Tłuszcz mleczny
2,7-5,5% zależnie od udoju
Z umiarem
Nieznormalizowane mleko może być tłustsze od sklepowego, więc przy ograniczaniu tłuszczów nasyconych policz je w bilansie dnia.
Czy mleko nieznormalizowane jest zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: mleko nieznormalizowane, czyli o naturalnej zawartości tłuszczu, odżywia jak inne mleko, ale pić je warto tylko po pasteryzacji, bo surowe może zawierać groźne bakterie.
Mleko nieznormalizowane to mleko, któremu producent nie ujednolicił zawartości tłuszczu, więc ma tyle, ile wyszło z udoju. Ogólna zawartość tłuszczu mlecznego waha się od 2,7 do 5,5%, a różnice wynikają z rasy i osobnika.
To dwie osobne sprawy, które łatwo pomylić: ilość tłuszczu i to, czy mleko było ogrzane. Nieznormalizowane może być zarówno pasteryzowane, jak i surowe, dlatego przy zakupie czytaj etykietę i dopiero potem oceniaj, czy mleko jest zdrowe dla Twojej rodziny.
Spis treści
Mleko nieznormalizowane: co jest na plus, a co na minus
Przeważa wartość odżywcza mleka, bo białko, wapń i witaminy są w nim niezależnie od tego, czy tłuszcz wyrównano. Na minus pozostaje ryzyko mikrobiologiczne mleka surowego, które nie ma związku z normalizacją, ale często idzie z nią w parze.
Białko i wapń
ok. 3% białka
Na plus
Przeciętne mleko krowie zawiera około 3% białka i dużo wapnia, a ogrzewanie nie zmienia zawartości białka, tłuszczu, laktozy i składników mineralnych.
Witamina A
w tłuszczu mleka
Na plus
Witamina A gromadzi się głównie w tłuszczu mleka, więc mleko z naturalną zawartością tłuszczu jej nie traci.
Pasteryzacja
straty witamin do 10%
Na plus
W procesie pasteryzacji straty pozostałych witamin nie przekraczają 10%, a mleko traci groźne mikroorganizmy.
Mleko surowe
ryzyko bakterii
Na minus
Niepasteryzowane mleko jest jednym z częstych źródeł zakażeń Campylobacter, dlatego nieznormalizowane kupuj tylko pasteryzowane.
Laktoza
ok. 4,8% w mleku
Z umiarem
Mleko krowie zawiera około 4,8% węglowodanów w postaci laktozy, a nietolerancja laktozy dotyczy poniżej 15% osób w Polsce.
Ile mleka nieznormalizowanego dziennie i jak jeść z głową
- Instytut Żywności i Żywienia zaleca dorosłym w wieku 19-64 lat 2 duże szklanki mleka dziennie, które można zastępować jogurtem, kefirem i częściowo serem.
- Wybieraj mleko pasteryzowane albo UHT; o wyborze między nimi decyduje głównie pożądany okres trwałości z etykiety.
- Jeśli pijesz mleko nieznormalizowane, które nie jest pasteryzowane, zawsze je przegotuj przed piciem.
- Czytaj na etykiecie, czy to mleko pasteryzowane, bo tłuszcz i obróbka cieplna to dwie osobne informacje.
Szkodliwość i przeciwwskazania: mleko nieznormalizowane
Mleko nieznormalizowane szkodzi nie tłuszczem, lecz ewentualnym brakiem obróbki cieplnej. Największą ostrożność zachowaj w ciąży, przy chorobach przewlekłych, w diecie dzieci oraz przy nietolerancji laktozy i alergii na mleko.
- Mleko niepasteryzowane szkodzi w ciąży: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wyeliminować niepasteryzowane produkty, w tym mleko i jego przetwory.
- Do zakażenia pałeczkami Campylobacter najczęściej dochodzi przez spożycie niepasteryzowanego lub niewłaściwie pasteryzowanego mleka, więc dzieciom podawaj tylko mleko po obróbce cieplnej.
- Przy alergii na białko mleka krowiego nie pomoże ani pasteryzacja, ani naturalny tłuszcz; alergia występuje zwykle u małych dzieci i często mija z wiekiem.
- Przy nietolerancji laktozy mleko może szkodzić jelitom, więc zapytaj lekarza lub dietetyka o produkty bez laktozy.
- Przy podwyższonym cholesterolu albo nadwadze omów z dietetykiem, czy lepsze nie będzie mleko o mniejszej zawartości tłuszczu.
Porady
- Czytaj etykietę: szukaj słowa pasteryzowane lub UHT oraz informacji o zawartości tłuszczu.
- Mleko z gospodarstwa przegotuj przed podaniem, a po otwarciu przechowuj w lodówce.
- Jeśli smak nieznormalizowanego jest dla Ciebie zbyt tłusty, rozcieńcz nim kawę zamiast pić szklankami.
- Kefir i jogurt naturalny są dobrą alternatywą dla mleka w diecie.
Najczęstsze pytania
Czy mleko nieznormalizowane jest zdrowe?
Tak, o ile jest pasteryzowane: ma wartość odżywczą mleka, a naturalna zawartość tłuszczu mieści się zwykle w zakresie 2,7-5,5%.
Czy mleko nieznormalizowane jest szkodliwe?
Samo nieznormalizowanie nie szkodzi. Szkodliwe bywa mleko surowe, które może zawierać bakterie chorobotwórcze, dlatego pij mleko po pasteryzacji.
Co znaczy mleko nieznormalizowane?
To mleko bez ujednolicania zawartości tłuszczu, więc ma tyle tłuszczu, ile pochodziło z udoju.
Czy mleko nieznormalizowane jest surowe?
Niekoniecznie. Mleko surowe nie było podgrzane powyżej 40 °C, a nieznormalizowane może być zarówno surowe, jak i pasteryzowane.
Czy kobiety w ciąży mogą pić mleko nieznormalizowane?
Tylko jeśli jest pasteryzowane. W ciąży należy wyeliminować niepasteryzowane produkty, w tym mleko i jego przetwory.
