W skrócieZdrowa z umiarem: jako dodatek do żywności lecytyna sojowa jest uznana przez EFSA za bezpieczną, ale skuteczność suplementów nie została potwierdzona, a osoby uczulone na soję powinny uważać.
Lecytyna sojowa to mieszanina fosfolipidów pozyskiwana z nasion soi, której głównym składnikiem jest fosfatydylocholina. Spotkasz ją na etykietach jako emulgator E322 w margarynie, czekoladzie i wypiekach, a także w kapsułkach jako suplement diety.
Wątpliwości budzą dwie rzeczy: czy dodatek w żywności jest bezpieczny i czy kapsułki działają tak, jak obiecują reklamy. Sprawdzamy, co o tym wiadomo i komu soja w składzie może zaszkodzić.
Na plus ocena bezpieczeństwa dodatku jest korzystna, a lecytyna jest naturalnym składnikiem komórek. Na minus skuteczność suplementów nie została potwierdzona, a soja bywa alergenem.
Bezpieczeństwo dodatku
bez limitu dziennego
Na plus
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznał, że nie ma potrzeby ustalania liczbowego dopuszczalnego dziennego pobrania i że przy zgłoszonych zastosowaniach nie ma obaw o bezpieczeństwo osób od pierwszego roku życia.
Cholina
fosfatydylocholina rozkładana do choliny
Na plus
Fosfatydylocholina jest rozkładana do choliny we wszystkich komórkach organizmu. Ocena nie wskazała obaw związanych z choliną pochodzącą z tego dodatku.
Skuteczność suplementów
nieudowodniona
Z umiarem
Działania przypisywane suplementom z lecytyną sojową nie zostały ostatecznie potwierdzone badaniami naukowymi. Nie ma też znaczących dowodów na pozytywne działanie lecytyny u osób z demencją.
Dawka w suplemencie
do 6 g dziennie przez 3 miesiące
Z umiarem
Taką ilość uznano za bezpieczną u większości osób, ale suplementacja nie jest niezbędna, bo lecytynę dostarcza też prawidłowo skomponowana dieta.
Alergia na soję
możliwa
Na minus
Niektórzy unikają produktów z lecytyną sojową ze względu na alergię na soję, a przed użyciem suplementu warto sprawdzić skład i skonsultować się z lekarzem.
Skutki uboczne
biegunka, bóle brzucha
Z umiarem
U niektórych osób suplement może wywoływać biegunkę, brak apetytu, uczucie pełności, zaparcia, wysypki i spadek ciśnienia krwi.
Ile lecytyny sojowej dziennie i jak jeść z głową
Jako dodatek w czekoladzie, margarynie czy wypiekach lecytyna sojowa nie wymaga liczenia ani limitu, bo nie ustalono dla niej liczbowego dopuszczalnego dziennego pobrania.
Lecytynę dostarczysz też dietą, bo występuje w żółtkach jaj, nasionach soi, rzepaku, słoneczniku i rybach, więc suplementacja nie jest niezbędna.
Przed sięgnięciem po suplement skonsultuj się z lekarzem, a w razie niepokojących objawów przerwij przyjmowanie.
Jeśli unikasz soi, pamiętaj, że lecytyna występuje też w rzepaku i słoneczniku, i szukaj na etykiecie informacji, z czego ją pozyskano.
Szkodliwość i przeciwwskazania: lecytyna sojowa
Jako dodatek do żywności lecytyna sojowa jest uznawana za bezpieczną, a szkodzić może głównie osobom uczulonym na soję oraz przy suplementach, szczególnie łączonych z lekami.
Osobom uczulonym na soję lecytyna sojowa może szkodzić, więc czytaj skład i skonsultuj się z lekarzem.
Osoby z niskim ciśnieniem powinny ostrożnie podchodzić do suplementów, bo wśród skutków ubocznych wymienia się spadek ciśnienia krwi.
Przy lekach z diklofenakiem nie sięgaj po lecytynę bez konsultacji z lekarzem, a o innych interakcjach nie wiadomo, więc również dopytaj o nie specjalistę.
Nie traktuj suplementu jako leku na pamięć czy choroby, bo skuteczność nie została potwierdzona, a brak efektów może opóźnić właściwe leczenie.
Porady
W składzie szukaj nazwy lecytyna albo lecytyna sojowa; jeśli unikasz soi, sprawdzaj, z jakiego surowca ją pozyskano.
Nie licz, że suplement poprawi pamięć lub cholesterol, bo na to nie ma wystarczających dowodów.
Pamiętaj, że sama obecność symbolu E na etykiecie nie podważa bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.
Najczęstsze pytania
Czy lecytyna sojowa jest zdrowa?
Jako dodatek do żywności jest bezpieczna według EFSA, a jako suplement nie ma potwierdzonej skuteczności. To produkt zdrowy z umiarem, a przy alergii na soję trzeba uważać.
Czy lecytyna sojowa szkodzi?
Zdrowym osobom w ilościach z żywności nie szkodzi. Może szkodzić osobom uczulonym na soję, a suplement może dawać dolegliwości jelitowe i spadek ciśnienia.
Czym jest lecytyna w składzie produktów?
To emulgator, który łączy substancje zwykle się nie mieszające, na przykład olej i wodę, i poprawia konsystencję margaryny, czekolady i wypieków.
Czy lecytyna sojowa obniża cholesterol?
W badaniach na szczurach lecytyna z soi znacząco obniżała poziom cholesterolu i triglicerydów, ale u ludzi skuteczność suplementów nie została potwierdzona.
Czy lecytyna sojowa jest z GMO?
Soja jest często uprawiana w formie modyfikowanej genetycznie, dlatego niektórzy unikają lecytyny sojowej. Jeśli to dla ciebie ważne, sprawdź informacje na etykiecie.
Skąd się bierze lecytyna?
Po raz pierwszy wyekstrahowano ją z żółtek jaj, a przemysłowo pozyskuje się ją z roślin, jako produkt uboczny rafinacji olejów, na przykład z soi, rzepaku i słonecznika.