Bakterie
największe ryzyko, trzeba badać
Na minus
Skażenie wody kałem i drobnoustrojami stanowi największe ryzyko dla jej bezpieczeństwa. Spożycie takiej wody bywa przyczyną nudności, wymiotów i biegunki.
Czy woda ze studni jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: woda ze studni może być dobra do picia, ale jej jakość zależy od otoczenia studni, więc bez badania w laboratorium nie wiadomo, czy jest bezpieczna.
Woda ze studni to woda podziemna, którą czerpiemy prosto z własnego ujęcia, bez stacji uzdatniania i bez stałej kontroli, jaką obejmuje wodociąg. Pije się ją na wsi, na działce i w domach poza siecią, często z przekonaniem, że skoro jest naturalna, to musi być zdrowa.
Wątpliwości dotyczą tego, co może się w niej znaleźć: bakterii z nieszczelnych szamb i gnojowicy, nawozowych azotanów albo naturalnych pierwiastków z gruntu. Sprawdzamy, od czego zależy bezpieczeństwo takiej wody i kiedy lepiej poprosić o badanie.
Spis treści
Woda ze studni: co jest na plus, a co na minus
Przeważa niepewność: woda ze studni bywa świetna, ale nikt nie nadzoruje jej za ciebie. Plusem jest brak kosztów i naturalny skład, minusem możliwe skażenie bakteriami, azotanami i pierwiastkami z gruntu, których nie widać ani nie czuć.
Azotany
wodociągi: limit 50 mg/l
Na minus
Azotany z nawozów mogą przesiąkać do gruntu i trafiać do wody studziennej. Najbardziej wrażliwe są niemowlęta, dlatego wodą z podejrzanej studni nie rozrabiaj mleka dla dziecka.
Pierwiastki z gruntu
np. arsen i fluorki
Z umiarem
W wodach podziemnych naturalnie bywają związki chemiczne istotne dla zdrowia, na przykład arsen i fluorki. Ich ilość zależy od lokalnej geologii, a nie od tego, jak czysto wygląda woda.
Sole mineralne
obecne w wodzie pitnej
Na plus
Woda pitna powinna zawierać odpowiednią ilość soli mineralnych, dlatego nawet czysta woda destylowana nie nadaje się do codziennego picia.
Brak uzdatniania
bez stałej kontroli
Z umiarem
Za jakość odpowiadasz sam: stan cembrowiny, odległość od szamba i zwierząt oraz regularne badania decydują o tym, czy woda nadaje się do picia.
Ile wody ze studni dziennie i jak jeść z głową
- Zanim zaczniesz pić wodę ze studni na co dzień, oddaj próbkę do badania w laboratorium: bakteriologicznego i na obecność azotanów.
- Do dzieci i niemowląt używaj wody ze studni dopiero po potwierdzeniu, że spełnia normy dla wody pitnej.
- Pamiętaj, że przegotowanie wody nie daje gwarancji unieszkodliwienia wszystkich drobnoustrojów.
- Gdy wynik jest zły, pij wodę butelkowaną albo z wodociągu, a studnię zostaw do mycia i podlewania.
- Dbaj o studnię: szczelna pokrywa, daleko od szamba, obornika i opryskiwanych pól.
Szkodliwość i przeciwwskazania: woda ze studni
Woda ze studni szkodzi wtedy, gdy jest skażona, a skażenia zwykle nie widać ani nie czuć. Najbardziej narażone są niemowlęta, małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze i chore.
- Skażona bakteriologicznie woda szkodliwie działa na układ pokarmowy i wywołuje biegunkę oraz wymioty, co u małych dzieci szybko prowadzi do odwodnienia.
- Niemowlętom poniżej szóstego miesiąca życia szkodzi woda bogata w azotany, bo może u nich dojść do methemoglobinemii, czyli upośledzenia przenoszenia tlenu we krwi.
- Woda ze studni położonej blisko szamba, obornika albo pól nawożonych jest bardziej narażona na skażenie bakteriami i azotanami.
- Przy zbyt dużej zawartości arsenu lub fluorków długie picie takiej wody może być szkodliwe, a wynik wychodzi dopiero w badaniu.
Porady
- Badanie zleć w laboratorium, najlepiej akredytowanym, a wynik porównaj z normami dla wody pitnej.
- Wodę ze studni pobieraj do czystych naczyń i nie przechowuj jej długo w ciepłym miejscu.
- Jeśli woda ma zapach, smak lub kolor, nie pij jej, nawet gdy ostatnie badanie wypadło dobrze.
- Filtr domowy nie zastępuje badania: najpierw sprawdź, co jest w wodzie, a dopiero potem dobieraj uzdatnianie.
Najczęstsze pytania
Czy woda ze studni jest zdrowa?
Może być, ale nie ma na to gwarancji. O jakości decyduje położenie studni i jej stan, więc dopiero badanie w laboratorium pokaże, czy nadaje się do picia.
Czy woda ze studni głębinowej jest zdrowa?
Głębokość studni nie wyklucza naturalnych związków z gruntu, takich jak arsen czy fluorki, które występują w wodach podziemnych. Ważniejszy od głębokości jest wynik badania.
Czy woda ze studni szkodzi?
Szkodzi, gdy jest skażona bakteriami, azotanami albo nadmiarem pierwiastków z gruntu. Skażona woda bywa przyczyną nudności, wymiotów i biegunki.
Czy wodę ze studni wystarczy przegotować?
Przegotowanie nie daje pewności, że znikną wszystkie drobnoustroje. Przy złym wyniku badania lepiej sięgnąć po inną wodę.
Czy wodą ze studni można rozrabiać mleko dla niemowlęcia?
Tylko po potwierdzeniu w badaniu, że woda spełnia normy. U niemowląt do szóstego miesiąca życia nadmiar azotanów w wodzie może prowadzić do methemoglobinemii.
Jak często badać wodę ze studni?
Nie ma jednej częstotliwości dla wszystkich studni, więc zapytaj o to laboratorium lub sanepid. Badanie powtórz po remoncie studni albo gdy zmieni się smak lub zapach wody.
