Białko
ok. 22 g w 100 g dziczyzny
Na plus
To średnia dla mięsa dziczyzny z różnych gatunków, więc w konkretnej sarninie wartość może być nieco inna.
Czy sarnina jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: sarnina to chude mięso bogate w białko, ale pochodzi z polowania, więc wymaga badania weterynaryjnego i dokładnej obróbki, a ołów z amunicji może szkodzić zwłaszcza dzieciom i kobietom w ciąży.
Sarnina to mięso sarny europejskiej, niewielkiego jelenia, na którego poluje się dla mięsa i skór. Należy do dziczyzny, czyli mięsa zwierząt łownych, które uchodzi za bogate w białko i stosunkowo chude, a jego skład zależy od gatunku, wieku, płci i pory roku.
Wątpliwości biorą się stąd, że sarnina nie pochodzi z hodowli: trzeba ją zbadać, może zawierać drobiny ołowiu z amunicji i wymaga dokładnej obróbki cieplnej. Poniżej zobaczysz, co jest jej zaletą, a co powinno cię zatrzymać.
Spis treści
Sarnina: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład, bo dziczyzna jest białkowa i chuda, a obrót nią podlega kontroli. Na minus liczą się ołów, pasożyty i bakterie oraz to, że wartości odżywcze zależą od konkretnego zwierzęcia.
Energia i tłuszcz
114 kcal i 2,3 g tłuszczu w 100 g
Na plus
Dziczyzna jest opisywana jako mięso o niskiej zawartości tłuszczu i korzystnym profilu kwasów tłuszczowych.
Cholesterol
ok. 81 mg w 100 g
Z umiarem
Przy podwyższonym cholesterolu zapytaj lekarza lub dietetyka, ile mięsa mieści się w twoim jadłospisie.
Kontrola weterynaryjna
obowiązkowy nadzór
Na plus
Wprowadzanie dziczyzny do obrotu podlega wymaganiom higienicznym i kontroli urzędowej, w tym nadzorowi weterynaryjnemu.
Ołów z amunicji
drobiny w mięsie przy ranie
Na minus
W mięsie zwierząt łownych wykazano mikro- i nanocząstki ołowiu w tkankach wokół ran postrzałowych, które mogą nie być widoczne na zdjęciu rentgenowskim. Instytucje zdrowia publicznego wskazują, że nie ma znanego bezpiecznego poziomu narażenia na ołów.
Pasożyty i bakterie
przy surowym lub niedogotowanym
Na minus
Surowe lub niedogotowane mięso zwierząt łownych może przenosić cysty toksoplazmy, a w dziczyźnie opisywano też salmonellę i listerię. Zalecano unikanie surowych produktów z dzika i jeleniowatych.
Ile sarniny dziennie i jak jeść z głową
- Kupuj sarninę tam, gdzie mięso jest zbadane i oznaczone, i nie jedz mięsa o nieznanym pochodzeniu.
- Obrabiaj mięso do końca. Dziczyzna ma włókna mięśniowe i tkankę łączną, które wpływają na wybór metody, a przy niektórych elementach potrzebna jest dłuższa obróbka cieplna, na przykład pieczenie lub duszenie.
- Polskie wytyczne zalecają unikanie mięsa co najmniej jeden dzień w tygodniu, więc sarninę traktuj jako okazjonalny dodatek do urozmaiconej diety.
- Dopełnij talerz warzywami i kaszą, żeby danie nie opierało się wyłącznie na mięsie.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sarnina
Sarnina szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy jest surowa, niezbadana albo zanieczyszczona ołowiem z amunicji. Największą ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i rodziny z małymi dziećmi.
- Surowa lub niedogotowana sarnina szkodzi, bo może przenosić pasożyty i bakterie. W ciąży unikaj surowego i niedopieczonego mięsa, bo toksoplazmoza może prowadzić do powikłań u dziecka.
- Ołów z amunicji jest szkodliwy zwłaszcza dla płodu i małych dzieci, bo wiąże się z zaburzeniami rozwoju poznawczego. Podawaj im mięso zwierząt łownych rzadko i zapytaj, jaką amunicją było pozyskane.
- Najbardziej ołowiem z mięsa łownego narażone są osoby, które jedzą je często, głównie myśliwi i ich rodziny. U dorosłych przewlekłe narażenie na ołów wiązano z chorobami serca i nerek.
- Mięso niezbadane lub o nieznanym pochodzeniu nie nadaje się do jedzenia, bo kontrola chroni między innymi przed włośnicą, choć dotyczy ona głównie dzików.
- Przy chorobach serca i nerek ilość mięsa w jadłospisie ustal z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Wybieraj sarninę z ubojni lub sklepu, gdzie mięso jest badane i oznaczone, a nie z przypadkowych ofert.
- Tkanki wokół rany postrzałowej usuń z zapasem, bo drobiny ołowiu mogą nie być widoczne.
- Do sarniny podawaj warzywa i kasze, a ciężkie sosy zostaw na wyjątkowe okazje.
Najczęstsze pytania
Czy sarnina jest zdrowa?
Tak, z umiarem. To chude mięso z dużą ilością białka, ale ryzyko ołowiu i pasożytów rośnie, gdy mięso jest słabo zbadane lub niedogotowane.
Czy sarnina jest szkodliwa?
Szkodzi, gdy jest surowa, niezbadana albo zanieczyszczona ołowiem, szczególnie dla dzieci i w ciąży. Dobrze obrobiona i z pewnego pochodzenia jest dla zdrowych dorosłych zwykle bezpieczna.
Czy sarnina jest mięsem czerwonym?
Unijna strategia „od pola do stołu” definiuje mięso czerwone jako wołowe, wieprzowe, jagnięce i kozie, więc dziczyzny tam nie ma. Zalecenia mówią jednak o urozmaiconej diecie i dniach bez mięsa.
Czy sarnina może mieć włośnie?
W Polsce włośnicą zaraża się najczęściej przez mięso świń i dzików, ale pasożyty bytują u wielu dzikich zwierząt. Jedz więc tylko mięso poddane badaniu i dokładnie obrobione.
Czy z sarniny robi się wędliny i pasztety?
Dziczyznę wykorzystuje się na pieczenie, gulasze, dania duszone, wędliny i pasztety. Wędliny i pasztety to mięso przetworzone, dla którego zalecenia są bardziej ostrożne.
