W skrócieZupę najprościej zagęścisz zawiesiną z 1 łyżki mąki pszennej i 3-4 łyżek zimnej wody na około 500 ml zupy, a bez mąki: zblendowaną 1/3 warzyw z garnka, śmietaną albo kaszą manną.
Zupa bywa za rzadka, gdy w trakcie gotowania zostanie zbyt rozrzedzona wodą albo bulionem lub gdy proporcja wody do warzyw jest niewłaściwa. Rosół i niezabielony czerwony barszcz to klarowne wywary o rzadszej konsystencji, a dodatkowo zagęszcza się treściwe zupy, takie jak jarzynowa, kapuśniak czy grochowa.
Wybór sposobu zależy od efektu, na jakim ci zależy: samo zagęszczenie czy także wzmocnienie smaku. Zawiesina z mąki jest neutralna, zasmażka podbija smak zupy, śmietana łagodzi go i zabiela zupę, a zmiksowane warzywa zachowują smak bulionu i pasują do diety bezglutenowej.
Na około 500 ml zupy wystarcza 1 łyżka mąki pszennej, a skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej 1 łyżeczka, czyli mniej niż mąki. Z zagęstnikami nie przesadzaj, bo może to zmienić smak dania.
Mąka pszenna z zimną wodą
1 łyżka na około 500 ml
Polecany
Rozmieszaj mąkę z 3-4 łyżkami zimnej wody, tak by nie było grudek, wlej bardzo powoli do zupy zdjętej na chwilę z ognia i ponownie doprowadź do wrzenia. Mąką zazwyczaj zagęszcza się zupy gulaszowe i grzybowe.
Mąka ze śmietaną
1 łyżka mąki i 3-4 łyżki śmietany
Polecany
Mieszanka do zup o lekkim wywarze, na przykład pomidorowej czy ogórkowej, która zagęszcza i zabiela jednocześnie. Połącz ją z chochlą lekko przestudzonej zupy, wlej do garnka i podgrzewaj 1-2 minuty na małym ogniu.
Zasmażka
1 łyżka masła i 1 łyżka mąki
Polecany
Mąkę smaż na rozgrzanym tłuszczu do delikatnie złotego koloru, rozprowadź odrobiną zimnego wywaru lub wody i dopiero wtedy przelej do garnka. Najczęściej zagęszcza się nią flaczki, ogórkową lub grochówkę.
Śmietana
śmietana 18-30% tłuszczu
Polecany
Kwaśna 12% lub 18% pasuje do pomidorowej, ogórkowej i szczawiowej, a słodka kremówka 30% do kalafiorowej, brokułowej, pieczarkowej i wiśniowej. Daje aksamitną konsystencję i łagodniejszy smak.
Zblendowane warzywa
około 1/3 warzyw z garnka
Polecany
Wyjmij część ugotowanych warzyw, na przykład ziemniaków, dyni czy korzenia pietruszki, zmiksuj na gładkie purée i wlej z powrotem. To sposób bez mąki i tłuszczu, który nie wymaga żadnych dodatków.
Kasza manna
1-2 łyżki na litr
Polecany
Dodaj ją do gotującej się zupy: wchłania płyn i pęcznieje. Działa szybko, efekt zagęszczenia widać już po 5 minutach gotowania.
Żółtko
2 żółtka i 2 łyżki śmietany na 3-4 litry
Awaryjnie
Rozkłóć żółtka ze śmietaną, zahartuj niewielką ilością gorącej zupy i wlej do garnka zdjętego z palnika. Temperatura powyżej 85°C może ściąć żółtko w kłaczki, dlatego zupy już się nie gotuje.
Skrobia ziemniaczana
1 łyżeczka na 500 ml
Awaryjnie
Rozmieszaj ją z zimną wodą i dodawaj stopniowo. Zastępuje mąkę pszenną w diecie bezglutenowej, ale w zbyt dużej ilości może zrobić z zupy kisiel.
Sucha mąka wsypana do garnka
prosto do gorącego płynu
Unikaj
Mąka lub skrobia wrzucona bezpośrednio do gorącego płynu zbija się w grudki. Zawsze najpierw rozmieszaj ją z zimną wodą albo odrobiną zimnej zupy.
Jak zagęścić zupę krok po kroku
Odmierz 1 łyżkę mąki pszennej na około 500 ml zupy i wsyp ją do kubka.
Dolej 3-4 łyżki zimnej wody na łyżkę mąki i rozcieraj trzepaczką lub łyżką, aż nie będzie grudek.
Zdejmij garnek na chwilę z ognia i wlewaj zawiesinę bardzo powoli, cały czas mieszając zupę.
Postaw garnek z powrotem na palniku i ponownie doprowadź zupę do wrzenia.
Zagęstnik dodawaj stopniowo: zacznij od połowy zalecanej ilości, odczekaj 2-3 minuty i oceń konsystencję.
Najczęstsze błędy przy zagęszczaniu zupy
Typowe pułapki przy zagęszczaniu zupy to grudki, zwarzona śmietana i zbyt twarda konsystencja. Większość zup gęstnieje po ostygnięciu, dlatego w garnku celuj w nieco rzadszą konsystencję niż docelowa.
Grudki po mące lub skrobi wrzuconej bezpośrednio do gorącego płynu. Jeśli już powstały, przecedź zupę przez sito albo zmiksuj ją blenderem ręcznym.
Zwarzona śmietana: za zimna albo o zawartości tłuszczu poniżej 12%, wlana bezpośrednio do bardzo gorącej zupy, zostawia w garnku małe, białe grudki.
Garnek wyłączony od razu po dodaniu mąki, zanim zupa zacznie się gotować.
Przesadzona ilość zagęstnika, przez którą zupa robi się kleista lub zbyt twarda po ostygnięciu.
Porady
Zbyt gęstą zupę rozcieńcz gorącym bulionem lub wodą, dolewając po trochu i mieszając.
W diecie bezglutenowej mąkę pszenną zastąp skrobią ziemniaczaną lub kukurydzianą, mąką ryżową, siemieniem lnianym albo zblendowaną częścią warzyw z zupy.
Do jasnej zasmażki bierz masło lub masło klarowane, a do ciemniejszej olej albo smalec.
Zupę owocową zagęszcza się kisielem: około 1 łyżki rozrobionej z zimną wodą na 1 litr zupy, dodanej na 1 minutę przed końcem gotowania.
Kawałki zimnego masła (20-30 g) wmieszane na samym końcu gotowania nadają wywarowi jedwabistą konsystencję i połysk bez mętności.
Najczęstsze pytania
Jak zagęścić zupę śmietaną, żeby się nie zważyła?
Wybierz śmietanę o zawartości tłuszczu co najmniej 18%, odlej do miseczki trochę zupy, lekko ją przestudź i powoli wmieszaj śmietanę. Całość wlej do garnka i nie doprowadzaj już do intensywnego wrzenia.
Jak zagęścić zupę bez mąki?
Zblenduj część ugotowanych warzyw i wlej je z powrotem do garnka albo dodaj 1-2 łyżki kaszy manny. Sprawdzą się też płatki owsiane, 1-2 kromki rozdrobnionego chleba razowego, który zagęszcza zupę w około 5-10 minut, 2 łyżki zmielonego siemienia lnianego, koncentrat pomidorowy oraz zmiksowana fasola, soczewica lub ciecierzyca.
Jak zagęścić zupę serkiem topionym?
Postępuj podobnie jak ze śmietaną: odlej nieco zupy do osobnego naczynia, zostaw do wystudzenia, dokładnie wymieszaj z serkiem i dodaj do garnka, ciągle mieszając. Po dodaniu serka zupy już się nie gotuje. Serek topiony pasuje do kremowej zupy z pora, a mascarpone do delikatnych zup o kremowej konsystencji.
Jak zagęścić zupę dietetycznie?
Zblenduj składniki zupy, gdy będą już miękkie, albo dodaj chudy nabiał rozprowadzony wcześniej w zimnej wodzie: jogurt naturalny lub grecki, naturalny serek homogenizowany albo mleko. Sposób z nabiałem sprawdzi się praktycznie przy wszystkich zupach.
Jak zagęścić zupę dyniową albo inną zupę krem?
Jeśli krem po zblendowaniu jest za rzadki, gotuj go powoli, aż reszta wody odparuje. Możesz też dodać 2-3 łyżki drobno zmielonych orzechów, na przykład nerkowców, około 10 minut przed końcem gotowania albo ugotowanego wcześniej i zblendowanego ziemniaka.
Jak zagęścić zupę mąką ziemniaczaną lub kukurydzianą?
Skrobię ziemniaczaną lub kukurydzianą najpierw rozmieszaj z zimną wodą, licząc 1 łyżeczkę na 500 ml zupy. Mąkę ziemniaczaną dodawaj stopniowo, żeby z zupy nie zrobił się kisiel. Poradniki nie są zgodne co do mąki kukurydzianej: według jednego z nich do zawiesiny z wodą się nie sprawdzi i trzeba wybrać zwykłą mąkę pszenną.
Jaką zasmażkę zrobić do zupy?
Do jarzynowej, ziemniaczanej, krupniku i ogórkowej najlepiej nadaje się zasmażka jasnobrązowa o średnio intensywnym smaku. Do grochówki, fasolowej i kapuśniaku możesz użyć ciemnobrązowej, a do zup krem najodpowiedniejsza jest jasna.