Tłuszcz
74,8 g w 100 g
Na minus
Majonez składa się niemal wyłącznie z tłuszczu: w 100 g jest go 74,8 g, To przez ten tłuszcz łyżka sosu dodaje dużo energii.
Czy majonez jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: majonez to w większości tłuszcz i bardzo kaloryczny dodatek, a gotowe wersje zalicza się do żywności wysokoprzetworzonej, więc łyżka do kanapki jest w porządku, ale nie sos do wszystkiego.
Majonez to gęsty sos, emulsja oleju roślinnego, żółtek jaj i dodatków smakowych. Klasycznie robi się go z oliwy, żółtka, octu lub cytryny, soli i białego pieprzu, a dziś najczęściej z innych olejów, a w przemyśle z jaj w proszku.
Wątpliwości budzi kaloryczność i to, że domowy majonez ma inny skład niż sklepowy. Poniżej znajdziesz dane z tabeli składu typowego majonezu i zalecenia żywieniowe, które pomagają ocenić, ile go zmieścić w jadłospisie.
Spis treści
Majonez: co jest na plus, a co na minus
Przeważają minusy: majonez składa się niemal wyłącznie z tłuszczu, ma bardzo dużo kalorii i należy do żywności wysokoprzetworzonej. Plusem jest brak cukru, a ilość nasyconych kwasów tłuszczowych jest mniejsza niż nienasyconych.
Energia
680 kcal w 100 g
Na minus
Majonez ma 680 kcal w 100 g, więc jest jednym z najbardziej kalorycznych dodatków w kuchni. Sałatki i kanapki szybko stają się przez niego ciężkie.
Nasycone kwasy tłuszczowe
11,7 g w 100 g
Z umiarem
W 100 g majonezu jest 11,7 g nasyconych kwasów tłuszczowych, czyli mniej niż jedna szósta całości tłuszczu. Pozostałe kwasy tłuszczowe są inne niż nasycone, a te ostatnie nie powinny przekraczać 10% energii z całej diety.
Cukier
0,57 g w 100 g
Na plus
Majonez praktycznie nie zawiera cukru: w 100 g jest go 0,57 g. Majonez nie dosładza więc posiłku.
Sód
635 mg w 100 g
Z umiarem
W 100 g majonezu jest 635 mg sodu. Sosy należą do miejsc, w których sól łatwo przeoczyć, a dzienny limit dla dorosłego to 5 g soli.
Przetworzenie
żywność wysokoprzetworzona
Z umiarem
W badaniach do żywności wysokoprzetworzonej zaliczono między innymi majonez. Zalecenia żywieniowe mówią o ograniczaniu takich produktów, bo mają dużo soli, cukrów i tłuszczów.
Ile majonezu dziennie i jak jeść z głową
- Używaj majonezu jako dodatku, w małej ilości na kanapce czy sałatce, a nie jako sosu do całego obiadu.
- Licz majonez do dziennego limitu soli, który dla dorosłego wynosi 5 g, razem z pieczywem, wędlinami i gotowymi sosami.
- Do sałatek częściej sięgaj po sosy z jogurtu naturalnego i oleju roślinnego niż po gotowe dressingi, bo zalecenia mówią o ograniczaniu gotowych sosów z dużą ilością soli, cukrów i tłuszczów.
- Jeśli robisz majonez w domu, użyj świeżych, dokładnie umytych jaj.
Szkodliwość i przeciwwskazania: majonez
Majonez szkodzi głównie wtedy, gdy jest jedzony codziennie i w dużych ilościach oraz gdy domowy powstaje z surowych jaj. Uważać powinny kobiety w ciąży, osoby z nadwagą i z nadciśnieniem.
- W ciąży domowy majonez z surowych żółtek szkodzi, bo surowe jaja mogą być nośnikiem salmonelli i nie są zalecane.
- Przy nadwadze i cukrzycy duże ilości majonezu są szkodliwe, bo wysoka kaloryczność łatwo prowadzi do nadmiaru energii w diecie.
- Przy nadciśnieniu i chorobach serca nadmiar sosów, w tym majonezu, dokłada soli i tłuszczu, które nie służą krążeniu.
- Częste jedzenie żywności wysokoprzetworzonej bywa szkodliwe dla zdrowia, więc majonez traktuj jako okazjonalny dodatek.
Porady
- Czytaj skład gotowego majonezu: im krótszy, tym lepiej, a wzmacniacze smaku i dodatkowe substancje świadczą o większym przetworzeniu.
- Pamiętaj, że majonez ukrywa się w sałatkach, sosach i kanapkach z baru, i licz go jako tłuszcz do codziennego bilansu.
- W domowym majonezie musztarda pełni rolę stabilizatora emulsji, więc łyżeczka wystarczy.
Najczęstsze pytania
Czy majonez jest zdrowy?
Nie jest szczególnie zdrowy, ale w małej ilości może mieścić się w diecie. Ma dużo tłuszczu i kalorii, a gotowe wersje zalicza się do żywności wysokoprzetworzonej.
Czy majonez szkodzi?
Zdrowym osobom w małych ilościach nie szkodzi. Szkodzić może w nadmiarze, przy nadwadze, nadciśnieniu oraz w domowej wersji z surowych jaj kobietom w ciąży.
Ile kalorii ma majonez?
Według tabel składu majonez ma 680 kcal w 100 g, więc łyżka sosu dodaje dużo energii.
Czy domowy majonez jest zdrowszy od sklepowego?
Domowy ma prostszy skład, bo robi się go z oleju, żółtka i octu, a w przemyśle stosuje się też jaja w proszku. Pod względem kalorii obie wersje są podobne, bo są głównie tłuszczem.
Czy w ciąży można jeść majonez?
Domowy z surowych jaj odradza się, bo surowe jaja mogą zawierać salmonellę. Przy gotowym sprawdź etykietę i w razie wątpliwości zapytaj lekarza.
