W skrócieZdrowy z umiarem: makaron z pszenicy durum ma średnio niski indeks glikemiczny i dobrze sprawdza się jako baza obiadu, ale pełnoziarnisty daje więcej błonnika, a osoby z celiakią muszą go unikać.
Makaron durum robi się z semoliny, czyli grysu z pszenicy twardej, która ma więcej glutenu niż zwykła pszenica. Dzięki temu po ugotowaniu makaron pozostaje zwarty i nie zamienia się w lepką masę, jak to bywa z makaronem z pszenicy zwyczajnej.
Pytanie, czy makaron durum jest zdrowy, dotyczy więc zwykłego, oczyszczonego makaronu z półki, a nie produktu specjalnego. Nie jest ani złym węglowodanem, ani cudownym wyjątkiem: to solidna baza obiadu, jeśli pilnujesz porcji i dodatków.
Przeważa umiar. Makaron durum ma umiarkowany indeks glikemiczny i dobrze syci, ale w wersji oczyszczonej dostarcza niewiele błonnika, a zawiera gluten. Najwięcej zależy od porcji i sosu.
Indeks glikemiczny
średnio 55, średnio niski
Na plus
Makaron z pszenicy durum uchodzi za produkt o niskim indeksie glikemicznym, a przegląd 95 makaronów potwierdził, że jest to produkt o średnio niskim IG. Średnia dla makaronów ze 100% oczyszczonej pszenicy wynosiła 55, a dla pełnoziarnistych 52.
Energia
160 kcal w 100 g ugotowanego
Z umiarem
100 g ugotowanego makaronu pszennego bez soli to 160 kcal, 30,9 g węglowodanów i 0,9 g tłuszczu. Do tego dochodzą kalorie sosu, więc o wartości dania decyduje także to, co do niego dodasz.
Białko
5,8 g w 100 g ugotowanego
Na plus
Ugotowany makaron ma 5,8 g białka w 100 g. Mąka z pszenicy durum zawiera więcej glutenu, dzięki czemu makaron jest sprężysty i nie rozpada się podczas gotowania.
Błonnik
1,8 g w 100 g ugotowanego
Z umiarem
Ugotowany makaron ma 1,8 g błonnika w 100 g. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wybierać jak najczęściej produkty pełnoziarniste, także makarony pełnoziarniste, bo to one są dobrym źródłem błonnika i witamin z grupy B.
Skrobia oporna
więcej po ostudzeniu
Na plus
Skrobia retrogradowana typu RS3 powstaje m.in. w ugotowanym i ochłodzonym makaronie. Skrobia oporna nie jest trawiona w jelicie cienkim i zalicza się ją do błonnika pokarmowego.
Gluten
zawiera gluten
Na minus
Makaron z pszenicy durum zawiera gluten, a chorobę trzewną wywołują składniki pszenicy, żyta i jęczmienia. Osoby z celiakią szukają makaronów z ryżu lub kukurydzy.
Ile makaronu durum dziennie i jak jeść z głową
Makaron traktuj jako jeden z elementów obiadu: dobieraj do niego dużo warzyw i źródło białka, żeby posiłek był sycący i zbilansowany.
Gotuj makaron al dente, czyli lekko twardy w środku, tak jak robią to Włosi.
Jak najczęściej sięgaj po makaron pełnoziarnisty, a zwykły makaron durum zostaw na dania, w których liczy się delikatna konsystencja.
Zamiast makaronu rozgotowanego i polanego śmietanowym sosem wybierz makaron al dente z sosem pomidorowym i warzywami.
Resztki makaronu zjedz następnego dnia na zimno, w sałatce, bo ugotowany i ostudzony zawiera więcej skrobi opornej.
Szkodliwość i przeciwwskazania: makaron durum
Makaron durum szkodzi osobom z celiakią, a innym głównie wtedy, gdy porcje są duże, a dodatki tłuste. Przy cukrzycy wielkość porcji warto uzgodnić z dietetykiem.
Makaron durum szkodzi osobom z celiakią, bo gluten z pszenicy wywołuje u nich uszkodzenie, a nawet zanik kosmków jelitowych.
Przy alergii na pszenicę makaron durum jest niebezpieczny, więc trzeba wybierać makarony z ryżu lub kukurydzy.
Duże porcje makaronu z tłustym sosem mocno podnoszą kaloryczność dania, dlatego przy odchudzaniu kontroluj wielkość porcji i rodzaj sosu.
Przy cukrzycy i insulinooporności makaron jest źródłem węglowodanów, które trzeba wliczyć w posiłek, więc porcję ustal z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
Szukaj makaronu z semoliny z pszenicy durum, który po ugotowaniu pozostaje zwarty, i porównuj go z wersją pełnoziarnistą.
Włoski makaron jest produkowany bez soli, więc sól dodaje się do wody; solenie wody wystarczy, a sos spróbuj przed dosoleniem.
Ugotowany makaron trzymaj w lodówce i zjedz w ciągu kilku dni.
Najczęstsze pytania
Czy makaron durum jest zdrowy?
Tak, z umiarem. Ma średnio niski indeks glikemiczny i dobrze syci, ale zwykły, oczyszczony makaron ma niewiele błonnika, a zawiera gluten.
Czy makaron z pszenicy durum jest zdrowy?
To ten sam produkt, bo makaron durum to makaron z pszenicy durum. O wartości odżywczej decyduje bardziej to, czy makaron jest oczyszczony, czy pełnoziarnisty, niż sam gatunek pszenicy.
Czy makaron z semoliny jest zdrowy?
Semolina to grys z pszenicy twardej, więc makaron z semoliny jest zwykłym makaronem durum. Ocena jest taka sama: dobry w rozsądnej porcji, ale z glutenem.
Czy makaron durum szkodzi?
Zdrowym osobom nie szkodzi, jeśli porcje są rozsądne, a sos nie jest bardzo tłusty. Szkodzi osobom z celiakią i alergią na pszenicę.
Czy makaron durum ma niski indeks glikemiczny?
Uchodzi za produkt o niskim lub średnio niskim indeksie glikemicznym, choć wartości różnią się między produktami, a przegląd wykazał dużą zmienność nawet w tej samej kategorii.