Ocena EFSA
brak obaw o bezpieczeństwo
Na plus
Panel EFSA w 2017 roku uznał, że guma ksantanowa jako dodatek do żywności nie budzi obaw dla ogółu ludności, także przy dużym spożyciu.
Czy guma ksantanowa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: EFSA uznaje gumę ksantanową za bezpieczną jako dodatek do żywności, ale to zagęstnik bez wartości odżywczej, a w dużych dawkach działa na jelita.
Guma ksantanowa, oznaczana jako E415, to zagęstnik i stabilizator powstający w fermentacji cukrów prowadzonej przez bakterie. Dodaje się ją do sosów, dressingów, lodów i wypieków, żeby uzyskać gęstą, jednolitą konsystencję.
Wątpliwości budzą jej przemysłowa nazwa i opinie o wzdęciach. Według oceny EFSA z 2017 roku nie budzi ona jednak obaw o bezpieczeństwo u ogółu ludzi, a pytanie brzmi raczej, jak duże ilości są sensowne i komu mogą przeszkadzać.
Spis treści
Guma ksantanowa: co jest na plus, a co na minus
Przeważa dobra ocena bezpieczeństwa przy ilościach spotykanych w żywności, a minusy dotyczą dużych dawek i braku wartości odżywczej. Guma jest dodatkiem technologicznym, więc oceniamy ją przez bezpieczeństwo, a nie składniki odżywcze.
Dopuszczalne spożycie
ADI nieokreślone
Na plus
Komitety naukowe UE i FAO/WHO przypisały jej dopuszczalne dzienne spożycie określone jako nieokreślone.
Dawka w potrawach
0,1-1% masy płynu
Na plus
Już 0,1% wystarcza do stabilnej emulsji, a 1% daje wyraźnie gęstszy sos.
Jelita
15 g dziennie nasila gazy
Z umiarem
W badaniu z udziałem ludzi 15 g gumy dziennie zwiększyło masę stolca, częstość wypróżnień i wzdęcia. Przy 10,4-12,9 g dziennie odnotowano działanie przeczyszczające bez innych niekorzystnych skutków.
Pochodzenie
z fermentacji cukrów
Z umiarem
Powstaje w fermentacji prowadzonej przez bakterie, a po oczyszczeniu alkoholem jest suszona i mielona.
Ile gumy ksantanowej dziennie i jak jeść z głową
- Nie musisz unikać gumy ksantanowej, jeśli stoi w składzie sosu, lodów czy pieczywa, bo w takich ilościach EFSA nie widzi powodu do obaw.
- W kuchni dozuj ją bardzo ostrożnie: łyżeczka, czyli około 2,5 g, na szklankę wody o pojemności 250 ml daje już stężenie 1%.
- Przy wrażliwym jelicie obserwuj reakcję i ogranicz produkty z dużą ilością zagęstników.
- Opieraj dietę na produktach o krótkim składzie, a gumę traktuj jako ewentualny dodatek, nie element codziennego jadłospisu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: guma ksantanowa
Guma ksantanowa nie szkodzi zdrowym osobom w ilościach stosowanych w żywności. Szkodliwe bywają duże dawki, które wywołują wzdęcia i działanie przeczyszczające, oraz podawanie jej niemowlętom bez zalecenia lekarza.
- Osobom z wrażliwym jelitem guma może szkodzić w większych dawkach, bo zwiększa wzdęcia i częstość wypróżnień; przy takich objawach zapytaj lekarza.
- Niemowlęta poniżej 12 tygodnia życia nie są objęte oceną EFSA, dlatego nie dodawaj gumy do ich pożywienia bez zalecenia lekarza.
- Przy skłonności do luźnych stolców większe ilości gumy mogą szkodzić, bo działa ona jak środek zwiększający masę stolca.
- Narażenie dzieci w przeliczeniu na masę ciała jest wyższe niż dorosłych: EFSA oszacowała je na 64 mg/kg dziennie, ale nie stwierdziła z tego powodu obaw.
Porady
- Czytaj skład: guma ksantanowa występuje też pod symbolem E415.
- Jeśli masz problem z wzdęciami, wybieraj produkty o krótszym składzie i mniejszej liczbie zagęstników.
- Gdy robisz sos lub deser w domu, wsypuj gumę stopniowo i dobrze mieszaj, żeby łatwo było ocenić gęstość.
Najczęstsze pytania
Czy guma ksantanowa jest zdrowa?
Jest bezpieczna jako dodatek do żywności, ale nie jest składnikiem odżywczym, więc o zdrowiu decyduje reszta diety. EFSA nie widzi obaw o jej bezpieczeństwo dla ogółu ludzi.
Czy guma ksantanowa jest szkodliwa?
W typowych ilościach nie szkodzi. W dużych dawkach, rzędu kilkunastu gramów dziennie, może nasilać wzdęcia i działać przeczyszczająco.
Co to jest E415?
To oznaczenie gumy ksantanowej, zagęstnika stosowanego w sosach, lodach i wypiekach.
Z czego robi się gumę ksantanową?
Powstaje w fermentacji glukozy i sacharozy prowadzonej przez bakterie, a następnie jest oczyszczana alkoholem, suszona i mielona.
Czy guma ksantanowa powoduje wzdęcia?
W badaniu z 15 g dziennie wzrosły wzdęcia i częstość wypróżnień. W ilościach spotykanych w żywności dane EFSA nie wskazują na problem.
