W skrócieZdrowe z umiarem: anchois to tłusta ryba z kwasami omega-3, ale jako silnie solony przetwór dostarcza dużo soli i puryn, więc sprawdza się tylko jako niewielki dodatek do potraw.
Anchois to francuskie określenie przetworów z sardeli europejskiej, niewielkiej ryby śledziowatej żyjącej w Morzu Śródziemnym i wodach zachodniej Europy. Zwykle jest to konserwa z silnie solonych sardeli, sprzedawana jako filety, korki albo pasta; potocznie anchois nazywa się też surogat robiony ze szprota.
Używa się go w niewielkich ilościach do sosów, past, pizzy i sałatek. Wątpliwości budzą sól, puryny i histamina, a wartość odżywczą oceniamy na tle ogólnych zasad jedzenia ryb, bo nie znaleźliśmy tabel składu dla samego anchois.
Na plus przeważają tłusta ryba, kwasy omega-3 i białko, na minus duża ilość soli, puryn i histaminy w konserwach. Dlatego anchois traktuj jak przyprawę do potraw, a nie jak podstawę posiłku z rybą.
Kwasy omega-3
ryba tłusta
Na plus
Anchois zalicza się zwykle do ryb tłustych, a ryby dostarczają kwasów EPA i DHA, które w większych stężeniach prawie nie występują w innych produktach. W badaniach wiąże się je z mniejszym ryzykiem chorób układu krążenia.
Białko
pełnowartościowe, łatwostrawne
Na plus
Mięso ryb to pełnowartościowe, łatwostrawne białko, a przy tym nie dostarcza dużo kilokalorii. W filetach w oliwie dochodzi jednak tłuszcz z zalewy.
Sól
silnie solony przetwór
Na minus
Anchois to konserwa z silnie solonych sardeli. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje 5 g soli na dobę jako granicę, a jej nadmiar prowadzi między innymi do nadciśnienia tętniczego.
Puryny
ponad 150 mg w 100 g
Na minus
Ryby suszone, takie jak anchois, wędzone, konserwy rybne i ikra zawierają powyżej 150 mg puryn w 100 g, co ma znaczenie przy dnie moczanowej.
Histamina
w konserwach i przetworach
Z umiarem
Histamina występuje naturalnie w mięsie ryb, zwłaszcza ciemniejszym, oraz w konserwach i przetworach rybnych. U osób zdrowych nie wiąże się to z negatywnymi konsekwencjami, ale wrażliwi mogą reagować niepożądanie.
Ile anchois dziennie i jak jeść z głową
Jedz ryby 1-2 razy w tygodniu, czyli około 150-300 g tygodniowo, w tym jedną porcję ryby tłustej.
Anchois traktuj jak przyprawę: kilka filetów do sosu, pizzy lub sałatki zamiast całej puszki jako dania.
Gdy dodajesz anchois, nie dosalaj potrawy, bo sól z ryby zwykle wystarcza do smaku.
W jadłospisie zachowaj świeże lub mrożone ryby, a przetwory rybne, takie jak konserwy i ryby wędzone, jedz w ograniczonej ilości.
Szkodliwość i przeciwwskazania: anchois
Anchois szkodzą głównie przez sól i puryny, a osobom z nadwrażliwością na histaminę także z powodu przetworów rybnych. W ciąży ważne jest, by ryby nie były surowe ani wędzone.
Przy dnie moczanowej anchois szkodzi, bo zawiera dużo puryn i soli. Zalecane ograniczenie puryn to 300 mg na dobę, a mały filet ryby może dostarczyć połowę tej ilości.
Przy nadciśnieniu tętniczym i chorobach serca ograniczaj silnie solone przetwory, takie jak anchois.
Osoby z nadwrażliwością na histaminę mogą reagować niepożądanie na konserwy i przetwory rybne.
Osobom uczulonym na ryby anchois szkodzi tak jak każda inna ryba.
Kobietom w ciąży szkodzą surowe i wędzone ryby, które mogą być źródłem pasożytów lub bakterii; anchois jako przetwór solony omów z lekarzem.
Porady
Wybieraj anchois od sprawdzonych producentów i sprawdź na etykiecie skład oraz zawartość soli.
Odsączaj filety przed użyciem, żeby nie dodawać do potrawy nadmiaru tłuszczu z zalewy.
Do past i sosów dodawaj więcej warzyw i ziół, a mniej anchois.
Jeśli chcesz zjeść pełną porcję ryby tłustej bez nadmiaru soli, sięgnij po świeże ryby.
Najczęstsze pytania
Czy anchois jest zdrowe?
Z umiarem. To tłusta ryba z kwasami omega-3, ale solony przetwór, więc dobrze sprawdza się jako dodatek, a nie główne danie.
Czy anchois szkodzi?
Szkodzi przy dnie moczanowej, nadciśnieniu i uczuleniu na ryby, a w ciąży nie należy jeść surowych ani wędzonych ryb. Zdrowa osoba, jedząca niewielkie ilości, nie ma powodu do obaw.
Czy anchois są zdrowe?
Są w niewielkiej ilości. Wnoszą kwasy omega-3 i białko, ale dostarczają też dużo soli i puryn.
Czy anchois ma dużo soli?
Tak, to konserwa z silnie solonych sardeli. Dzienna granica soli to 5 g, więc do potraw z anchois nie dosalaj.
Czy anchois to to samo co sardele?
Anchois to francuska nazwa przetworów z sardeli europejskiej, czyli silnie solonych filetów w oliwie lub soli. Tańszy surogat bywa robiony ze szprota.
Czy anchois to tłusta ryba?
Tak, anchovies są zwykle klasyfikowane jako ryby tłuste, czyli jedna z zalecanych tygodniowych porcji ryby.