięso, ryby, jaja i nabiał. W pascie ilość białka zależy od udziału fasoli.
Czy smalec z fasoli jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: smalec z fasoli to pasta ze strączków, więc ma białko i błonnik, ale to też dodatek tłuszczu i soli, a skład różni się między przepisami i markami, dlatego liczy się etykieta.
Smalec z fasoli to pasta do chleba na bazie ugotowanej fasoli. Nazwa nawiązuje do smalcu, czyli tłuszczu zwierzęcego wytapianego najczęściej ze słoniny wieprzowej, ale w tej wersji podstawą jest roślina strączkowa. Skład zależy od przepisu albo producenta, więc dane poniżej opisują fasolę i tłuszcze jako składniki, a konkretne wartości sprawdź na etykiecie.
Wątpliwości budzi połączenie strączków z dodatkiem tłuszczu i soli. Fasola jest cenna żywieniowo, ale o wartości gotowej pasty decydują dodatki: rodzaj tłuszczu i ilość soli. Dlatego smalec z fasoli może być zarówno rozsądnym smarowidłem, jak i kalorycznym dodatkiem do kanapek.
Spis treści
Smalec z fasoli: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa fasola: białko, błonnik i roślinny charakter pasty. Na minus są tłuszcz i sól dodawane do pasty oraz wzdymające działanie strączków.
Błonnik
sporo w strączkach
Na plus
Strączki zawierają sporo błonnika, a także substancji wzdymających, dlatego nieprzyzwyczajonym osobom warto podawać je małymi porcjami.
Żelazo
gorzej przyswajalne
Z umiarem
Żelazo z roślin strączkowych jest gorzej przyswajalne niż z produktów odzwierzęcych. Poprawia to połączenie z witaminą C, na przykład z papryką.
Rodzaj tłuszczu
sprawdź skład
Z umiarem
W prawdziwym smalcu nasycone kwasy tłuszczowe stanowią 39%, a w diecie powinny dominować roślinne źródła tłuszczu, takie jak oliwa. Sprawdź, jaki tłuszcz dodano do pasty.
Sól
zależy od marki
Z umiarem
Maksymalne dzienne spożycie to 5 g soli z całej diety. Zalewa w puszkach z fasolą zwykle zawiera dodatek soli, więc gotowe pasty też mogą ją mieć.
Fazyna
tylko w surowej fasoli
Z umiarem
Surowa fasola zawiera fazynę, białko wywołujące wymioty i biegunkę. Pasta musi powstać z dokładnie ugotowanej fasoli.
Ile smalcu z fasoli dziennie i jak jeść z głową
- Smaruj cienką warstwą i jedz pastę jako dodatek do pełnoziarnistego pieczywa oraz warzyw, a nie jako główne źródło kalorii.
- Dołóż do kanapki warzywa z witaminą C, na przykład paprykę, bo poprawia to przyswajalność żelaza z fasoli.
- Jeśli nie jesz często strączków, wprowadzaj je stopniowo i w małych porcjach, bo mogą wywołać wzdęcia.
- Przy domowej pascie gotuj fasolę do miękkości, bo fazyna rozkłada się dopiero po podgrzaniu do około 90 stopni Celsjusza, i dodawaj olej roślinny zamiast smalcu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: smalec z fasoli
Smalec z fasoli nie jest szkodliwy dla większości osób, o ile fasola jest dobrze ugotowana. Szkodzić mogą nadmiar soli i tłuszczu oraz wzdymające działanie strączków.
- Niedogotowana fasola jest szkodliwa, bo zawiera fazynę, która powoduje wymioty i biegunkę. W domowej pascie używaj tylko dokładnie ugotowanych nasion.
- Strączki mogą wywołać wzdęcia, zwłaszcza u osób nieprzyzwyczajonych, więc w dużej porcji szkodzą wrażliwemu jelitu.
- Gotowe pasty i fasola z puszki zawierają sól. Małym dzieciom zaleca się unikać produktów słonych, a nadmiar soli szkodzi też dorosłym, bo sprzyja nadciśnieniu.
- Przy chorobach nerek, układu pokarmowego lub innych dietach leczniczych zapytaj lekarza lub dietetyka, ile pasty możesz jeść.
Porady
- Na etykiecie sprawdź, czy fasola stoi na początku składu, i porównuj w tabelach wartość tłuszczu oraz soli w różnych pastach.
- Zrób pastę w domu z ugotowanej fasoli, żeby samemu zdecydować o ilości soli i rodzaju oleju.
- Fasolę z puszki dokładnie opłucz, bo zalewa zwykle zawiera dodatek soli.
- Podawaj pastę z surówką z papryki lub pomidorem, żeby kanapka miała więcej warzyw.
Najczęstsze pytania
Czy smalec z fasoli jest zdrowy?
Zdrowy z umiarem. Opiera się na strączkach, które mają białko i błonnik, ale gotowe pasty zawierają też tłuszcz i sól, więc smaruj je cienko.
Czy smalec z fasoli szkodzi?
Dobrze ugotowany w rozsądnej porcji zdrowej osobie nie szkodzi. Szkodliwa jest niedogotowana fasola, a nadmiar soli i tłuszczu pogarsza bilans diety.
Czy smalec z fasoli to prawdziwy smalec?
Nie. Smalec to tłuszcz zwierzęcy wytapiany najczęściej ze słoniny wieprzowej, a smalec z fasoli jest pastą ze strączków.
Czy smalec z fasoli wzdyma?
Może, bo strączki zawierają substancje wzdymające i sporo błonnika. Jeśli rzadko je jesz, zacznij od małych porcji.
Czy smalec z fasoli można jeść przy dnie moczanowej?
Według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej nie ma wskazań do eliminowania roślin strączkowych w dnie moczanowej, a mogą zastępować mięso. Dietę ustal jednak z lekarzem.
