W skrócieOkazjonalnie: wywar z golonki powstaje z tłustego mięsa i łatwo zrobić go zbyt słonym, a obietnice zdrowotne wywarów z kości nie mają potwierdzenia w badaniach.
Wywar z golonki to płyn powstający podczas gotowania wieprzowej golonki w wodzie, zwykle z warzywami i przyprawami. W kuchni służy głównie jako baza do zup.
Moda na bulion z kości sprawiła, że wielu osobom wywar kojarzy się ze zdrowiem. Wątpliwości budzi jednak tłuszcz z golonki, sól dodawana do zupy i to, że korzyści przypisywane wywarom z kości nie są potwierdzone badaniami.
Na minus przeważają tłuszcz nasycony z golonki i sól, które łatwo zjeść w nadmiarze. Na plus można zapisać tylko to, że wywar jest bazą do zup, do których dodasz dużo warzyw i strączków.
Tłuszcz nasycony
golonka to tłuste mięso
Na minus
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia golonkę wśród tłustych mięs, które zaleca się ograniczać. Wieprzowina jest zazwyczaj bogata w tłuszcze nasycone, a wywar powstaje z gotowania takiego mięsa.
Sól
limit w całej diecie
Na minus
Maksymalne dzienne spożycie soli ze wszystkich potraw to 5 g, czyli płaska łyżeczka. Zupa solona do smaku łatwo pochłania dużą część tej puli.
Dowody zdrowotne
brak potwierdzenia
Z umiarem
Wywary z kości są reklamowane jako prozdrowotne, ale nie ma dowodów naukowych na wiele przypisywanych im działań. Traktuj wywar jako smaczną bazę zupy, a nie suplement.
Ilość mięsa
350-500 g tygodniowo
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi ograniczyć mięso i jego przetwory do 350-500 g tygodniowo. Jeśli jesz też samą golonkę z wywaru, policz ją do tej puli.
Histamina
rośnie przy długim przechowywaniu
Z umiarem
Zawartość histaminy w żywności wzrasta wraz ze stopniem przetworzenia i długim przechowywaniem. Osoby z nietolerancją histaminy powinny więc jeść wywar świeży, a nie trzymany przez wiele dni.
Ile wywaru z golonki dziennie i jak jeść z głową
Traktuj wywar jako bazę zupy, a nie napój do codziennego picia. Dla samego wywaru nie ma ustalonej porcji, więc kieruj się umiarem i całością diety.
Po wystudzeniu zdejmij tłuszcz z powierzchni, zanim użyjesz wywaru do zupy.
Dodawaj do zupy dużo warzyw i nasion roślin strączkowych, bo fasola, soczewica, ciecierzyca, groch i bób są dobrym źródłem białka roślinnego i pozwalają zjeść mniej mięsa.
Sól dodawaj na końcu i oszczędnie, pamiętając o limicie 5 g dziennie z całej diety.
Jedz wywar świeży, bo histaminy przybywa wraz z długim przechowywaniem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wywar z golonki
Zdrowym dorosłym wywar z golonki w rozsądnej ilości nie szkodzi, ale nie jest dla każdego. Ostrożność dotyczy osób z podwyższonym cholesterolem, nadciśnieniem, chorobami serca i nietolerancją histaminy.
Przy podwyższonym cholesterolu wywar z golonki może szkodzić, bo wieprzowina jest zwykle bogata w tłuszcze nasycone, a ich ograniczenie może obniżyć poziom cholesterolu o 5% do 10%.
Przy nadciśnieniu i chorobach serca szkodliwy jest nadmiar soli, który może prowadzić do nadciśnienia, udaru mózgu i zawału serca.
Osobom z nietolerancją histaminy może szkodzić wywar długo przechowywany.
Przy chorobach nerek i wątroby oraz w dietach leczniczych zapytaj lekarza lub dietetyka, czy możesz jeść mięsne wywary.
Porady
Gotuj z dużą ilością warzyw i ziół, a sól dodawaj na końcu, pamiętając o limicie 5 g dziennie z całej diety.
Do zup na wywarze dokładaj strączki, bo zastępują część mięsa i dostarczają białka roślinnego.
Nie obiecuj sobie po wywarze cudów: nie ma dowodów naukowych na wiele zdrowotnych działań przypisywanych wywarom z kości.
Najczęstsze pytania
Czy wywar z golonki jest zdrowy?
Raczej okazjonalnie. Powstaje z tłustego mięsa, łatwo go przesolić, a korzyści wywarów z kości nie są potwierdzone badaniami.
Czy wywar z golonki szkodzi?
Szkodzić może osobom z podwyższonym cholesterolem, nadciśnieniem i nietolerancją histaminy, a u zdrowych przy częstym jedzeniu i dużej ilości soli. Okazjonalnie, w niewielkiej porcji, nie jest problemem.
Czy wywar z golonki jest tłusty?
Tak, bo golonka należy do tłustych mięs. Po ostudzeniu tłuszcz zbiera się na wierzchu i można go zdjąć.
Czy wywar z golonki ma właściwości lecznicze?
Nie ma dowodów naukowych na wiele zdrowotnych działań przypisywanych wywarom z kości, więc nie traktuj go jak leku.
Czym różni się wywar od bulionu?
Wywar to płyn z gotowania mięsa i kości, używany głównie jako baza zup. Nazwy wywar i bulion bywają używane zamiennie, a jedni uznają, że wywar jest niesolony, a bulion doprawiony i gotowy do picia.
Ile wywaru z golonki można jeść?
Dla samego wywaru nie ma osobnej normy. Liczy się całość diety: mięso i jego przetwory do 350-500 g tygodniowo oraz sól do 5 g dziennie.