Białko i żelazo
średnio 20% białka w mięsie
Na plus
Mięso jest źródłem białka oraz żelaza i cynku w formach dobrze przyswajalnych, ale w wędlinie idzie to w parze z solą.
Czy kindziuk jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: kindziuk to twarda, dojrzewająca wędlina, a mięso przetworzone WHO zalicza do czynników rakotwórczych, do tego jest słone, więc jedz go rzadko i w cienkich plasterkach.
Kindziuk to bardzo twarda, dojrzewająca litewska wędlina o kwaskowatym, pieprznym smaku. Tradycyjnie produkuje się go w Auksztocie, a w Polsce robią go zarówno duże zakłady, jak i gospodarstwa w okolicach Suwałk, Sejn czy Puńska.
Wątpliwości budzi to, że jest mięsem przetworzonym, czyli solonym, dojrzewającym i często wędzonym. Sprawdzamy, co mówią o takich wędlinach instytucje zdrowia i ile kindziuka da się zjeść z głową.
Spis treści
Kindziuk: co jest na plus, a co na minus
Na plus jest białko i dobrze przyswajalne żelazo, na minus klasyfikacja mięsa przetworzonego jako rakotwórczego, sól i skoncentrowany charakter twardej wędliny. Kindziuk najlepiej traktować jak świąteczny dodatek, a nie kanapkę na co dzień.
Mięso przetworzone
grupa 1 wg WHO
Na minus
WHO zalicza mięso przetworzone, czyli solone, peklowane, fermentowane lub wędzone, do czynników rakotwórczych dla człowieka. To ocena siły dowodów, a nie miara ryzyka przy każdej porcji.
Codzienna porcja
50 g dziennie, ryzyko +18%
Na minus
W badaniach, które posłużyły do oceny Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem, 50 g mięsa przetworzonego każdego dnia wiązało się z wyższym o 18% ryzykiem raka jelita grubego.
Sól
limit 5 g dziennie
Na minus
Wędliny należą do istotnych źródeł soli w diecie, a jej maksymalne dzienne spożycie to 5 g, czyli płaska łyżeczka do herbaty.
Niska zawartość wody
twarda, skoncentrowana
Z umiarem
Kindziuk dojrzewa i ma niską zawartość wody, a w takiej wędlinie składniki są bardziej skoncentrowane, więc porcja powinna być niewielka.
Ile kindziuka dziennie i jak jeść z głową
- Polskie wytyczne zalecają ograniczenie mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo oraz unikanie mięsa co najmniej jeden dzień w tygodniu. Kindziuk wlicza się w tę pulę.
- Krój go cienko i dokładaj do talerza kilka plasterków, zamiast układać grube warstwy na kanapce.
- Podawaj z dużą ilością warzyw, na przykład ogórkiem, rzodkiewką czy pomidorem, bo Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi dodawać do posiłku jak najwięcej warzyw.
- Na co dzień częściej sięgaj po pasty z ciecierzycy, jajek, twarogu lub awokado, a kindziuk zostaw na wyjątkowe okazje.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kindziuk
Kindziuk szkodzi głównie wtedy, gdy jesz go często i w dużych ilościach, bo jest mięsem przetworzonym i słoną wędliną. Ostrożność zachowaj w ciąży oraz przy nadciśnieniu.
- Regularne duże ilości mięsa przetworzonego bywają szkodliwe: w badaniach wiązano je z wyższym ryzykiem chorób serca, udaru i cukrzycy typu 2, a w niektórych także z rakiem jelita grubego i żołądka.
- W ciąży Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi unikać surowych wędlin, takich jak salami, bo mogą przyczyniać się do zakażenia toksoplazmozą. Kindziuk jest wędliną dojrzewającą, więc zapytaj lekarza lub położną, czy możesz go jeść.
- Nadmiar soli z wędlin szkodzi sercu i naczyniom, bo jest wiązany z nadciśnieniem tętniczym, udarem i zawałem serca. Przy takich chorobach omów porcję z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Czytaj skład: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wybierać wędliny bez glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów, cukru, aromatów dymu wędzarniczego i białek sojowych.
- Wędliny tradycyjne z listy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi mają więcej białka oraz mniej soli i wody niż produkty wysokowydajne, więc sprawdź, czy kindziuk ma takie oznaczenie.
- Kindziuk bywa drogi, bo ma niską zawartość wody, więc kup mały kawałek i zjedz go z przyjemnością zamiast dużej ilości tańszej wędliny.
Najczęstsze pytania
Czy kindziuk jest zdrowy?
Nie jest to produkt do codziennego jedzenia: to mięso przetworzone i słona wędlina. Raz na jakiś czas, w małej porcji i z warzywami, zwykle mieści się w rozsądnej diecie.
Czy kindziuk szkodzi?
Szkodzi głównie przy częstym jedzeniu dużych ilości, bo mięso przetworzone jest wiązane z wyższym ryzykiem chorób serca, cukrzycy typu 2 i niektórych nowotworów. Dodatkowo jest słone.
Ile kindziuka można zjeść?
Nie ma osobnej normy dla kindziuka. Polskie wytyczne mówią o 500 g tygodniowo mięsa czerwonego i przetworzonego łącznie.
Czy kindziuk jest rakotwórczy?
WHO zaliczyła mięso przetworzone do grupy 1, czyli czynników rakotwórczych dla człowieka. To ocena siły dowodów, a nie wskazanie, jak duże jest ryzyko przy małej porcji.
Czy kindziuk można jeść w ciąży?
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi unikać w ciąży surowych wędlin, takich jak salami. Kindziuk jest wędliną dojrzewającą, więc zapytaj lekarza lub położną.
Skąd pochodzi kindziuk?
To litewska wędlina, tradycyjnie robiona w Auksztocie. W Polsce produkuje się ją między innymi w okolicach Suwałk, Sejn i Puńska.
