Kalorie
praktycznie bezkaloryczny
Na plus
Syntetyczne substancje intensywnie słodzące ze względu na dużą siłę słodzenia i specyficzny metabolizm można określić jako bezkaloryczne. Tabletka nie dodaje więc energii do kawy.
Czy słodzik w tabletkach jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: słodzik w tabletkach jest dopuszczony do obrotu i nie podnosi cukru we krwi, ale WHO nie zaleca słodzików do kontroli wagi, a skład, często z aspartamem, trzeba sprawdzić na opakowaniu.
Słodzik w tabletkach to mała tabletka do kawy lub herbaty, która zastępuje łyżeczkę cukru. Zwykle zawiera syntetyczną substancję intensywnie słodzącą, na przykład aspartam, acesulfam K, sacharynę albo cyklaminian, w różnych połączeniach.
Ludzie pytają o niego z dwóch powodów. Jedni chcą ograniczyć cukier i kalorie, drudzy słyszeli, że słodziki szkodzą jelitom i nie pomagają schudnąć. Odpowiedź zależy od składu konkretnej tabletki i od tego, po co po nią sięgasz.
Spis treści
Słodzik w tabletkach: co jest na plus, a co na minus
Na plus jest brak wpływu na poziom glukozy i bardzo mała ilość energii, na minus zalecenia WHO i niejasny wpływ na jelita. Słodzik w tabletkach bywa więc pomocnym zamiennikiem cukru, ale nie jest dobrym dodatkiem na co dzień.
Cukier we krwi
nie podnosi glukozy
Na plus
Spożycie słodzików, w przeciwieństwie do cukrów prostych, praktycznie nie wpływa na stężenie glukozy i insuliny we krwi. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne rekomenduje je osobom z cukrzycą zamiast cukru.
Aspartam
150-200 razy słodszy od cukru
Z umiarem
Aspartam jest często używany w słodzikach w tabletkach i jest około 150-200 razy słodszy od sacharozy. Nie nadaje się do wypieków, a jego rozkład do fenyloalaniny wyklucza go u osób z fenyloketonurią.
Zalecenia WHO
nie do kontroli masy ciała
Na minus
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by nie stosować słodzików do kontrolowania masy ciała ani zmniejszania ryzyka chorób niezakaźnych. Przegląd badań nie wykazał długoterminowych korzyści w zmniejszeniu tkanki tłuszczowej.
Jelita
wpływ niejasny
Z umiarem
Pojawiają się wątpliwości co do wpływu słodzików, zwłaszcza sukralozy i sacharyny, na mikrobiotę jelit. Wyniki badań są jednak sprzeczne, a wiele z nich wykonano na gryzoniach.
Skład tabletki
różny w zależności od marki
Z umiarem
Do intensywnych słodzików należą m.in. acesulfam K (E950), aspartam (E951), cyklaminian sodu (E952) i sacharyna (E954). Tabletki różnych producentów łączą je w różnych kombinacjach, więc skład czytaj na opakowaniu.
Ile słodzika w tabletkach dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj słodzik w tabletkach jako przejściowy zamiennik cukru w kawie czy herbacie, a nie sposób na schudnięcie.
- Zajrzyj na etykietę i sprawdź, jaka substancja słodząca jest w tabletce. Większość słodzików ma wyznaczone maksymalne dzienne spożycie, więc nie przesadzaj z liczbą tabletek.
- Używaj tabletek do napojów, a nie do pieczenia, bo aspartam nie nadaje się do wypieków.
- Zmniejszaj stopniowo słodycz całej diety, zamiast na stałe zastępować cukier słodzikiem, bo WHO radzi zmniejszać ogólny poziom słodkości jedzenia.
- Gdy zależy ci na ograniczeniu cukru, wybieraj niesłodzone napoje i owoce jako naturalne źródło słodyczy.
Szkodliwość i przeciwwskazania: słodzik w tabletkach
Słodzik w tabletkach szkodzi przede wszystkim osobom z fenyloketonurią, jeśli zawiera aspartam. U pozostałych liczy się umiar, bo przy długim, częstym stosowaniu nie można wykluczyć niekorzystnych skutków.
- Osobom z fenyloketonurią szkodzi aspartam, który w organizmie jest rozkładany m.in. do fenyloalaniny, więc muszą unikać tabletek z jego dodatkiem.
- WHO wskazuje, że długotrwałe stosowanie słodzików może wiązać się z większym ryzykiem cukrzycy, chorób serca i naczyń oraz śmiertelności u dorosłych. Organizacja zaznacza, że związek mógł zostać zniekształcony przez cechy uczestników badań, więc zalecenie jest warunkowe.
- Zalecenie WHO obejmuje wszystkich poza osobami, które już chorują na cukrzycę, dlatego osoby z cukrzycą powinny omówić słodzenie z lekarzem lub dietetykiem.
- Nadmierne spożycie słodzików może niekorzystnie wpływać na mikroflorę jelit, ale badania nie rozstrzygają jeszcze, czy stosowanie zgodne z przepisami jest dla jelit obojętne.
- Słodziki są zazwyczaj dodatkiem do żywności wysokoprzetworzonej, jak napoje i desery, które nie powinny być podstawą jadłospisu.
Porady
- Kup słodzik z krótką listą składników i sprawdź, czy zawiera aspartam, jeśli ktoś w domu ma fenyloketonurię.
- Nie sięgaj po tabletkę automatycznie, najpierw spróbuj kawy lub herbaty o mniejszej słodyczy.
- Nie mieszaj kilku źródeł słodzików w ciągu dnia, bo napoje, gumy do żucia i drażetki też je zawierają.
- Do wypieków wybierz inny sposób obniżenia cukru niż tabletki z aspartamem.
- Pamiętaj, że słodzik nie ma wartości odżywczej, a woda i niesłodzone napoje gaszą pragnienie lepiej.
Najczęstsze pytania
Czy słodzik w tabletkach jest zdrowy?
Z umiarem. Nie podnosi poziomu glukozy i nie dodaje kalorii, ale WHO nie zaleca słodzików do kontroli masy ciała, więc nie traktuj go jako zdrowego dodatku.
Czy słodzik w tabletkach szkodzi?
Zgodnie z przepisami dopuszczone substancje słodzące są uznawane za bezpieczne. Szkodzi osobom z fenyloketonurią (aspartam), a przy długim i częstym stosowaniu nie można wykluczyć niekorzystnych skutków dla zdrowia.
Czy słodzik w tabletkach pomaga schudnąć?
Obniża kaloryczność napoju, ale przegląd badań, na którym oparła się WHO, nie wykazał długoterminowych korzyści dla masy ciała. Skuteczniej działa zmniejszanie ogólnej słodkości diety.
Z czego jest zrobiony słodzik w tabletkach?
Zwykle z jednej lub kilku substancji intensywnie słodzących, takich jak aspartam, acesulfam K, sacharyna lub cyklaminian, z dodatkiem substancji wypełniających. Dokładny skład podaje etykieta.
Czy diabetyk może używać słodzika w tabletkach?
Polskie towarzystwa diabetologiczne rekomendują słodziki zamiast cukru osobom z cukrzycą, bo nie podnoszą glukozy. Szczegóły omów z lekarzem lub dietetykiem.
