Sól
dużo w przetworach mięsnych
Na minus
Wiele przetworów mięsnych ma dużą zawartość soli kuchennej. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca dorosłym mniej niż 5 g soli dziennie, czyli niecałą łyżeczkę.
Czy szynka konserwowa jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: szynka konserwowa to wędlina przetworzona, z solanką, azotynami i często z dodatkami, więc lepiej traktować ją jako dodatek od święta niż codzienną podstawę kanapek.
Szynka konserwowa to jedna z najpopularniejszych wędlin na kanapki. Szynkę utrwala się solą i innymi substancjami, a przy utrwalaniu na mokro mięso trafia do solanki, którą wprowadza się przez zanurzenie lub wstrzyknięcie.
Wątpliwości biorą się stąd, że szynka zalicza się do mięsa przetworzonego, a takie wędliny zawierają sól, azotyny i różne dodatki. Pojedynczy plaster od czasu do czasu nie jest problemem, ale o ocenie decydują ilość, częstość i skład z etykiety.
Spis treści
Szynka konserwowa: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa przetworzenie: sól, azotyny i dodatki częściej ciążą na szynce konserwowej, niż jej pomagają. Dobra wiadomość jest taka, że etykieta pozwala wybrać wyraźnie lepszą wędlinę, na przykład z całego kawałka mięsa i bez zbędnych dodatków.
Azotyny
dodawane do peklowania
Z umiarem
Azotyny i azotany w solach peklujących hamują rozwój chorobotwórczych bakterii i utrwalają różowoczerwoną barwę. Wędliny są jednak głównym źródłem azotynów w diecie Polaków.
Mięso przetworzone
uznane za rakotwórcze
Na minus
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaliczyła mięso przetworzone do grupy 1, czyli czynników rakotwórczych dla człowieka. Światowa Organizacja Zdrowia podaje szynkę wśród przykładów takiego mięsa.
Dodatki
fosforany, aromaty, białko sojowe
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi unikać wędlin z glutaminianem sodu, fosforanami, karagenami, cukrem, aromatami dymu wędzarniczego i białkami sojowymi.
Całe mięso zamiast mielonego
lepszy wybór
Na plus
Spośród wędlin przemysłowych warto wybierać te z całego fragmentu mięsa, jak szynka, polędwica czy schab. Wędliny mielone mają oprócz soli dużo tłuszczu, cholesterolu, cukru i wody.
Ile szynki konserwowej dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj szynkę konserwową jako dodatek od czasu do czasu, a nie codzienną podstawę kanapek.
- Czytaj skład i omijaj wędliny z glutaminianem sodu, fosforanami, karagenami, cukrem, aromatami dymu wędzarniczego i białkiem sojowym.
- Do kanapki dodawaj jak najwięcej warzyw, żeby wędlina była dodatkiem, a nie główną częścią posiłku.
- Część wędlin zastąp mięsem przygotowanym w domu, ugotowanym lub upieczonym w piekarniku, albo pastami z ciecierzycy, soczewicy, ryb, jajek, twarogu czy awokado.
Szkodliwość i przeciwwskazania: szynka konserwowa
Szynka konserwowa szkodzi głównie wtedy, gdy jemy ją często i dużo. Ostrożniejsze powinny być osoby z nadciśnieniem, chorobami serca lub nerek oraz młodzież, która zjada dużo wędlin.
- Duże spożycie mięsa przetworzonego jest wiązane z większym ryzykiem nowotworów złośliwych, chorób sercowo-naczyniowych, nerek, wątroby i cukrzycy typu 2, więc codzienna szynka na kanapkach może szkodzić.
- Badania będące podstawą rekomendacji wskazywały, że 50 g mięsa przetworzonego dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o 18%.
- Osobom z nadciśnieniem szkodzi nadmiar sodu, bo głównym skutkiem diety bogatej w sód jest podwyższone ciśnienie krwi, a wędliny bywają słone.
- U młodzieży, która zjada dużo wędlin, pobranie azotynu sodu może być zbyt wysokie, bo w badaniu przy największym pobraniu pojawiało się potencjalne ryzyko.
- Przy chorobach nerek i serca zapytaj lekarza lub dietetyka, ile wędlin możesz jeść.
Porady
- Przy zakupie na wagę poproś sprzedawcę o skład i porównaj kilka wędlin, zanim wybierzesz.
- Szukaj wędlin tradycyjnych, wpisanych na listę Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: mają więcej białka, mniej soli i wody.
- Zamiast plastra szynki na kolację spróbuj pasty z ciecierzycy, soczewicy, jajek albo twarogu.
- Gdy planujesz kanapki dla dzieci, urozmaicaj dodatki, żeby wędlina nie pojawiała się codziennie.
Najczęstsze pytania
Czy szynka konserwowa jest zdrowa?
Nie na co dzień: to mięso przetworzone z solą i azotynami. Od czasu do czasu, w małej ilości i z warzywami, zwykle nie jest problemem.
Czy szynka konserwowa szkodzi?
Może szkodzić przy częstym jedzeniu, bo duże spożycie mięsa przetworzonego jest wiązane z większym ryzykiem chorób przewlekłych. Pojedyncza kanapka nie jest zagrożeniem.
Czy szynka konserwowa to mięso przetworzone?
Tak. Światowa Organizacja Zdrowia opisuje mięso przetworzone jako poddane soleniu, peklowaniu, fermentacji, wędzeniu lub innym procesom, a szynkę wymienia wśród przykładów.
Po co w szynce azotyny?
Hamują rozwój chorobotwórczych bakterii, kształtują aromat i smak oraz utrwalają różowoczerwoną barwę wyrobu.
Czym zastąpić szynkę konserwową na kanapce?
Świetnie sprawdzą się pasty z nasion roślin strączkowych, ryb, jajek, twarogu lub awokado, a także mięso upieczone w domu.
Jak wybrać lepszą wędlinę?
Czytaj etykietę i wybieraj produkty bez glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów i białka sojowego, najlepiej z całego kawałka mięsa albo tradycyjne.
