Błonnik
10,3 g w 100 g suchej
Na plus
Tyle zawiera 100 g surowej kaszy prażonej według danych USDA. Po ugotowaniu kasza chłonie wodę, więc w tej samej masie gotowej porcji błonnika jest proporcjonalnie mniej.
Czy kasza gryczana palona jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa: prażona kasza gryczana nie zawiera glutenu, dostarcza błonnika i białka, a ograniczenia dotyczą głównie diet łatwostrawnych, w których zalecana jest delikatniejsza kasza krakowska.
Kasza gryczana palona to inaczej kasza prażona, czyli obłuskane ziarna gryki zwyczajnej poddane obróbce cieplnej. W sklepie stoi obok kaszy nieprażonej, zwanej też zwykłą albo białą, i to właśnie ją wiele osób wybiera do obiadu z sosem czy gulaszem.
Wątpliwości zwykle są dwie: czy prażenie coś zmienia i czy taka kasza nadaje się do lekkostrawnej diety. Sprawdzamy to na danych z tabel składu i opracowaniach żywieniowych, żebyś mógł zdecydować, co ląduje na talerzu.
Spis treści
Kasza gryczana palona: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład: sama kasza prażona jest bezglutenowa, ma sporo błonnika i białka. Z umiarem traktuj kaloryczność suchej kaszy oraz obietnice dotyczące serca i cukru we krwi, bo dowody na nie są ograniczone.
Białko
11,7 g w 100 g suchej
Na plus
To białko roślinne, które warto łączyć z warzywami i strączkami. Sama kasza nie zastąpi jednak innych źródeł białka w całej diecie.
Energia
346 kcal w 100 g suchej
Z umiarem
Kalorie odnoszą się do suchej kaszy, więc porcję odmierzaj przed gotowaniem, a nie na talerzu. Masło, skwarki i tłuste sosy podnoszą wartość energetyczną całego dania.
Gluten
brak, kasza bezglutenowa
Na plus
Kasza gryczana nie zawiera glutenu i jest zalecana w diecie bezglutenowej. W kuchni, w której gotuje się też z produktami glutenowymi, przechowuj ją osobno.
Wpływ na serce i cukier
dowody ograniczone
Z umiarem
Przegląd systematyczny badań z metaanalizą uznaje wiedzę o wpływie gryki na zdrowie serca i metabolizm za ograniczoną. Możliwa korzyść przy łagodnie podwyższonym cholesterolu i cukrzycy była niewielka i nieistotna statystycznie.
Ile kaszy gryczanej palonej dziennie i jak jeść z głową
- Odmierzaj porcję przed gotowaniem: przykładowy jadłospis Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej przewiduje 100 g suchej kaszy gryczanej, czyli około 10 łyżek przed ugotowaniem.
- Łącz kaszę z warzywami oraz strączkami, rybą lub jajkiem, a nie z ciężkimi, tłustymi sosami.
- Zastępuj nią część porcji białego ryżu, makaronu czy ziemniaków, żeby urozmaicić zboża na talerzu.
- Przy diecie łatwostrawnej, wrzodowej lub wątrobowej sięgaj po kaszę krakowską, czyli łamaną drobno, jeśli lekarz albo dietetyk zalecił taki jadłospis.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kasza gryczana palona
Prażona kasza gryczana jest bezpieczna dla większości zdrowych osób, ale nie pasuje do każdego jadłospisu. Szkodzi głównie wtedy, gdy trafia do diety, w której jest wykluczona, albo gdy porcja i dodatki są zbyt duże.
- Szkodzi w dietach łatwostrawnych, wrzodowych i wątrobowych: kasza gryczana cała jest w nich zabroniona, a zalecana bywa kasza krakowska.
- Dla osób z celiakią szkodliwy bywa nie sam produkt, lecz kontakt z glutenem w kuchni, dlatego żywność bezglutenową przechowuj osobno od produktów z glutenem.
- Przy chorobach nerek zapytaj lekarza o porcję, bo stężenie potasu we krwi zależy w największym stopniu od pracy nerek.
- Duża porcja bywa zbyt kaloryczna: 100 g suchej kaszy to 346 kcal, zanim dojdą dodatki.
Porady
- Sprawdź datę przydatności, bo kasza gryczana od chwili wyprodukowania zachowuje świeżość około dziesięciu miesięcy.
- Czytaj etykietę: dobra kasza ma jeden składnik, czyli grykę, a dla celiaków wybieraj opakowania z oznaczeniem produktu bezglutenowego.
- Do zup lepiej nadaje się kasza łamana, a do dania obiadowego cała.
- Podawaj ją z duszonymi warzywami i jogurtem naturalnym zamiast ze skwarkami i śmietaną.
Najczęstsze pytania
Czy kasza gryczana palona jest zdrowa?
Tak, dla większości osób to dobry dodatek do obiadu: nie zawiera glutenu, dostarcza błonnika i białka. Dowody na szczególne działanie na serce są na razie ograniczone.
Czy kasza gryczana palona szkodzi?
Zdrowym osobom zwykle nie. Szkodzić może w dietach łatwostrawnych i wrzodowych, gdzie cała kasza gryczana jest zabroniona, oraz w zbyt dużej porcji z tłustymi dodatkami.
Czy kasza gryczana palona ma gluten?
Nie zawiera glutenu i jest zalecana w diecie bezglutenowej. Przy celiakii przechowuj ją osobno od produktów z glutenem.
Ile kalorii ma kasza gryczana palona?
100 g surowej kaszy prażonej dostarcza 346 kcal według danych USDA. Po ugotowaniu w tej samej masie jest mniej kalorii, bo kasza chłonie wodę.
Czym różni się kasza gryczana palona od białej?
Palona to kasza prażona, a biała to nieprażona, zwana też zwykłą. Obie powstają z gryki, więc przy białej zajrzyj na etykietę po jej własne wartości odżywcze.
Czy kasza gryczana palona jest lekkostrawna?
Nie zawsze: w dietach łatwostrawnych cała kasza gryczana jest zabroniona, a zalecana jest kasza krakowska. Wybór dopasuj z lekarzem lub dietetykiem.
