Skład
ziemniaki i mąka ziemniaczana
Na plus
Tradycyjna receptura to ugotowane ziemniaki, mąka ziemniaczana i sól, czasem z jajkiem, czyli krótka lista składników.
Czy kluski śląskie są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: kluski śląskie mają prosty ziemniaczany skład, ale to głównie skrobia, więc jedz je w rozsądnej porcji, z warzywami i bez tłustych skwarków.
Kluski śląskie, zwane też białymi, to spłaszczone kulki z wgłębieniem, robione z ugotowanych ziemniaków i mąki ziemniaczanej. Gotuje się je w osolonym wrzątku i podaje najczęściej jako dodatek do mięs i sosów albo do kapusty.
Wątpliwości dotyczą skrobi, kalorii i tego, co ląduje obok klusek: tłustych sosów, skwarków i dużej porcji mięsa. Sprawdzamy, jak zjeść je z głową, żeby niedzielny obiad smakował i nie ciążył.
Spis treści
Kluski śląskie: co jest na plus, a co na minus
Ziemniaczana baza jest lekka i dostarcza potasu, ale kluski to głównie skrobia, a o tym, czy danie wypada zdrowo, decydują dodatki, czyli sól i tłuste sosy. Dlatego ocena jest umiarkowana: to dobry dodatek w rozsądnej porcji.
Energia ziemniaków
73 kcal w 100 g
Na plus
Ziemniaki, z których powstaje ciasto, mają niewiele kalorii, znacznie mniej niż taka sama porcja kaszy czy makaronu.
Potas
443 mg w 100 g ziemniaków
Na plus
Ziemniaki są też cennym źródłem witaminy C, witamin z grupy B i folianów, choć obróbka kulinarna część z nich zmniejsza.
Skrobia
głównie skrobia
Z umiarem
W ziemniakach jest znaczna ilość skrobi, która po ugotowaniu jest szybko i całkowicie trawiona, więc kluski to danie węglowodanowe, a nie warzywne.
Sól
gotowane w osolonej wodzie
Z umiarem
Sól trafia do ciasta i do wody, a zalecenia Talerza Zdrowego Żywienia mówią o ograniczaniu soli, więc nie przesalaj.
Skwarki i sosy
88 kcal w 10 g oleju
Na minus
Kluski podaje się też okraszone stopioną słoniną, a tłuszcz szybko podnosi kaloryczność dania.
Ile klusek śląskich dziennie i jak jeść z głową
- Podawaj kluski jako dodatek zbożowy do obiadu razem z dużą porcją warzyw: według Talerza Zdrowego Żywienia połowę talerza powinny zajmować warzywa i owoce, a produkty zbożowe jedną czwartą.
- Zamiast skwarków i tłustych, zawiesistych sosów wybieraj lżejsze sosy, bo każde 10 g oleju to dodatkowe 88 kcal.
- Nie przesalaj wody do gotowania ani sosu, bo wśród zaleceń jest ograniczanie soli.
- Jeśli kupujesz gotowe kluski, wybieraj te z jak najkrótszym i najprostszym składem i traktuj je sporadycznie.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kluski śląskie
Kluski śląskie nie szkodzą zdrowej osobie jedzone w rozsądnej porcji, ale szkodliwe bywają w nadmiarze, w tłustych wersjach i dla osób, które muszą pilnować węglowodanów, soli lub potasu.
- Przy cukrzycy kluski wlicz w węglowodany z posiłku, bo to danie skrobiowe, a wielkość porcji ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Tłuste dodatki, takie jak skwarki i zawiesiste sosy, szkodzą sylwetce, bo mocno podnoszą kaloryczność dania, dlatego Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi z nich rezygnować.
- Przy chorobach nerek zapytaj lekarza o porcję, bo ziemniaki mają dużo potasu.
- Przy nadciśnieniu i zaleceniach ograniczenia soli uważaj na przesolone sosy i wodę do gotowania.
Porady
- Tradycyjnie kluski podaje się z kapustą, więc dołóż do talerza warzywa, tak by zajmowały połowę miejsca.
- Przy domowych kluskach sam kontrolujesz skład: tradycyjna receptura to ziemniaki, mąka ziemniaczana, sól i ewentualnie jajka.
- Sprawdzaj etykiety gotowych klusek, bo dania gotowe zwykle dostarczają więcej cukrów, soli i tłuszczów niż domowe.
Najczęstsze pytania
Czy kluski śląskie są zdrowe?
Z umiarem. Mają prosty ziemniaczany skład, lecz to głównie skrobia, więc liczy się wielkość porcji i to, co podasz obok.
Czy kluski śląskie szkodzą?
Zdrowej osobie nie szkodzą w rozsądnej porcji. Szkodzić mogą w nadmiarze i z tłustymi dodatkami, a osoby z cukrzycą czy chorobą nerek powinny omówić porcję z lekarzem.
Czy kluski śląskie tuczą?
Same ziemniaki mają niewiele kalorii, 73 kcal w 100 g, ale o kaloryczności dania decydują dodatki, bo 10 g oleju to dodatkowe 88 kcal.
Z czego robi się kluski śląskie?
Z ugotowanych ziemniaków i mąki ziemniaczanej, z dodatkiem soli, a czasem surowych jajek.
Z czym jeść kluski śląskie, żeby było zdrowiej?
Z dużą porcją warzyw lub kapusty i lżejszym sosem, bez skwarków i słoniny.
Czy kluski śląskie są dobre na odchudzanie?
Mogą mieścić się w diecie, gdy porcja jest rozsądna, a sos lekki. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej uważa, że ziemniaków nie trzeba skreślać z jadłospisu.
