Skład ciasta
pięć prostych składników
Na plus
Domowy przepis opiera się na mące, wodzie, maśle, jajach i soli, więc dokładnie wiesz, co trafia do zupy.
Czy groszek ptysiowy jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: groszek ptysiowy to drobne kuleczki z ciasta parzonego, więc w małej ilości w zupie nie szkodzi, ale wnosi głównie oczyszczoną mąkę, tłuszcz i sól, a niewiele cennych składników.
Groszek ptysiowy to maleńkie kuleczki z ciasta parzonego, czyli ciasta otrzymywanego przez zaparzenie mąki pszennej mieszaniną wody z tłuszczem. Do takiego ciasta trafiają też jaja i sól, a upieczone kuleczki wsypuje się do zupy.
Wątpliwości budzi to, że to dodatek oparty na jasnej mące, a gotowe wersje ze sklepu mogą mieć dłuższy skład niż domowe. Przy porcji, jaką sypie się do talerza zupy, nie jest to produkt, który przesądza o całej diecie, ale warto wiedzieć, co się w nim kryje.
Spis treści
Groszek ptysiowy: co jest na plus, a co na minus
Przeważa neutralność: prosty skład to plus, ale groszek ptysiowy dostarcza niewiele cennych składników, za to dokłada sól i tłuszcz. Dlatego traktuj go jako ozdobę zupy w niewielkiej porcji, a nie jej podstawę.
Mąka pszenna
produkt oczyszczony
Z umiarem
Produkty zbożowe oczyszczone zawierają mniej składników odżywczych niż pełnoziarniste, bo większość składników mineralnych jest tuż pod okrywą ziarna, usuwaną przy oczyszczaniu.
Tłuszcz
dodawany do ciasta
Z umiarem
Masło daje ciastu parzonemu kształt, ale jest też tłuszczem nasyconym, którego według WHO powinno być nie więcej niż 10% energii z całej diety.
Sól
w cieście i w zupie
Z umiarem
WHO radzi, by dorośli jedli mniej niż 5 g soli dziennie, a sól trafia zarówno do ciasta, jak i do samej zupy, więc groszku nie dosalaj.
Stopień przetworzenia
zależy od wersji
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej opisuje żywność wysokoprzetworzoną jako produkty z substancjami poprawiającymi smak, wygląd, teksturę i trwałość, dlatego przy gotowym groszku czytaj skład.
Ile groszku ptysiowego dziennie i jak jeść z głową
- Sypij groszek ptysiowy do zupy w małej ilości, jako dodatek, a nie główne źródło energii w posiłku.
- Zupę opieraj na warzywach, bo WHO radzi jeść co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie, a groszek ich nie zastąpi.
- Gdy chcesz więcej błonnika, zamiast groszku wsyp do zupy kaszę gruboziarnistą albo makaron pełnoziarnisty, bo produkty pełnoziarniste są źródłem błonnika, witamin z grupy B i składników mineralnych.
- Kupując gotowy groszek, wybieraj ten z jak najkrótszym i najprostszym składem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: groszek ptysiowy
Groszek ptysiowy nie szkodzi większości zdrowych osób w małej porcji, ale zawiera pszenicę, jaja i sól, więc dla części osób jest nieodpowiedni.
- Szkodliwy jest dla osób z celiakią, bo powstaje z mąki pszennej, a zboża zawierające gluten muszą być oznaczone w składzie na etykiecie.
- Szkodzi osobom uczulonym na jaja, bo jaja są jednym ze składników ciasta.
- Przy nadciśnieniu pilnuj soli w całym posiłku, bo jej nadmiar wiąże się z nadciśnieniem tętniczym, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub dietetyka.
- Gdy groszek jest tylko jednym z wielu przetworzonych produktów w diecie, szkodzić zaczyna ogólny brak kontroli nad ilością takiej żywności, który wiąże się ze zwiększonym ryzykiem otyłości i chorób dietozależnych.
Porady
- Czytaj skład gotowego groszku: to, co jest na początku wykazu, występuje w największej ilości.
- Ogranicz sól w zupie, bo sól jest już w cieście, a WHO radzi ograniczać ją także w bulionach i przyprawach.
- Jeśli lubisz domowe wypieki, upiecz groszek sam, żeby samemu zdecydować o ilości tłuszczu i soli.
- Do zupy dorzuć świeże zioła lub warzywa, które wniosą więcej wartości niż kuleczki z mąki.
Najczęstsze pytania
Czy groszek ptysiowy jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem: w małej porcji w zupie to niegroźny dodatek, ale nie dostarcza wielu cennych składników. Lepiej, by zupa opierała się na warzywach.
Czy groszek ptysiowy szkodzi?
Zdrowym osobom w małej ilości nie szkodzi. Uważać powinny osoby z celiakią, uczulone na jaja i na dietach z ograniczeniem soli.
Z czego robi się groszek ptysiowy?
Z ciasta parzonego, czyli mąki pszennej zaparzonej mieszaniną wody z tłuszczem, najczęściej masłem. Do ciasta dodaje się też jaja i sól.
Czy groszek ptysiowy zawiera gluten?
Tak, bo powstaje z mąki pszennej, a pszenica to zboże zawierające gluten. Osoby z celiakią muszą szukać wersji wyraźnie oznaczonej jako bezglutenowa.
Czym zastąpić groszek ptysiowy w zupie?
Dobrze sprawdzi się kasza gruboziarnista, makaron pełnoziarnisty albo więcej warzyw. Te dodatki dostarczają więcej błonnika.
Ile groszku ptysiowego można dodać do zupy?
Nie ma osobnych zaleceń dla tego dodatku, dlatego kieruj się umiarem. Mała garść do talerza zupy wystarczy, by zupa miała chrupiącą ozdobę.
