Cukier w suszonych owocach
61,9 g w 100 g moreli
Z umiarem
Po ususzeniu owoce tracą objętość, ale nie cukry. Suszone morele mają aż 6 razy więcej cukru niż świeże, dlatego jedz je w niewielkich ilościach.
Czy bakalie są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: bakalie to suszone owoce i orzechy, które dają błonnik i dobre tłuszcze, ale są skoncentrowane pod względem cukru i energii, więc liczy się mała porcja i skład mieszanki.
Bakalie to suszone owoce, zwykle południowe, oraz orzechy, używane głównie w cukiernictwie jako dodatek do keksów, mazurków czy pierników. Zalicza się do nich rodzynki, daktyle, figi, śliwki, morele, kandyzowaną skórkę pomarańczową i cytrynową oraz orzechy włoskie, laskowe i migdały.
O wartości mieszanki decyduje jej skład. Orzechy i suszone owoce dostarczają błonnika, ale są też skoncentrowane pod względem cukru i energii, a kandyzowane dodatki dokładają cukier. Sprawdzamy, jak wybierać bakalie, żeby do świątecznego ciasta i codziennej owsianki wnosiły więcej korzyści niż kłopotu.
Spis treści
Bakalie: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają orzechy, czyli błonnik i tłuszcze o korzystnym składzie, a na minus cukier skoncentrowany w suszonych owocach i kandyzowanych dodatkach. Wynik zależy więc od proporcji w mieszance i od wielkości porcji.
Błonnik
3-12 g w 100 g orzechów
Na plus
Orzechy dostarczają dużo błonnika, który reguluje pracę jelit i sprzyja sytości. Najwięcej mają go orzechy laskowe, pistacje i migdały.
Nasycone tłuszcze
tylko 6-14% tłuszczu
Na plus
Choć tłuszcz stanowi większość orzechów, nasyconych kwasów jest w nim niewiele. Resztę tworzą kwasy jedno- i wielonienasycone.
Kaloryczność orzechów
180-330 kcal w 30 g
Z umiarem
Garść orzechów waży około 30 g i dostarcza od 180 kcal (orzechy ziemne) do 330 kcal (orzechy brazylijskie), więc porcję trzeba pilnować.
Kandyzowana skórka
dodatkowy cukier
Na minus
Kandyzowanie dodaje cukier do owocu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wybierać suszone owoce niesiarkowane i niekandyzowane.
Ile bakalii dziennie i jak jeść z głową
- Jedz około 30 g niesolonych orzechów dziennie, czyli małą garść, tak jak rekomenduje Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne.
- Suszone owoce traktuj jak zamiennik słodyczy, nie dodatek do nich, i jedz je w niewielkich ilościach.
- Wybieraj orzechy bez dodatku soli, cukru, miodu i tłuszczu, a suszone owoce niesiarkowane i niekandyzowane.
- Łącz bakalie z jogurtem naturalnym albo owsianką: orzechy i jogurt spowalniają wchłanianie cukrów z owoców.
Szkodliwość i przeciwwskazania: bakalie
Bakalie szkodzą głównie osobom uczulonym na orzechy lub siarczyny, a także wtedy, gdy zjadasz ich za dużo naraz. Uważaj też przy cukrzycy, bo suszone owoce mają skoncentrowany cukier.
- Orzechy są częstym alergenem, więc przy rozpoznanej alergii bakalie są szkodliwe i trzeba je całkowicie wykluczyć; w razie wątpliwości zapytaj alergologa.
- Suszone owoce i kandyzowana skórka szkodzą przy cukrzycy i insulinooporności, jeśli jesz je w dużych ilościach, bo wchłaniają się jak cukier; o porcji zdecyduj z lekarzem lub dietetykiem.
- Producenci muszą wskazać na opakowaniu siarczyny i orzechy, więc osoby wrażliwe na siarczyny powinny czytać etykietę mieszanek i wybierać suszone owoce niesiarkowane.
- Orzechy w nadmiarze szkodzą diecie odchudzającej, bo garść to nawet kilkaset kalorii, a przy bakaliach łatwo podjadać z miski.
Porady
- Czytaj etykietę mieszanek bakaliowych: unikaj tych z dodatkiem cukru, soli i kandyzowanej skórki.
- Do wypieków dodawaj więcej orzechów, a mniej kandyzowanych dodatków.
- Namoczone daktyle, śliwki czy morele mogą osłodzić domowe desery zamiast cukru.
- Pamiętaj, że etykieta powinna wskazywać alergeny, takie jak orzechy i siarczyny.
Najczęstsze pytania
Czy bakalie są zdrowe?
Zdrowe z umiarem. Orzechy i suszone owoce dostarczają błonnika, ale są kaloryczne i słodkie, więc jedz je w małych porcjach, najlepiej niesolone i niekandyzowane.
Czy bakalie szkodzą?
Zdrowej osobie w rozsądnej ilości nie szkodzą. Problemem bywa alergia na orzechy, uczulenie na siarczyny oraz nadmiar cukru i energii przy dużych porcjach.
Czy bakalie tuczą?
Same w sobie nie, jeśli mieszczą się w bilansie dnia. Badania opisane przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazują, że orzechy w zbilansowanej diecie nie powodują znacznego przyrostu masy ciała.
Z czego składają się bakalie?
Z suszonych owoców, takich jak rodzynki, daktyle, figi, śliwki i morele, oraz z orzechów, a często także z kandyzowanej skórki pomarańczowej i cytrynowej.
Czy suszone owoce mają dużo cukru?
Tak, są skoncentrowanym źródłem cukrów, bo susz zmniejsza objętość, ale nie ilość cukru. Dla porównania 100 g suszonych moreli ma 61,9 g cukrów, a świeżych 10,2 g.
Czy dziecko może jeść bakalie?
Orzechy należą do pokarmów potencjalnie alergizujących, ale nie ma potrzeby eliminowania ich z diety zdrowego dziecka na zapas. Przy rozpoznanej alergii decyduje lekarz.
