Czysta wódka żytnia, pszeniczna i ziemniaczana
Nie ma glutenu
Wszystkie trzy Stowarzyszenie wymienia wśród alkoholi dozwolonych na diecie bezglutenowej.
Czy wódka ma gluten?
Nie ma glutenu Nie, czysta wódka nie ma glutenu, bo destylacja oddziela alkohol od białek zboża, ale wódki smakowe, likiery i bimber mogą go zawierać.
Czysta wódka nie zawiera glutenu. Podczas przemysłowej destylacji i rektyfikacji alkohol oddziela się od białek zboża, więc gluten nie przechodzi do gotowego trunku.
Zgodnie uznają to Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, brytyjskie Coeliac UK i amerykańska Celiac Disease Foundation. Na liście alkoholi dozwolonych w diecie bezglutenowej wódki czyste stoją obok whisky, rumu, ginu i brandy.
Ryzyko pojawia się dopiero wtedy, gdy do destylatu coś dodano: aromaty, syropy, słód albo całe kłosy zboża zanurzone w butelce. Takie trunki trzeba oceniać osobno, na podstawie etykiety.
Spis treści
Wódka: odmiany i produkty z glutenem i bez
Wódka to nie tylko czysta żytnia czy ziemniaczana. Na półkach stoją wódki smakowe, nalewki, likiery i domowe trunki, a każdy z nich niesie inne ryzyko. Kafle poniżej oddzielają alkohole, które według Stowarzyszenia możesz pić na diecie bezglutenowej, od tych, przy których trzeba czytać etykietę.
Nalewki
Nie ma glutenu
Powstają z destylatu i owoców, dlatego znalazły się na liście trunków dozwolonych.
Wódki smakowe i aromatyzowane
Może zawierać
Składniki dodane po destylacji, na przykład aromaty czy słód, mogą wnosić gluten, więc przed zakupem sprawdź informacje o alergenach.
Likiery
Może zawierać
Słodkie likiery mają wiele dodatków smakowych, dlatego zalicza się je do alkoholi, które mogą zawierać gluten.
Bimber
Może zawierać
Przy domowej destylacji nie ma pewności, że proces przebiegł prawidłowo i oddzielił białka zboża.
Wódka z kłosem w butelce
Ma gluten
Ziarno zanurzone w alkoholu może oddawać białka glutenowe, dlatego Stowarzyszenie radzi takich wódek unikać.
Jak kupić wódkę bez glutenu
- Wybieraj wódki czyste, bez dodatków smakowych; nazwa surowca na etykiecie, np. „żytnia”, nie wpływa na zawartość glutenu.
- Przy wódkach smakowych przeczytaj informacje o alergenach. Napoje powyżej 1,2% alkoholu nie muszą mieć pełnej listy składników, ale dodatki z glutenem trzeba zaznaczyć, np. „zawiera jęczmień”.
- Omijaj butelki z kłosami lub ziarnami w środku oraz trunki domowej roboty z nieznanego źródła.
- Do drinków dobieraj bezpieczne dodatki: soki owocowe i wody mineralne są bezglutenowe, a gotowe mieszanki koktajlowe i syropy aromatyzowane sprawdzaj osobno.
Wódka a celiakia: na co uważać
Wódka to jeden z niewielu produktów ze zbóż glutenowych, po które osoba z celiakią może sięgnąć, bo gluten usunięto z niej w procesie produkcji. Nie jest to jednak zachęta do picia, a kilka zasad dotyczy także innych trunków na przyjęciu.
- Zwykłe piwo i napoje na bazie piwa zawierają gluten. Jeśli zamiast wódki wolisz piwo, wybierz certyfikowane piwo bezglutenowe.
- Przy alergii na pszenicę lub jęczmień nie są wskazane nawet piwa bezglutenowe ze słodem jęczmiennym, bo reakcję mogą wywołać inne białka tych zbóż.
- Jeśli po alkoholu czujesz się źle, nie zakładaj od razu, że to gluten: samopoczucie zależy też od ilości wypitego trunku i jego dodatków.
- Alkoholu nie powinny pić kobiety w ciąży ani osoby niepełnoletnie, niezależnie od diety.
Porady
- Przy stole zadbaj o przekąski bez glutenu, np. warzywa, sery i wędliny z przekreślonym kłosem, bo to one częściej niż sama wódka bywają źródłem glutenu.
- Wódkę smakową zrób sam: zalej czystą wódką świeże owoce, skórkę cytryny lub przyprawy i odstaw na kilka dni, a będziesz znać każdy składnik.
- Podczas przyjęcia nie mieszaj drinków łyżką ani shakerem, które wcześniej miały kontakt z piwem, i podawaj trunki w czystych szklankach.
Najczęstsze pytania
Czy wódka żytnia ma gluten?
Nie. Choć żyto jest zbożem glutenowym, prawidłowo przeprowadzona destylacja zostawia białka poza gotowym alkoholem, więc czysta wódka żytnia jest bezpieczna.
Czy wódka ziemniaczana jest bezpieczniejsza przy celiakii?
Pod względem glutenu nie ma różnicy, bo po destylacji ani wódka ze zbóż, ani z ziemniaków go nie zawiera. Wybór surowca to kwestia smaku.
Dlaczego na wódce żytniej nie ma ostrzeżenia o glutenie?
Unijne rozporządzenie 1169/2011 wyłącza zboża użyte do produkcji destylatów alkoholowych z obowiązku wyróżniania ich jako alergenu. Założenie jest takie, że destylacja usuwa gluten.
Czy whisky i gin też są bezglutenowe?
Tak, to także destylaty. Coeliac UK uznaje za bezpieczne wszystkie alkohole destylowane, łącznie z whisky słodową z jęczmienia.
Czy przy celiakii można pić wódkę?
Czysta wódka jest dozwolona na diecie bezglutenowej. Stowarzyszenie zaznacza przy tym, że do picia nie namawia, a jeśli pijesz, to z umiarem.
