Białko
prawie same białko
Na plus
Seitan składa się prawie wyłącznie z białka, głównie glutenu. Dokładnej liczby gramów nie podajemy, bo skład zależy od producenta i sposobu wykonania.
Czy seitan jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: seitan to roślinny zamiennik mięsa z dużą ilością białka, ale to czysty gluten pszenny, więc nie jest dla osób z celiakią, a jego białko warto uzupełniać innymi roślinami.
Seitan to wysokobiałkowy, wegański produkt otrzymywany z glutenu pszennego, czyli z mąki pszennej, z której wypłukano skrobię. Składa się prawie wyłącznie z białka, głównie glutenu, i jest używany jako zamiennik mięsa w kuchniach dalekowschodnich i wegetariańskich.
Wątpliwości dotyczą trzech spraw: glutenu, jakości białka roślinnego oraz tego, co dodaje się do gotowych wyrobów, bo sam gluten jest prawie bez smaku i tradycyjnie gotuje się go w wywarze z sosem sojowym. Nie znaleźliśmy jednej tabeli wartości dla seitanu, więc nie podajemy kalorii.
Spis treści
Seitan: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa duża ilość białka roślinnego i brak mięsa w składzie, na minus gluten pszenny, niepełna wartość białka roślinnego oraz różny skład gotowych wyrobów doprawianych na przykład sosem sojowym.
Gluten
czysty gluten pszenny
Na minus
To gluten w skoncentrowanej postaci, więc seitan nie nadaje się dla osób z celiakią ani z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten.
Wartość białka
roślinne, uzupełniaj
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że białko roślinne bywa niepełnowartościowe, bo brakuje w nim niektórych aminokwasów, a jego strawność szacuje się na 80-85%. Białka z różnych produktów uzupełniają się, więc seitan łącz ze strączkami i produktami zbożowymi.
Doprawianie
często sos sojowy
Z umiarem
Sam gluten jest prawie bez smaku i dobrze chłonie marynatę, dlatego seitan gotuje się w wywarze z sosu sojowego, wodorostów kombu i imbiru. Przy gotowych wyrobach sprawdź skład.
Zamiast mięsa
pomoc w diecie roślinnej
Na plus
Wysokie spożycie białka roślinnego wiązano w badaniach z mniejszą śmiertelnością z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Zalecenia mówią o częściowym zastępowaniu mięsa, przede wszystkim nasionami strączkowymi, więc seitan traktuj jako uzupełnienie.
Ile seitanu dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj seitan jako jeden ze składników roślinnego białka obok strączków, orzechów i produktów zbożowych, a nie jedyne jego źródło.
- Zapotrzebowanie na białko zdrowej osoby dorosłej wynosi około 0,9 g na kilogram należnej masy ciała, więc seitan może pokryć jego część.
- Łącz go z innymi roślinami w jednym dniu, na przykład kaszą gryczaną z pulpetami z fasoli czerwonej albo sałatką z kaszą bulgur i soczewicą.
- Wybieraj seitan o krótkim składzie i przyprawiaj go sam ziołami, żeby kontrolować dodatki.
Szkodliwość i przeciwwskazania: seitan
Seitan szkodzi osobom z celiakią i nadwrażliwością na gluten, bo to gluten pszenny. Ostrożność obowiązuje też przy chorobach przewodu pokarmowego, gdy dobór białka warto uzgodnić z lekarzem lub dietetykiem.
- Celiakia: żywność bezglutenowa może zawierać najwyżej 20 mg glutenu w 1 kg, a seitan jest samym glutenem, więc jest dla chorych niedozwolony.
- Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten: seitan wyklucza dieta bezglutenowa, którą się w tym przypadku stosuje.
- Choroby układu pokarmowego: całkowite zastąpienie białka zwierzęcego roślinnym bywa wtedy trudne, więc dobór źródeł białka uzgodnij ze specjalistą.
- Przy diecie roślinnej u dzieci, w ciąży i w chorobach przewlekłych jadłospis ustal z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Czytaj skład: gotowy seitan bywa doprawiony sosem sojowym i innymi dodatkami, które zmieniają jego wartość odżywczą.
- Jeśli robisz seitan w domu, wypłucz mąkę pszenną w wodzie aż do usunięcia skrobi, a zostanie lepka masa glutenu.
- Zamiast samego seitanu urozmaicaj roślinne białko strączkami, tofu, orzechami i pestkami.
- Zamiast ciężkich sosów podawaj go z warzywami i kaszą.
Najczęstsze pytania
Czy seitan jest zdrowy?
To wartościowy zamiennik mięsa pod względem ilości białka, ale zawiera gluten i niepełnowartościowe białko roślinne. Jedz go z umiarem i łącz z innymi roślinami.
Czy seitan jest szkodliwy?
Dla osób z celiakią i nadwrażliwością na gluten tak, bo to gluten pszenny. Dla pozostałych jest bezpieczny przy rozsądnych porcjach.
Czy seitan ma gluten?
Tak, składa się prawie wyłącznie z białka, głównie glutenu pszennego.
Czy seitan jest pełnowartościowym białkiem?
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej opisuje białko roślinne jako niepełnowartościowe, ale uzupełniające się w ciągu dnia z innymi roślinami.
Ile białka ma seitan?
Składa się prawie wyłącznie z białka, ale dokładna ilość zależy od wyrobu, więc sprawdź etykietę.
Czy seitan jest wegański?
Tak, to wegański produkt z glutenu pszennego, używany jako zamiennik mięsa.
