Rodzaj tłuszczu
głównie jednonienasycone
Na plus
W oliwie z oliwek jest 69% kwasu oleinowego, a kwasy jednonienasycone zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL. Oliwa z wytłoczyn ma taki sam skład tłuszczów jak zwykła oliwa.
Czy oliwa z wytłoczyn jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: to rafinowana oliwa z dodatkiem oliwy virgin, o składzie tłuszczów takim jak zwykła oliwa, ale najwięcej polifenoli mają oliwy virgin, a każdy olej jest bardzo kaloryczny.
Oliwa z wytłoczyn to oliwa otrzymywana z miąższu oliwek, który został po pierwszym tłoczeniu. W takim miąższu zostaje jeszcze 5-8% oleju, dlatego wydobywa się go rozpuszczalnikami, podobnie jak większość innych olejów jadalnych.
Międzynarodowa Rada Oliwiarska nie pozwala nazywać jej po prostu oliwą z oliwek. W sklepie to mieszanka rafinowanego oleju z wytłoczyn i oliwy virgin, nadająca się do spożycia. Stąd pytanie, czy to nadal zdrowy tłuszcz i do czego się nadaje.
Spis treści
Oliwa z wytłoczyn: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład tłuszczów, taki sam jak w zwykłej oliwie, i przydatność do smażenia. Na minus liczą się rafinacja, kaloryczność i dawne przypadki zanieczyszczenia węglowodorami aromatycznymi.
Rafinacja
olej oczyszczany
Z umiarem
Olej z wytłoczyn jest rafinowany, a rafinacja usuwa barwę, zapach i smak. Gotowy produkt jest neutralny w smaku i bardzo czysty.
Polifenole
najwięcej w oliwach virgin
Z umiarem
Przeciwutleniające polifenole występują w największej ilości w oliwach virgin. Ponieważ oliwa z wytłoczyn to mieszanka z oliwą virgin, ich ilość zależy od udziału tej drugiej.
Kalorie
ok. 90 kcal w łyżce
Na minus
Łyżka oliwy, czyli 10 g, to prawie 10 g tłuszczu, a 1 g tłuszczu daje 9 kcal. To około 90 kcal, więc oliwę warto odmierzać.
Smażenie
wysoki punkt dymienia
Na plus
Oleje rafinowane lepiej znoszą wysoką temperaturę: dla rafinowanej oliwy podaje się punkt dymienia do 230 °C wobec 180-215 °C dla oliwy extra virgin. Oliwa z wytłoczyn ma wysoki punkt dymienia i dlatego jest chętnie używana do smażenia.
Benzo(a)piren
afery z 2001 roku
Na minus
W 2001 roku brytyjska agencja żywności wycofała ze sprzedaży cztery greckie produkty z oliwą z wytłoczyn, w których wykryto podwyższony poziom benzo(a)pirenu. To węglowodór aromatyczny występujący w wielu produktach poddanych bardzo wysokiej temperaturze.
Ile oliwy z wytłoczyn dziennie i jak jeść z głową
- Używaj jej głównie do smażenia i pieczenia, bo jest rafinowana i ma wysoki punkt dymienia. Na zimno wybieraj oliwę extra virgin, która ma najwięcej polifenoli.
- Dozuj łyżką, bo już 3 łyżki oliwy to 30 g tłuszczu, czyli połowa zakładanej podaży tłuszczu w przykładowym jadłospisie.
- Stosuj ją zamiast tłuszczów zwierzęcych, takich jak masło i smalec, które zaleca się ograniczać.
- Włączaj ją do diety razem z innymi tłuszczami roślinnymi, takimi jak olej rzepakowy, orzechy i nasiona, bo to one mają dostarczać nienasycone kwasy tłuszczowe.
Szkodliwość i przeciwwskazania: oliwa z wytłoczyn
Dla zdrowych dorosłych oliwa z wytłoczyn w rozsądnej ilości nie szkodzi, ale to czysty tłuszcz o dużej kaloryczności. Ostrożność dotyczy osób z nadwagą i tych, które używają jej bez miary lub przegrzewają.
- Nadmiar oliwy z wytłoczyn szkodzi sylwetce: to czysty tłuszcz, a łyżka to około 90 kcal, więc nie dolewaj jej bez miary.
- Szkodliwe jest przegrzewanie tłuszczu, bo po przekroczeniu punktu dymienia pogarsza się smak, a benzo(a)piren, węglowodór aromatyczny, występuje w produktach ogrzewanych w bardzo wysokiej temperaturze.
- Nie licz na polifenole jak z oliwy extra virgin, bo najwięcej tych przeciwutleniaczy zawierają oliwy virgin.
- Przy chorobach trzustki, wątroby i pęcherzyka żółciowego ilość tłuszczu w diecie ustala lekarz lub dietetyk.
Porady
- Szukaj na etykiecie pełnej nazwy: oliwa z wytłoczyn nie może być sprzedawana jako zwykła oliwa z oliwek.
- Do sałatek i polewania gotowych dań wybieraj oliwę extra virgin, a oliwę z wytłoczyn zostaw do smażenia.
- Kupuj od znanych producentów, bo w przeszłości zdarzały się fałszerstwa, w których tańszą oliwę z wytłoczyn sprzedawano jako extra virgin.
- Zużywaj butelkę w rozsądnym czasie: wraz z utlenianiem oleju rośnie jego kwasowość, a jełczenie pogarsza smak i wartość odżywczą.
Najczęstsze pytania
Czy oliwa z wytłoczyn jest zdrowa?
Jest zdrowa z umiarem. Ma taki sam skład tłuszczów jak zwykła oliwa, ale to rafinowany produkt, w którym polifenoli może być mniej niż w oliwie virgin, i jest bardzo kaloryczna.
Czy oliwa z wytłoczyn jest szkodliwa?
Nie ma podstaw, by uznać ją za szkodliwą w rozsądnych ilościach. W 2001 roku wycofano jednak pojedyncze produkty z podwyższonym poziomem benzo(a)pirenu, dlatego kupuj od znanych producentów.
Czy oliwa z wytłoczyn to to samo co oliwa z oliwek?
Nie. Międzynarodowa Rada Oliwiarska definiuje oliwę z oliwek jako olej uzyskany wyłącznie z owocu oliwki, bez rozpuszczalników, a oliwę z wytłoczyn wydobywa się z pozostałego miąższu.
Czy oliwa z wytłoczyn nadaje się do smażenia?
Tak, jest rafinowana i ma wysoki punkt dymienia, dlatego w niektórych krajach jest szeroko używana w restauracjach i kuchni domowej.
Czym oliwa z wytłoczyn różni się w smaku od oliwy extra virgin?
Ma bardziej neutralny smak niż oliwa virgin, co jedni cenią do smażenia, a inni uważają za wadę, gdy zależy im na smaku.
Czy oliwa z wytłoczyn ma mniej kalorii?
Nie, to czysty tłuszcz: łyżka, czyli 10 g, daje około 90 kcal. Nazwy takie jak light nie oznaczają mniej kalorii niż w oliwie extra virgin.
