W skrócieZdrowa z umiarem: biała herbata to mało przetworzony napar z polifenolami i zwykle mniejszą ilością kofeiny niż zielona, ale dowody na korzyści dla serca są niejednoznaczne, a w ciąży i przy karmieniu trzeba pilnować ilości.
Biała herbata powstaje z pąków i młodych listków tej samej rośliny, z której robi się herbatę zieloną i czarną. Zbiera się je wczesną wiosną i suszy naturalnie na słońcu, przez co utlenianie jest minimalne. Napar ma bladożółty kolor i delikatny smak bez goryczy.
Skoro jest tak mało przetworzona, wiele osób zastanawia się, czy jest zdrowsza od innych herbat i ile zawiera kofeiny. Sprawdzamy, co wiemy o jej składzie, na ile warto ufać obietnicom o wpływie na serce i kiedy lepiej wypić mniej.
Na plus przeważają polifenole, minimalna obróbka i łagodny smak. Na minus są kofeina, której ilość mocno się waha, oraz brak mocnych dowodów, że biała herbata chroni serce.
Polifenole
podobnie jak w zielonej
Na plus
Biała herbata zawiera polifenole, w tym katechiny, a ich stężenie zależy od odmiany i uprawy. Zakresy zawartości zazwyczaj nachodzą na zakresy z zielonej herbaty, więc niektóre białe mają ich tyle samo co niektóre zielone.
Kofeina
6-55 mg w filiżance
Z umiarem
Zawartość kofeiny zależy od odmiany i marki, a eksperci szacują, że jest jej około 15% mniej niż w zielonej herbacie. Dla porównania szklanka (200 ml) przeciętnej herbaty to około 30 mg kofeiny.
Stopień przetworzenia
minimalne utlenianie
Na plus
Listki i pąki suszy się naturalnie, bez formowania, więc utlenianie jest minimalne. Taki napar jest bliższy surowcowi niż herbaty mocno przetworzone.
Wpływ na serce
wyniki niejednoznaczne
Z umiarem
Badania obserwacyjne wiążą picie herbaty z mniejszym ryzykiem udaru, ale dla chorób sercowo-naczyniowych ogółem wyniki są niejednoznaczne. Dotyczą głównie herbaty zielonej i czarnej, więc dla białej to ostrożne przypuszczenie.
Smak
delikatny, bez goryczy
Na plus
Łagodny smak sprzyja piciu herbaty bez cukru i dodatków, co jest największą zaletą dla zdrowia w porównaniu z napojami słodzonymi.
Ile białej herbaty dziennie i jak jeść z głową
Pij białą herbatę bez cukru i miodu, bo dopiero dodatki zamieniają ją w kaloryczny napój.
Licz kofeinę z całego dnia, bo kawa, cola, czekolada i napoje energetyzujące dokładają ją do herbaty.
Przy karmieniu piersią limit kofeiny wynosi do 200 mg dziennie, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej przelicza zalecane 200-300 mg na co najmniej 6 przeciętnych herbat.
Wieczorem wybieraj słabszy napar lub herbatkę ziołową, jeśli kofeina zaburza ci sen.
Szkodliwość i przeciwwskazania: biała herbata
Biała herbata szkodzi głównie przy nadmiarze kofeiny i polifenoli, zwłaszcza w ciąży i podczas karmienia. Poniżej sytuacje, w których warto pić ją ostrożniej.
W ciąży kofeina swobodnie przenika przez łożysko do płodu, więc napary z kofeiną pij w niewielkich ilościach i omów to z lekarzem prowadzącym.
Duże ilości polifenoli z diety, w tym z herbaty, w ciąży bywają wiązane z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego u płodu; ponieważ katechiny białej herbaty mogą mieć stężenie podobne jak w zielonej, ostrożność ma sens.
Osoby wrażliwe na kofeinę albo z zaburzeniami rytmu serca powinny pić ją oszczędnie, bo kofeina może nasilać kołatanie serca i niepokój.
Skoncentrowane ekstrakty herbaty w suplementach bywają szkodliwe dla wątroby, zwłaszcza na pusty żołądek, i nie można ich porównywać z napojem.
Porady
Wybieraj herbatę liściastą o prostym składzie, bez aromatów i kandyzowanych owoców, żeby napar nie zawierał dodatkowego cukru.
Jeśli chcesz ograniczyć kofeinę, pij ją w mniejszych porcjach lub rozcieńczaj napar, ale nie zastępuj nią całkowicie wody.
Do wspólnej kolacji we dwoje podaj dzbanek białej herbaty bez słodzenia zamiast słodkich napojów.
Jeśli pijesz herbatę dla serca, pamiętaj, że to dodatek do diety, a nie zastępstwo ruchu i zdrowych posiłków.
Najczęstsze pytania
Czy biała herbata jest zdrowa?
Jest dobrym, mało przetworzonym napojem z polifenolami, ale nie ma mocnych dowodów na jej wyjątkowe działanie. Najbardziej liczy się to, że pijesz ją bez cukru i w rozsądnej ilości.
Czy biała herbata jest szkodliwa?
Dla zdrowych dorosłych pita w rozsądnych ilościach nie szkodzi. Szkodzić może nadmiar kofeiny, zwłaszcza w ciąży, przy karmieniu piersią i u osób wrażliwych.
Czy biała herbata ma kofeinę?
Tak. Szacuje się, że jest to od 6 do 55 mg na filiżankę, zależnie od odmiany, marki i sposobu parzenia.
Czy biała herbata jest zdrowsza od zielonej?
Nie ma na to dowodów. Obie zawierają polifenole, a zakresy ich stężeń nachodzą na siebie, biała ma tylko zwykle nieco mniej kofeiny.
Czy w ciąży można pić białą herbatę?
W niewielkich ilościach, pamiętając o całkowitej kofeinie z dnia. Duże ilości polifenoli z herbaty w ciąży są ostrożnie odradzane, więc omów to z lekarzem.