Farsz ruskich
ziemniaki, twaróg, cebula
Na plus
Ziemniaki z twarogiem dają sycące, proste nadzienie. W wersji domowej łatwo skontrolować, ile soli i tłuszczu do niego trafia.
Czy pierogi są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: pierogi, także ruskie, to sycące danie z ciasta i farszu, ale ich wartość zależy od nadzienia, tłuszczu do polania, soli i tego, czy są domowe, czy gotowe.
Pierogi to kawałki cienko rozwałkowanego ciasta z farszem, najczęściej gotowane w wodzie, choć bywają też pieczone albo smażone. Ciasto robi się z mąki, wody i soli, a farsz może być słony albo słodki. Pierogi ruskie mają nadzienie z ziemniaków, twarogu i cebuli, a mięsne i serowe wyglądają zupełnie inaczej pod względem składu.
Wątpliwości biorą się stąd, że pierogi rzadko jada się same. Ruskie podaje się ze skwarkami, smażoną cebulą lub śmietaną, a gotowe z zamrażarki mają zwykle więcej soli i tłuszczu niż domowe. Sama potrawa nie jest więc ani dobra, ani zła: liczy się farsz, dodatki i wielkość porcji.
Spis treści
Pierogi: co jest na plus, a co na minus
Przeważa wartość zależna od wykonania: domowe pierogi z dobrym farszem to zwykły, sycący obiad, a gotowe i obficie polane tłuszczem wypadają gorzej. Kafle pokazują, na co patrzeć przy farszu, tłuszczu, soli i przetworzeniu.
Pierogi z serem
180 kcal w 100 g
Na plus
W porównaniu produktów gotowych wersja z dużym udziałem twarogu miała 9,2 g białka w 100 g i niewiele tłuszczu nasyconego, a wersja z serkiem smakowym i zagęstnikami wypadła słabiej.
Tłuszcz do polania
skwarki, śmietana, smażona cebula
Na minus
Dodatki, z którymi tradycyjnie podaje się ruskie, dokładają tłuszczu i kalorii. Można je zastąpić cebulą podsmażoną na odrobinie oleju albo jogurtem naturalnym.
Gotowe i mrożone
więcej soli i tłuszczu
Na minus
Gotowe posiłki częściej niż domowe dostarczają soli, tłuszczów, w tym nasyconych, i mają wyższą kaloryczność. Przy mrożonych potrawach warto sprawdzić skład i unikać wersji z dużą ilością nasyconych kwasów tłuszczowych, soli i cukru.
Warzywa i błonnik
mało w samym daniu
Z umiarem
Dania gotowe zawierają zwykle niewiele warzyw, a więc i błonnika. Surówka, kapusta albo mrożone warzywa obok pierogów uzupełniają posiłek.
Ile pierogów dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj pierogi jak pełnoprawne danie obiadowe, a nie dodatek: porcję dopasuj do swojego zapotrzebowania energetycznego i nie musisz zjadać całej paczki gotowych pierogów naraz.
- Dołóż do talerza świeże lub mrożone warzywa, na przykład surówkę, pomidorki koktajlowe albo paprykę, żeby posiłek był pełny.
- Słodkie pierogi z serem wzbogać jogurtem naturalnym lub skyrem, świeżymi owocami jagodowymi i garścią posiekanych orzechów.
- Zamiast skwarków i tłustej śmietany wybierz cebulę podsmażoną na niewielkiej ilości oleju albo łyżkę jogurtu naturalnego.
- Gdy kupujesz gotowe, wybieraj te z krótkim, prostym składem, a domowe lepij wtedy, kiedy masz czas i chcesz sam ustalić ilość soli i tłuszczu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: pierogi
Pierogi szkodzą głównie wtedy, gdy zjada się duże porcje, tłusto polane i regularnie w wersji gotowej. Osobne zastrzeżenia mają osoby z celiakią, nietolerancją laktozy i nadciśnieniem.
- Szkodzi częste sięganie po gotowe dania: ich nadużywanie może pogarszać ogólną jakość diety i zwiększać ryzyko nadmiernej masy ciała oraz chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca i nadciśnienie.
- Osobom z celiakią lub nadwrażliwością na gluten szkodzi klasyczne ciasto z mąki pszennej. Potrzebna jest wersja bezglutenowa, przygotowana bez zanieczyszczenia glutenem.
- Przy nietolerancji laktozy szkodliwy bywa farsz z twarogiem i podanie ze śmietaną, bo to produkty z laktozą. Zapytaj dietetyka o wersje bez laktozy.
- Przy nadciśnieniu i diecie z ograniczeniem soli szkodzą solone gotowe pierogi oraz dodatki w rodzaju skwarków, więc czytaj etykietę.
- Pierogi to głównie węglowodany z mąki i ziemniaków, dlatego przy cukrzycy czy insulinooporności wielkość porcji i dodatki uzgodnij z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Na etykiecie gotowych pierogów sprawdzaj skład i wartość odżywczą: im mniej dodatków, soli i nasyconych tłuszczów, tym lepiej.
- Mrożone pierogi przechowuj w stałej niskiej temperaturze, rozmrażaj zgodnie z zaleceniem na opakowaniu i nie zamrażaj ponownie tych, które już się rozmroziły.
- Zrobione w domu pierogi możesz zamrozić na zapas, dzięki czemu nic się nie zmarnuje, a ty kontrolujesz skład.
- Do pierogów podaj kiszoną kapustę albo ogórka lub surówkę, żeby obiad nie składał się wyłącznie z ciasta.
Najczęstsze pytania
Czy pierogi ruskie są zdrowe?
Są sycące i proste w składzie, bo opierają się na ziemniakach, twarogu i cebuli, więc domowe w rozsądnej porcji mogą być zwykłym obiadem. O bilansie decydują jednak skwarki, śmietana i sól.
Czy pierogi są zdrowe?
Zdrowe z umiarem. Ciasto z farszem to pełnowartościowe danie, jeśli obok są warzywa, a tłuszczu i soli nie ma za dużo.
Czy pierogi z mięsem są zdrowe?
Mięso dodaje białka, ale ważne są jego rodzaj i tłuszcz, w którym pierogi podajesz. Lepiej wybierać chudsze mięso i dołożyć warzywa.
Czy pierogi z serem są zdrowe?
Wersja z dużym udziałem twarogu daje więcej białka i mniej tłuszczu nasyconego niż z serkiem smakowym i zagęstnikami, jak pokazało porównanie składów gotowych produktów. Sprawdź skład i dodaj owoce lub jogurt.
Czy pierogi szkodzą?
Szkodzi nadmiar i regularne jedzenie tłustych, mocno posolonych gotowych wersji. Okazjonalna, rozsądna porcja domowych pierogów nie jest problemem dla większości zdrowych osób.
Czy mrożone pierogi są gorsze od domowych?
Zwykle mają więcej soli i tłuszczu niż domowe, a skład bywa dłuższy. Wybierz te z krótką listą składników i bez dużej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych.
Dlaczego pierogi ruskie nazywają się ruskie?
Nazwa pochodzi od Rusi Czerwonej, czyli Galicji Wschodniej, a nie od Rosji, gdzie ten rodzaj pierogów nie jest znany.
