Białko
13 g w 100 g
Na plus
Jajko kacze ma nieco więcej białka niż kurze: 13 g wobec 12 g w tej samej porcji. To pełnowartościowe białko z wszystkimi niezbędnymi aminokwasami, które dobrze syci.
Czy jajka kacze są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: jajka kacze dają dużo białka, choliny i witaminy B12, ale są kaloryczniejsze i bogatsze w cholesterol niż kurze, a jeść je trzeba tylko dobrze ugotowane.
Jajko kacze jest większe od kurzego, ma grubszą skorupę, pomarańczowe żółtko i wyraźniejszy, bardziej kremowy smak. Ceni się je w kuchni azjatyckiej i w restauracjach, a coraz częściej trafia też na rodzinny stół, na przykład do jajecznicy czy ciasta.
Wątpliwości dotyczą głównie cholesterolu, kaloryczności i bezpieczeństwa: ptaki wodne bywają nosicielami salmonelli, więc obróbka cieplna ma tu duże znaczenie. Sprawdzamy, co jajko kacze wnosi do diety i kiedy lepiej je odpuścić. Odpowiedzi dotyczą też pytań o kacze jaja i jaja kacze.
Spis treści
Jajka kacze: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa gęstość odżywcza: sporo białka, choliny i witaminy B12 w niewielkiej porcji. Na minus są kalorie, cholesterol w żółtku i ryzyko salmonelli przy jedzeniu na surowo.
Cholina i witamina B12
90% dziennej wartości B12
Na plus
W 100 g jajka kaczego jest 263 mg choliny, a witaminy B12 aż 90 proc. dziennego zapotrzebowania, podczas gdy jajko kurze ma jej 23 proc. Cholina jest ważna dla błon komórkowych i układu nerwowego.
Kalorie
185 kcal w 100 g
Z umiarem
Jajko kacze jest kaloryczniejsze od kurzego, ale to kalorie z białka i tłuszczu żółtka. Pamiętaj, że jedna sztuka jest też większa, więc porcja szybko rośnie.
Cholesterol
dużo w żółtku
Z umiarem
Żółtko jest bogate w cholesterol, a ludzie różnie reagują na cholesterol z jedzenia: u części osób poziom we krwi rośnie wyraźnie, u innych niewiele. Sposób przygotowania też ma znaczenie, bo jajka smażone na maśle czy bekonie dostarczają go więcej niż gotowane.
Salmonella
tylko dobrze ugotowane
Na minus
Pałeczki salmonelli izoluje się także z odchodów kaczek, a jaja są jednym z głównych źródeł zakażeń. Dlatego jajka kacze jadaj ugotowane na twardo do pełnego ścięcia żółtka i białka.
Ile jajek kaczych dziennie i jak jeść z głową
- Jedz je dobrze ugotowane, na twardo albo w pełni ścięte w omlecie, a skorupki umyj przed użyciem.
- Jedno jajko kacze traktuj jak większą porcję niż kurze, bo waży około 70 g wobec około 50 g, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi jeść jajka w rozsądnych ilościach, czyli nie więcej niż jedno dziennie.
- Podawaj je z warzywami i pełnoziarnistym pieczywem zamiast z bekonem i masłem, bo sposób przygotowania wpływa na to, ile cholesterolu i tłuszczu zjesz.
- Wymieniaj je na przemian z jajkami kurzymi, żeby urozmaicić dietę, nie zwiększając nadmiernie kalorii.
Szkodliwość i przeciwwskazania: jajka kacze
Jajka kacze szkodzą najczęściej wtedy, gdy są surowe lub niedogotowane, oraz osobom, które muszą pilnować cholesterolu. Poniżej grupy, które powinny uważać.
- Surowe i niedogotowane jaja szkodzą kobietom w ciąży, bo mogą być źródłem salmonelli, dlatego zaleca się gotowanie na twardo.
- Zakażenie salmonellą bywa groźniejsze dla niemowląt, małych dzieci, osób starszych i z osłabioną odpornością, więc im podawaj wyłącznie dobrze ugotowane jaja.
- Osoby z chorobami układu krążenia, cukrzycą, otyłością lub wysokim cholesterolem powinny ograniczać cholesterol z jedzenia, więc jajka kacze, wyjątkowo sycące i tłuste, jedzą oszczędnie.
- Przy alergii na jaja kurze nie zakładaj, że kacze są bezpieczne, tylko zapytaj alergologa, zanim spróbujesz.
Porady
- Kupuj jajka od sprawdzonego hodowcy i trzymaj je w lodówce, a przed użyciem dokładnie umyj skorupki.
- Gotuj je na twardo do pełnego ścięcia żółtka i białka, zwłaszcza dla dzieci i w ciąży.
- Intensywny smak sprawia, że zwykle wystarczy mniejsza ilość w daniu, na przykład jedno jajko do omletu dla dwóch osób.
- Zamiast smażyć je na maśle lub z bekonem, rób jajecznicę na łyżeczce oleju rzepakowego albo ugotuj je w koszulkach.
Najczęstsze pytania
Czy jajka kacze są zdrowe?
Tak, w rozsądnych ilościach: dostarczają białka, choliny i witaminy B12. Mają jednak więcej tłuszczu i kalorii niż kurze, więc nie jedz ich bez opamiętania.
Czy jajka kacze są szkodliwe?
Szkodzą głównie wtedy, gdy są surowe lub niedogotowane, bo mogą być źródłem salmonelli. Osobom z podwyższonym cholesterolem szkodzi też częste jedzenie żółtek.
Czy kacze jaja są zdrowsze od kurzych?
Mają więcej choliny, witaminy B12 i żelaza w tej samej ilości, ale też więcej kalorii. Zdrowsze nie znaczy, że można jeść je bez ograniczeń.
Czy jajka kacze można jeść na surowo?
Lepiej nie. Surowe jaja mogą być źródłem salmonelli, a kobietom w ciąży Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej odradza je wprost.
Czy jajka kacze podnoszą cholesterol?
Żółtko jest bogate w cholesterol, ale reakcja zależy od osoby i od tego, z czym jajko jesz. Przy zaburzeniach lipidowych ogranicz je i omów ilość z lekarzem.
Ile kalorii ma jajko kacze?
W 100 g jest 185 kcal. Jedno jajko waży około 70 g, więc jest sycące, ale nie jest to lekka przekąska.
