Gluten
najwyżej 20 mg w 1 kg
Na plus
Producent może napisać „bezglutenowy” tylko wtedy, gdy produkt zawiera nie więcej niż 20 mg glutenu w 1 kg. To ważne przy celiakii.
Czy makaron bezglutenowy jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: dla osób z celiakią to konieczność, dla pozostałych zwykły makaron z innej mąki, którego brak glutenu sam nie czyni zdrowszym, więc liczy się surowiec i etykieta.
Makaron bezglutenowy powstaje z mąk, które nie zawierają glutenu: najczęściej kukurydzianej, ryżowej albo gryczanej, a także ich mieszanek. Gluten to mieszanina białek występujących w ziarnach pszenicy, żyta i jęczmienia.
Dieta bezglutenowa najczęściej służy osobom z celiakią, nietolerancją glutenu i nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej nie zaleca eliminacji glutenu przed postawieniem diagnozy.
Spis treści
Makaron bezglutenowy: co jest na plus, a co na minus
Na plus jest to wybór konieczny przy celiakii i wygodny, gdy trzeba unikać glutenu. Na minus skład i wartość odżywcza zależą od użytej mąki, więc sam napis na opakowaniu nie świadczy o jakości makaronu.
Surowiec
kukurydza, ryż, gryka, soja
Z umiarem
Makaron ryżowy robi się z mąki ryżowej i wody, więc jest praktycznie beztłuszczowy. Kukurydziany jest najpopularniejszy, a wartości odżywcze każdego z nich zależą od surowca.
Błonnik
zależy od mąki
Z umiarem
Mąka kukurydziana zawiera więcej błonnika niż pszenna, makaron z mąki sojowej ma go sporo, a chiński makaron z grochu lub fasoli mung nie ma go wcale.
Etykieta
czytaj skład i ostrzeżenia
Z umiarem
Ostrzeżenie o śladach glutenu nie jest obowiązkowe, więc jego brak nie oznacza bezpieczeństwa. Przy celiakii szukaj napisu „bezglutenowy”.
Jakość produktu
wyzwanie dla producentów
Z umiarem
Badacze piszą, że wytworzenie makaronu bezglutenowego wysokiej jakości pozostaje trudne, dlatego smak i konsystencja bywają różne.
Ile makaronu bezglutenowego dziennie i jak jeść z głową
- Nie ma osobnej normy dla makaronu bezglutenowego, więc traktuj go jak zwykły: jako dodatek do warzyw i źródła białka, a nie główną część talerza.
- Przy celiakii wybieraj produkt z napisem „bezglutenowy”, a nie tylko „bez pszenicy”.
- Gotuj według instrukcji na opakowaniu.
- Zamiast makaronu możesz użyć warzywnego, np. z cukinii, marchewki albo batatów.
Szkodliwość i przeciwwskazania: makaron bezglutenowy
Osobie zdrowej makaron bezglutenowy nie szkodzi, ale nie jest gwarancją lepszej diety. Naprawdę szkodliwa bywa pomyłka przy celiakii oraz przechodzenie na dietę bezglutenową na własną rękę.
- Przy celiakii liczy się całkowite wyeliminowanie glutenu, nawet jego śladowych ilości, więc makaron bez napisu „bezglutenowy” albo z ostrzeżeniem o śladach glutenu może zaszkodzić.
- Nie przechodź na dietę bezglutenową przed diagnozą: zalecenia tego nie przewidują.
- Higiena bezglutenowa obejmuje oddzielne deski, noże i przybory kuchenne, bo nawet dobry makaron można zanieczyścić w domowej kuchni.
- Jeśli po makaronie bez oznaczenia pojawiają się dolegliwości, skonsultuj je z lekarzem zamiast eliminować kolejne produkty.
Porady
- Oprócz napisu „bezglutenowy” produkt może mieć znak przekreślonego kłosa, ale nie jest on obowiązkowy.
- Nie musisz kupować wszystkiego z napisem: świeże warzywa i owoce, ziemniaki, surowe mięso, ryby, jaja i nasiona roślin strączkowych są naturalnie wolne od glutenu.
- Porównaj tabele wartości odżywczych, bo makarony z kukurydzy, ryżu i soi różnią się składem.
Najczęstsze pytania
Czy makaron bezglutenowy jest zdrowy?
Dla osoby z celiakią tak, bo to jedyny bezpieczny wybór. Dla pozostałych zależy od mąki i składu, a brak glutenu nie czyni go lepszym od zwykłego.
Czy makaron bezglutenowy szkodzi?
Zdrowej osobie nie. Szkodzić może tylko pomyłka przy celiakii, gdy produkt zawiera gluten, albo samodzielna eliminacja glutenu bez diagnozy.
Czy producent musi dawać znak przekreślonego kłosa?
Nie. Przepisy wymagają informacji słownej o braku glutenu, ale nie nakładają obowiązku znaku graficznego.
Czy makaron ryżowy jest bezglutenowy?
Z założenia tak, bo robi się go z mąki ryżowej i wody. Przy celiakii i tak sprawdź napis na opakowaniu.
Czy makaron sojowy ma gluten?
Nie. Zarówno chiński makaron z grochu lub fasoli mung, jak i rzadszy z mąki sojowej nie mają glutenu, choć ich wartości odżywcze są różne.
