Mięso przetworzone
zaliczane do grupy 1
Na minus
Mięso solone, peklowane, wędzone lub fermentowane to mięso przetworzone. WHO wskazuje, że jego jedzenie powoduje raka jelita grubego.
Czy salceson jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: salceson to peklowany wyrób z głowizny, skórek, tłuszczu i podrobów, czyli mięso przetworzone, więc lepiej jeść go rzadko i w małej porcji, razem z warzywami.
Salceson to wyrób podrobowy robiony z głowizny wieprzowej, wołowej lub cielęcej z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw. Mięso poddaje się peklowaniu, obgotowuje i przyprawia, a masą wypełnia żołądki wieprzowe lub pęcherze wołowe, gotuje i prasuje.
Występuje w wielu odmianach, na przykład włoskiej, czarnej, brunszwickiej czy ozorkowej, a skład zależy od receptury. Wątpliwości budzi to, że to mięso przetworzone, często słone i tłuste, z podrobami, dlatego warto wiedzieć, ile salcesonu mieści się w rozsądnej diecie.
Spis treści
Salceson: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa to, że salceson jest peklowanym mięsem przetworzonym, słonym i tłustym. Na plus można zapisać białko i część składników mineralnych, jeśli jesz go okazjonalnie i wybierasz wyroby o prostym składzie.
Ryzyko przy 50 g dziennie
50 g dziennie, rak jelita +18%
Na minus
Badania, na których oparto te oceny, wskazywały, że codzienne 50 g mięsa przetworzonego zwiększa ryzyko raka jelita grubego o 18%, choroby wieńcowej o 42% i cukrzycy typu 2 o 51%. Na poziomie jednostki wiele zależy od jakości wyrobu, częstości jedzenia i porcji.
Sód
941 mg w 100 g
Na minus
Przetworzone mięso zawiera często duże ilości sodu. Dla pokrewnego wyrobu z głowizny wieprzowej amerykański Departament Rolnictwa podaje 941 mg sodu w 100 g.
Tłuszcz i energia
157 kcal w 100 g
Na minus
W pokrewnym wyrobie z głowizny jest 10,9 g tłuszczu w 100 g, z czego 3,4 g to tłuszcz nasycony. Do salcesonu dodaje się też tłuszcz i skórki, więc w nadmiarze zwiększa podaż nasyconych kwasów tłuszczowych.
Białko i cholesterol
13,8 g białka, 69 mg cholesterolu
Z umiarem
Pokrewny wyrób z głowizny ma w 100 g także 1,5 mg żelaza i 1,05 µg witaminy B12. Cholesterol, podobnie jak nasycone kwasy tłuszczowe, w nadmiarze jest niekorzystny.
Dodatki i jakość
różnią się między wyrobami
Z umiarem
Mieszanki soli peklujących zawierają azotany i azotyny. Wędliny tradycyjne, zarejestrowane na liście ministerstwa rolnictwa, mają więcej białka, mniej soli i wody oraz nie zawierają fosforanów.
Ile salcesonu dziennie i jak jeść z głową
- Jedz salceson okazjonalnie i w małej porcji, pamiętając, że polskie wytyczne rekomendują ograniczenie mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo łącznie.
- Czytaj etykietę i unikaj wyrobów z dodatkiem glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów, aromatów dymu wędzarniczego czy białka sojowego.
- Dokładaj do posiłku jak najwięcej warzyw, zamiast opierać go na samej wędlinie.
- Na przemian z salcesonem sięgaj po pasty z nasion roślin strączkowych, ryby, jajka, twaróg lub awokado.
Szkodliwość i przeciwwskazania: salceson
Salceson szkodzi głównie przy częstym jedzeniu, bo jako mięso przetworzone wiąże się z większym ryzykiem chorób. Przy nadciśnieniu, chorobach serca i diecie z ograniczeniem soli zapytaj lekarza lub dietetyka o dopuszczalną ilość.
- Regularne jedzenie mięsa przetworzonego szkodzi, bo w badaniach wiązano je z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, udaru, cukrzycy typu 2 i zespołu metabolicznego.
- Osoby z nadciśnieniem lub chorobami serca powinny uważać na salceson, bo przetworzone mięso często zawiera duże ilości sodu.
- Przy diecie redukcyjnej salceson jest mało korzystny, bo zawiera dodany tłuszcz i skórki.
Porady
- Kupując salceson na wagę, poproś sprzedawcę o skład i wybieraj wyroby bez zbędnych dodatków.
- Szukaj wyrobów produkowanych tradycyjnie, które mają więcej białka i mniej soli.
- Wędliny kupne warto przynajmniej częściowo zastępować mięsem samodzielnie przyprawionym i przygotowanym w domu.
Najczęstsze pytania
Czy salceson jest zdrowy?
Salceson zaliczam do produktów okazjonalnych, bo to peklowane mięso przetworzone z tłuszczem i podrobami. Od czasu do czasu, w małej porcji i z warzywami, nie jest problemem.
Czy salceson jest szkodliwy?
Szkodliwy bywa przy częstym jedzeniu, bo mięso przetworzone wiązano z chorobami serca, cukrzycą typu 2 i rakiem jelita grubego. Pojedyncza porcja od święta nie jest zagrożeniem.
Z czego jest zrobiony salceson?
Z głowizny wieprzowej, wołowej lub cielęcej z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw. Odmiany różnią się składem, na przykład czarny zawiera krew, a ozorkowy peklowane ozorki.
Czy salceson jest kaloryczny?
Tak, to wyrób z tłuszczem, skórkami i podrobami. Dokładna wartość zależy od odmiany, więc sprawdź ją na etykiecie.
Czy salceson jest rakotwórczy?
WHO zalicza mięso przetworzone, w tym solone i peklowane, do czynników rakotwórczych dla człowieka. Salceson jest peklowany, więc warto jeść go rzadko.
Ile salcesonu można jeść?
Nie ma zalecanej dziennej porcji. Polskie wytyczne ograniczają łącznie mięso czerwone i przetworzone, a salceson się do niego zalicza, więc traktuj go jako dodatek na specjalną okazję.
