Ocena EFSA
bez limitu dziennego
Na plus
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznał, że nie trzeba ustalać liczbowego limitu dziennego spożycia i że przy zgłoszonych zastosowaniach nie ma obaw o bezpieczeństwo ogółu populacji.
Czy mączka chleba świętojańskiego jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: mączka chleba świętojańskiego (E410) to naturalny zagęstnik z nasion szarańczynu, który nie budzi obaw u zdrowych dorosłych, ale jest dodatkiem technologicznym, a nie wartościowym składnikiem diety.
Mączka chleba świętojańskiego, czyli guma karobowa, to biały lub żółtobiały proszek otrzymywany z nasion szarańczynu strąkowego, zwanego drzewem świętojańskim. Producenci dodają ją do lodów, sosów, napojów i wypieków, żeby zagęścić je i ustabilizować.
Łatwo ją pomylić z karobem w proszku. To brązowy proszek z owocni strąków o słodkawym smaku zbliżonym do czekolady, który zastępuje kakao. Mączka z nasion i proszek ze strąków to dwa różne produkty o innym zastosowaniu.
Spis treści
Mączka chleba świętojańskiego: co jest na plus, a co na minus
Przeważają plusy związane z bezpieczeństwem, bo europejscy eksperci nie widzą zagrożenia dla ogółu ludzi. Na minus liczą się ograniczenia dla niemowląt oraz to, że w żywności pełni ona rolę dodatku technologicznego, a nie źródła składników odżywczych.
Pochodzenie
z nasion szarańczynu
Na plus
Pozyskuje się ją z bielma nasion. Nasiona stanowią 10% owocu, a bielmo zawiera 80-85% wielocukru zwanego galaktomannanem.
Rozpuszczalny błonnik
fermentuje w jelitach
Na plus
Mączka praktycznie nie ulega trawieniu i nie wchłania się w całości, a bakterie jelitowe znacznie ją fermentują. Dlatego bywa używana jako źródło rozpuszczalnego błonnika w preparatach dietetycznych.
Dawki w diecie
20,7-35,7 mg/kg mc.
Na plus
Tyle wynosi szacowane średnie dzienne spożycie dorosłych z żywności. W badaniu z udziałem 28 osób dawki do 500 mg na kilogram masy ciała dziennie przez 8 tygodni były dobrze tolerowane.
Niemowlęta
nie dla zdrowych
Na minus
Zdrowym niemowlętom nie ma potrzeby podawać zagęszczanych mieszanek, a bezpieczeństwo gumy w żywności specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt i małych dzieci nie zostało dostatecznie ocenione.
Alergia
rzadkie przypadki
Z umiarem
Opisano pojedyncze przypadki alergii po zjedzeniu, a większość zgłoszeń dotyczyła katarów i astmy po zawodowym kontakcie z gumą.
Ile mączki chleba świętojańskiego dziennie i jak jeść z głową
- Nie musisz jej unikać: EFSA nie wyznaczył limitu dziennego, więc obecność zagęstnika w lodach, sosach czy napojach zwykle nie wymaga liczenia.
- Jeśli zagęszczasz nią zupy lub desery w domu, rozpuszczaj ją w odpowiedniej ilości płynu zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
- O wartości lodów, sosu czy jogurtu decyduje cukier, sól i tłuszcz, a nie zagęstnik, dlatego to je sprawdzaj na etykiecie.
- Jeśli szukasz zamiennika kakao w wypiekach, wybierz karob w proszku, a nie mączkę: to osobny produkt z owocni strąków.
Szkodliwość i przeciwwskazania: mączka chleba świętojańskiego
Dla zdrowych dorosłych mączka chleba świętojańskiego nie jest szkodliwa w ilościach stosowanych w żywności. Zastrzeżenia dotyczą niemowląt, osób uczulonych i sytuacji, gdy zagęstnik w proszku jest źle przygotowany.
- Niemowlętom i małym dzieciom w specjalnych preparatach może szkodzić, bo przy chorobach przewodu pokarmowego bywają bardziej podatne na dolegliwości żołądkowo-jelitowe, więc takie produkty podawaj tylko za zgodą lekarza.
- Zagęstniki w proszku szkodzą, gdy są źle przygotowane: niedostatecznie nawodnione cząstki gumy mogą zagrażać niedrożnością przełyku, dlatego trzymaj się instrukcji.
- Jeśli po produktach z tym dodatkiem pojawia się katar, duszność lub wysypka, skonsultuj się z lekarzem.
- Szarańczyn należy do bobowatych, więc przy alergii na rośliny strączkowe zapytaj lekarza, czy możesz jeść produkty z tym zagęstnikiem.
Porady
- Szukaj na etykiecie lodów, sosów, jogurtów i napojów symbolu E410 albo nazwy guma karobowa.
- Pamiętaj, że to zagęstnik, a nie mąka do pieczenia, więc nie zastąpi pszennej ani żytniej.
- Gotowe produkty porównuj po cukrze, soli i tłuszczu, bo sam zagęstnik rzadko jest problemem.
- Do domowych deserów wybieraj prostą recepturę i naturalne zagęstniki, jeśli wolisz krótszy skład.
Najczęstsze pytania
Czy mączka chleba świętojańskiego jest zdrowa?
Jest bezpieczna dla zdrowych dorosłych w ilościach spotykanych w jedzeniu, ale nie wnosi istotnych wartości odżywczych, więc nie szukaj w niej korzyści zdrowotnych.
Czy mączka chleba świętojańskiego szkodzi?
Zdrowym dorosłym nie, według oceny europejskich ekspertów. Ostrożność dotyczy niemowląt, osób uczulonych oraz źle przygotowanych zagęstników w proszku.
Czym różni się mączka chleba świętojańskiego od karobu?
Mączka powstaje z nasion i służy do zagęszczania. Karob w proszku powstaje z owocni strąków, jest brązowy i słodkawy, a same owoce zawierają do 50% cukrów.
W jakich produktach jest mączka chleba świętojańskiego?
Stosuje się ją jako zagęstnik i stabilizator w lodach, sosach, napojach, wypiekach oraz wyrobach mięsnych.
Czy mączka chleba świętojańskiego jest bezpieczna dla niemowląt?
Zdrowym niemowlętom nie zaleca się zagęszczanych mieszanek, a w specjalistycznych preparatach, na przykład przy refluksie, może ją stosować tylko lekarz.
