Wapń
800-900 mg w 100 g sera żółtego
Na plus
Ser żółty zawiera 800-900 mg wapnia w 100 g, a mleko 120 mg. Zalecane spożycie wapnia dla mężczyzn w wieku 19-65 lat to 1000 mg dziennie.
Czy sery dojrzewające są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: sery dojrzewające dostarczają dużo wapnia i mają bardzo mało laktozy, ale zawierają tłuszcz mleczny, a dojrzewanie podnosi poziom histaminy, więc jedz je w niewielkich porcjach.
Sery dojrzewające dzielą się na półtwarde, takie jak camembert, cheddar, feta czy gouda, oraz twarde, takie jak grana padano i parmezan. Tabele składu wymieniają razem jako sery podpuszczkowe cheddar, edamski, goudę, brie i camembert.
Z jednej strony to bogaty zestaw wapnia i prawie zero laktozy, z drugiej tłuszcz mleczny, histamina i pytania o bezpieczeństwo w ciąży. Sprawdzamy, kogo te zastrzeżenia naprawdę dotyczą.
Spis treści
Sery dojrzewające: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa duża ilość wapnia i znikoma ilość laktozy, na minus tłuszcz mleczny bogaty w nasycone kwasy tłuszczowe oraz histamina, która powstaje podczas dojrzewania. Dlatego o wartości tych serów decyduje wielkość porcji.
Laktoza
bardzo mało
Na plus
Tabele składu podają dla serów podpuszczkowych (cheddar, edamski, gouda, brie, camembert) wartość 0,1, a dla mleka 3,2% wartość 4,6, czyli kilkadziesiąt razy mniej laktozy. Większość osób z nietolerancją laktozy dobrze reaguje na niewielkie jej ilości.
Tłuszcz mleczny
dużo nasyconych kwasów
Z umiarem
Nasycone kwasy tłuszczowe występują w dużej ilości w tłuszczu mlecznym i sprzyjają rozwojowi hipercholesterolemii, dlatego w dietoprofilaktyce nadciśnienia zaleca się produkty mleczne niskotłuszczowe.
Histamina
rośnie z dojrzewaniem
Z umiarem
Zawartość histaminy rośnie wraz ze stopniem przetworzenia oraz podczas długiego przechowywania, dojrzewania i fermentacji. Sery dojrzewające półtwarde i twarde należą do produktów najczęściej wykluczanych w diecie antyhistaminowej.
Alergeny
mleko to alergen
Z umiarem
Mleko i produkty pochodne, w tym sery, należą do alergenów, które trzeba wskazywać w składzie produktu.
Ile serów dojrzewających dziennie i jak jeść z głową
- Wlicz ser do dziennych porcji nabiału. W przykładowym jadłospisie, który pokrywa zapotrzebowanie na wapń, są szklanka mleka, szklanka jogurtu naturalnego, 50 g sera białego i 30 g sera żółtego.
- Jeśli pilnujesz cholesterolu albo ciśnienia, wybieraj odmiany o mniejszej zawartości tłuszczu i trzymaj się niewielkich porcji.
- Przy nietolerancji laktozy zwiększaj ilość sera stopniowo i obserwuj, czy objawy nasilają się po poszczególnych produktach.
- Przy diecie niskohistaminowej zamiast serów dojrzewających wybieraj ser twarogowy i mozzarellę, które należą do produktów rzadko wykluczanych.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sery dojrzewające
Sery dojrzewające szkodzą głównie kobietom w ciąży, gdy są zrobione z mleka niepasteryzowanego, osobom wrażliwym na histaminę i tym, które muszą ograniczać tłuszcz mleczny. Jeśli to dotyczy ciebie, zapytaj lekarza.
- W ciąży sery z niepasteryzowanego mleka mogą być szkodliwe, bo zwiększają ryzyko zakażenia bakterią Listeria monocytogenes. Kobiety w ciąży są około 20 razy bardziej narażone na listeriozę.
- Nadwrażliwość na histaminę: sery dojrzewające mogą szkodzić osobom z objawami nietolerancji, ale dietę antyhistaminową stosuje się tylko przy podejrzeniu nietolerancji histaminy, nie jako dietę odchudzającą.
- Hipercholesterolemia i nadciśnienie: przy tych problemach nadmiar sera szkodzi, bo to produkt z tłuszczem mlecznym, a ilość ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Alergia na białka mleka: ser szkodzi osobom uczulonym, bo mleko i jego przetwory są alergenem.
Porady
- Sprawdzaj na etykiecie, czy ser powstał z mleka pasteryzowanego, zwłaszcza gdy jesz go w ciąży.
- Traktuj ser dojrzewający jako dodatek do posiłku, a nie jego główny składnik.
- Przechowuj ser w chłodzie i nie trzymaj otwartego zbyt długo, bo histamina w żywności rośnie podczas długiego przechowywania i psucia się.
Najczęstsze pytania
Czy sery dojrzewające są zdrowe?
Tak, ale z umiarem: dostarczają dużo wapnia i mają mało laktozy, lecz zawierają też tłuszcz mleczny i więcej histaminy niż ser świeży. Najlepiej jeść je w niewielkich porcjach.
Czy sery dojrzewające szkodzą?
Zdrowym osobom w rozsądnych ilościach zwykle nie szkodzą. Szkodliwe bywają dla kobiet w ciąży przy mleku niepasteryzowanym, osób wrażliwych na histaminę i uczulonych na białka mleka.
Który ser ma mniej laktozy: dojrzewający czy biały?
Dojrzewający. W tabelach składu ser biały półtłusty ma wartość 3,2, a sery podpuszczkowe, takie jak cheddar czy gouda, 0,1.
Czy ser żółty to ser dojrzewający?
Większość serów żółtych należy do serów dojrzewających półtwardych lub twardych, takich jak gouda, cheddar czy parmezan.
Czy sery pleśniowe są bezpieczne w ciąży?
Sery z niepasteryzowanego mleka odradza się w ciąży ze względu na listerię. Sprawdź na etykiecie, czy mleko było pasteryzowane, i zapytaj lekarza o wybór konkretnego sera.
