W skrócieOkazjonalnie: aloes do picia lepiej traktować jako wyjątek, bo lateks i ekstrakty z całych liści mają udokumentowane skutki uboczne, a dowodów na korzyści zdrowotne jest niewiele.
Aloes to roślina o mięsistych liściach, z których pozyskuje się żel z wnętrza, lateks z zewnętrznej warstwy oraz ekstrakt z całego rozgniecionego liścia. Do picia sprzedaje się soki i napoje z żelu, a ich bezpieczeństwo zależy od tego, która część liścia trafiła do butelki.
Wątpliwości budzi to, że lateks ma silne działanie przeczyszczające, a część badań na zwierzętach dotyczyła rakotwórczego działania ekstraktu z całych liści. Z drugiej strony drobne badania sprawdzały wpływ aloesu na poziom cukru we krwi, więc odpowiedź na pytanie o picie aloesu nie jest prosta.
Wyniki są niejednoznaczne, ale na minus przeważają ryzyka związane z lateksem i ekstraktem z całego liścia, a korzyści opisano w niewielu badaniach. Na plus można zapisać napoje z odbarwionego żelu, które przebadano pod kątem bezpieczeństwa.
Lateks z liścia
silnie przeczyszczający
Na minus
Doustny lateks może wywołać ból brzucha, skurcze i biegunkę. W 2002 roku amerykańska Agencja Żywności i Leków kazała usunąć go z bezrecepturowych środków przeczyszczających z powodu braku danych o bezpieczeństwie.
Ekstrakt z całego liścia
możliwy czynnik rakotwórczy
Na minus
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznała nieodbarwiony ekstrakt z całych liści aloesu za możliwie rakotwórczy dla ludzi. Dotyczy to postaci, z której nie usunięto toksycznych antrachinonów.
Napoje z odbarwionego żelu
do 10 ppm aloiny
Z umiarem
Przegląd z 2023 roku objął badania na zwierzętach i w laboratorium dla napojów z żelu lub odbarwionego ekstraktu, zawierających nie więcej niż 10 ppm aloiny, i uznał je za niegenotoksyczne. Nie sprawdzano jednak długiego picia przez ludzi.
Wątroba
opisano ostre zapalenie
Na minus
Spożywanie ekstraktów z liści przez okres od 3 tygodni do 5 lat wiązano z przypadkami ostrego zapalenia wątroby. To argument za ostrożnością przy przewlekłym piciu.
Poziom cukru we krwi
małe badania, 8 tygodni
Z umiarem
Niewielka liczba badań sugeruje, że aloes przyjmowany doustnie może obniżać poziom cukru i HbA1c u osób z cukrzycą, a pewien żel w 8-tygodniowym badaniu umiarkowanie zmniejszył masę ciała i tkankę tłuszczową. Dowodów jest zbyt mało, by sięgać po niego z tego powodu.
Interakcje z lekami
zmienia wchłanianie leków
Na minus
Rośliny z antrachinonami, jak aloes, zwiększają perystaltykę jelit i mogą zmniejszać wchłanianie niektórych leków. Nadmiar lateksu może też nasilać działania niepożądane glikozydów nasercowych.
Ile aloesu dziennie i jak jeść z głową
Jeśli chcesz pić aloes, wybieraj napoje z żelu z wnętrza liścia albo z odbarwionego ekstraktu i sprawdzaj na etykiecie, czy producent podaje niską zawartość aloiny.
Nie pij lateksu ani nieoczyszczonych soków z całych liści, bo to postaci o najlepiej udokumentowanych skutkach ubocznych.
Traktuj aloes jako dodatek okazjonalny, a nie codzienny napój, bo dowodów na korzyści jest niewiele.
Przed użyciem produktów ziołowych zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli przyjmujesz leki, bo niektóre zioła i leki wchodzą w szkodliwe interakcje.
Szkodliwość i przeciwwskazania: aloes
Aloes szkodzi najczęściej wtedy, gdy pije się lateks lub ekstrakty z całych liści. Szczególnej ostrożności wymagają ciąża, karmienie piersią, dzieci, choroby wątroby i przyjmowanie leków.
Kobiety w ciąży powinny unikać doustnego aloesu, bo zawarte w nim antrazwiązki mogą powodować przekrwienie narządów wewnętrznych, w tym macicy, a nawet krwawienie i poronienie.
Karmiące mamy powinny pamiętać, że aktywne związki aloesu przenikają do mleka i mogą działać przeczyszczająco na dziecko.
Aloes bywa szkodliwy dla najmłodszych, bo u małych dzieci może wywołać nudności, wymioty i biegunkę, dlatego nie podawaj go dzieciom bez porady lekarza.
Osoby z chorobami wątroby oraz przyjmujące leki, zwłaszcza na serce, powinny zapytać lekarza, zanim sięgną po aloes do picia.
Porady
Czytaj etykietę napoju i sprawdzaj, z której części liścia pochodzi składnik oraz czy jest to ekstrakt odbarwiony.
Pamiętaj, że preparaty ziołowe do picia sprzedaje się często jako suplementy diety, a zasady ich wytwarzania są mniej surowe niż dla leków.
Uważaj na mieszanki ziół odchudzających, bo aloes jest w nich częstym składnikiem o działaniu przeczyszczającym.
Powiedz lekarzowi o każdym stosowanym produkcie z aloesem, także jeśli jest naturalny.
Najczęstsze pytania
Czy aloes jest zdrowy?
Nie ma jednoznacznych dowodów na korzyści zdrowotne picia aloesu, a niektóre postaci, jak lateks i nieodbarwione ekstrakty, mają udokumentowane ryzyko. Dlatego oceniam go jako produkt okazjonalny.
Czy aloes jest zdrowy do picia?
Najlepiej przebadane są napoje z żelu z wnętrza liścia lub z odbarwionego ekstraktu z niską zawartością aloiny. Nawet one traktuj jak dodatek, a nie codzienny napój.
Czy aloes szkodzi?
Szkodzić może lateks, który działa silnie przeczyszczająco, oraz ekstrakty z całych liści, które wiązano z zapaleniem wątroby. Ryzyko jest większe w ciąży i przy lekach.
Czy aloes przeczyszcza?
Tak, silne działanie przeczyszczające ma lateks z zewnętrznej warstwy liścia i dlatego nie wolno go pić na własną rękę.
Czy aloes obniża cukier?
Niewielka liczba badań wskazuje na taki efekt, ale dowody są skromne i nie zastępują zaleceń lekarza. Przy cukrzycy skonsultuj każdy suplement.
Czy aloes można pić w ciąży?
Aloes w żelu, lateksie czy ekstrakcie przyjmowany doustnie może być niebezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią, dlatego skonsultuj go z lekarzem.