Energia
9 kcal w 1 g tłuszczu
Z umiarem
Olej to czysty tłuszcz, więc łyżka dostarcza dużo energii, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca dodawać do posiłków tylko niewielką ilość tłuszczu roślinnego.
Czy olej z ostropestu jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: olej z ostropestu to kaloryczny tłuszcz roślinny bogaty w kwas linolowy, a opisywane działanie sylimaryny dotyczy ekstraktów z owoców, więc używaj go w niewielkiej ilości i na zimno.
Olej z ostropestu to olej roślinny z owoców ostropestu plamistego, rośliny z rodziny astrowatych uprawianej na potrzeby przemysłu farmakologicznego. Owoce zawierają sylimarynę, flawonoidy, witaminy C i K, fitosterole oraz olej z dużą ilością kwasu linolowego.
Wątpliwości biorą się stąd, że ostropest kojarzy się z wątrobą i suplementami. Olej to jednak przede wszystkim tłuszcz roślinny, a jego ocena powinna wynikać z tego, co faktycznie zawiera, a nie z reputacji rośliny.
Spis treści
Olej z ostropestu: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa to, że to roślinny tłuszcz z nienasyconymi kwasami, a na minus kaloryczność i fakt, że opisywane działanie sylimaryny dotyczy ekstraktów, a nie oleju. Kafle pokazują, co o tym wiadomo.
Kwas linolowy
około 50% oleju
Z umiarem
Kwas linolowy z rodziny omega-6 występuje w większości olejów roślinnych. Warto pilnować proporcji kwasów omega-6 do omega-3 w diecie (4-5:1).
Sylimaryna
4-6% w owocach
Z umiarem
To mieszanina flawonolignanów z owoców ostropestu. W ocenie Europejskiej Agencji Leków mowa o owocach i ich ekstraktach, a nie o oleju tłoczonym.
Alergia
roślina z rodziny astrowatych
Z umiarem
Stosowanie ostropestu może powodować dolegliwości żołądkowe i reakcje alergiczne u części osób.
Smażenie
do smażenia lepsza oliwa
Na minus
Do smażenia Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej poleca oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy, więc olej z ostropestu zostaw do dań na zimno.
Jakość produktów
skład bywa inny niż na etykiecie
Z umiarem
W produktach z ostropestem opisywano ilość sylimaryny znacznie różną od deklarowanej oraz zanieczyszczenia pestycydami, drobnoustrojami i mykotoksynami.
Ile oleju z ostropestu dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj olej z ostropestu jak każdy tłuszcz i dodawaj go w niewielkiej ilości, bo 1 g tłuszczu to 9 kcal.
- Używaj go na zimno, na przykład do kropienia ugotowanych potraw, a do smażenia wybieraj oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy.
- Wprowadzaj też oleje o innym składzie, na przykład rzepakowy, żeby zachować proporcję kwasów omega-6 do omega-3 (4-5:1).
- Nie zastępuj olejem leków ani badań wątroby i zapytaj lekarza, jeśli masz chorobę wątroby.
Szkodliwość i przeciwwskazania: olej z ostropestu
Olej z ostropestu szkodzi rzadko, ale nie każdemu: może wywołać dolegliwości żołądkowe i reakcje alergiczne u wrażliwych osób, a nadmiar zwiększa kaloryczność diety.
- Olej z ostropestu szkodzi osobom uczulonym na ostropest: opisano przypadek alergii z katarem, kichaniem i świszczącym oddechem po kontakcie z mielonymi owocami.
- Przy chorobie wątroby, przyjmowaniu leków lub suplementów z ostropestem ustal z lekarzem, czy dodatkowy preparat jest potrzebny, bo suplementy i leki mogą zawierać ten sam składnik.
- Nadmiar oleju jest szkodliwy dla osób pilnujących masy ciała, bo każdy gram tłuszczu dostarcza 9 kcal.
- W ciąży, podczas karmienia i u dzieci nie stosuj preparatów z ostropestem bez porady lekarza.
Porady
- Czytaj etykietę i sprawdzaj, czy to czysty olej, czy suplement z dodatkiem ekstraktu, bo suplementy i leki to osobne kategorie.
- Wybieraj produkty od sprawdzonych producentów, z pełną informacją o składzie.
- Dodawaj olej do sałatek i past warzywnych na zimno, w niewielkiej ilości.
Najczęstsze pytania
Czy olej z ostropestu jest zdrowy?
Jako niewielki dodatek tłuszczu roślinnego do posiłków tak. Opisywane w literaturze działanie dotyczy jednak owoców i ich ekstraktów, a nie oleju.
Czy olej z ostropestu szkodzi?
Zwykle nie, ale może wywołać dolegliwości żołądkowe i reakcje alergiczne u wrażliwych osób, a nadmiar zwiększa kaloryczność diety.
Czy olej z ostropestu jest dobry na wątrobę?
Nie ma podstaw, by obiecywać taki efekt od oleju. Europejska Agencja Leków w 2018 roku oceniała doustne stosowanie owoców ostropestu i ich ekstraktów, więc przy chorobie wątroby zapytaj lekarza.
Czym jest sylimaryna?
To kompleks związków polifenolowych, w tym siedmiu pokrewnych flawonolignanów i jednego flawonoidu, wyciągany z owoców ostropestu jako standaryzowany ekstrakt.
Czy olej z ostropestu zawiera omega-3?
W opisie owoców ostropestu wymieniony jest kwas linolowy z rodziny omega-6, a kwasy omega-3 występują przede wszystkim w oleju lnianym, rzepakowym, rybach i nasionach chia.
