Białko
15 g w 100 g
Na plus
Białko ryb jest pełnowartościowe i łatwostrawne, a jego strawność może sięgać nawet 97%.
Czy węgorz jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: węgorz to tłusta ryba z białkiem i witaminą D, ale bardzo kaloryczna, jej surowa krew jest trująca, a gatunek jest krytycznie zagrożony, więc jedz go rzadko i z pewnego źródła.
Węgorz to wężowata ryba, którą w kuchni zalicza się do ryb tłustych. Najczęściej trafia na stół w wersji świeżej albo wędzonej, a jego mięso jest wyraźnie bogatsze w tłuszcz niż mięso ryb chudych, takich jak dorsz.
Wątpliwości dotyczą trzech spraw: dużej kaloryczności, trującej krwi surowego węgorza oraz stanu gatunku. Węgorz europejski jest krytycznie zagrożony wyginięciem, dlatego jego kupowanie ma też wymiar środowiskowy. Poniżej opisujemy świeżego węgorza i krótko wersję wędzoną.
Spis treści
Węgorz: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają białko, kwasy omega-3 i witamina D, na minus bardzo duża kaloryczność, trująca surowa krew oraz puryny w wersji wędzonej. Wartości w kaflach dotyczą świeżego węgorza, a wędzony ma dodatkowe zastrzeżenia.
Energia i tłuszcz
278 kcal, 24,5 g tłuszczu
Na minus
Tyle wynosi wartość 100 g świeżego węgorza. Nasyconych kwasów tłuszczowych jest 5,65 g, a jednonienasyconych 11,53 g.
Omega-3
1,86 g w 100 g
Na plus
Kwasy EPA i DHA są niemal unikalne dla ryb i w większych stężeniach nie występują w innych produktach, dlatego tłusty węgorz jest dla nich dobrym dostawcą.
Witamina D
dużo, jak w tłustych rybach
Na plus
Witamina D występuje w większych ilościach zwłaszcza w tłustszych rybach, takich jak łosoś, śledź czy węgorz.
Surowa krew
trująca, niszczy ją ciepło
Na minus
Krew węgorza zawiera ichtiotoksynę niebezpieczną dla ssaków, a trucizna traci właściwości trujące w temperaturze powyżej 58 °C. Dlatego węgorza jemy tylko po obróbce cieplnej.
Wędzenie i puryny
wędzone: ponad 150 mg puryn
Z umiarem
Ryby wędzone mają ponad 150 mg puryn w 100 g, a osobom z dną moczanową zaleca się ograniczenie puryn do 300 mg dziennie. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi też ograniczać przetwory rybne, w tym ryby wędzone.
Ile węgorza dziennie i jak jeść z głową
- Zalecane są 1-2 porcje ryb tygodniowo, czyli około 150-300 g, a jedna z nich powinna być rybą tłustą. Węgorz może nią być, ale z racji kaloryczności wystarczy mała porcja.
- Jedz węgorza po obróbce cieplnej: gotowanego, pieczonego, duszonego lub grillowanego, bez dodatku dużej ilości tłuszczu.
- Wędzonego węgorza traktuj jako rzadki dodatek, bo przetwory rybne zaleca się jeść w ograniczonej ilości.
- Podawaj go z warzywami, żeby posiłek nie składał się z samego ciężkiego, tłustego mięsa.
Szkodliwość i przeciwwskazania: węgorz
Węgorz szkodzi przede wszystkim jako surowy, bo jego krew jest trująca dla ssaków, a także osobom z dną moczanową i tym, które muszą pilnować kalorii. Jest też gatunkiem krytycznie zagrożonym wyginięciem.
- Surowy lub niedogotowany węgorz jest szkodliwy: ichtiotoksyna z krwi powoduje u ssaków skurcze mięśni, porażenie pracy serca i płuc oraz rozpad czerwonych krwinek, a ogrzanie niszczy tę truciznę.
- Dna moczanowa: ryby są źródłem puryn, a wędzone zawierają ich więcej, więc jadłospis ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Nadwaga i choroby serca: to bardzo tłusta ryba, dlatego porcje powinny być małe, a częstość jedzenia niewielka.
- Ciąża: kobietom ciężarnym zaleca się ryby o niskiej zawartości związków rtęci, a w tabeli bezpiecznych porcji Morskiego Instytutu Rybackiego węgorza nie ma, więc zapytaj lekarza o porcję.
- Osoby z nadwrażliwością na histaminę powinny uważać na przetwory rybne, w których jej ilość bywa większa.
Porady
- Kupuj węgorza od sprawdzonego sprzedawcy i pytaj o pochodzenie, bo gatunek jest krytycznie zagrożony; przy rybach z hodowli szukaj certyfikatu ASC, przy dziko żyjących MSC.
- Jeśli lubisz węgorza wędzonego, jedz go rzadko i w małych porcjach.
- Na co dzień wybieraj inne ryby, na przykład dorsza, karpia czy pstrąga, a tłuste ryby jedz z umiarem.
- Do węgorza dobieraj surówki i pieczywo pełnoziarniste zamiast tłustych sosów.
Najczęstsze pytania
Czy węgorz jest zdrowy?
Jest wartościowy, bo dostarcza pełnowartościowego białka, kwasów omega-3 i witaminy D. Z racji dużej kaloryczności i stanu gatunku jedz go z umiarem.
Czy węgorz jest szkodliwy?
Szkodliwy bywa surowy, bo krew zawiera ichtiotoksynę, a także dla osób z dną moczanową, szczególnie w wersji wędzonej. Po obróbce cieplnej trucizna traci właściwości trujące.
Ile kalorii ma węgorz?
Według tabeli 100 g świeżego węgorza to 278 kcal i 24,5 g tłuszczu, czyli sporo energii.
Czy węgorz jest tłusty?
Tak, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza go do tłustszych ryb, takich jak łosoś czy śledź.
Czy można jeść surowego węgorza?
Nie, bo jego krew jest trująca dla ssaków. Trucizna traci właściwości trujące w temperaturze powyżej 58 °C.
Czy węgorz wędzony jest zdrowy?
Wędzony jest przetworem rybnym, którego zaleca się jeść w ograniczonej ilości, a ma też więcej puryn niż świeża ryba.
