Błonnik
15,1 g w 100 g ziarna żyta
Na plus
Zalecenia dotyczące błonnika dla dorosłych mieszczą się najczęściej w zakresie 18-38 g dziennie, a produkty zbożowe są głównym źródłem błonnika w diecie Polaków.
Czy płatki żytnie są zdrowe?
W skrócie Zdrowe: płatki żytnie to pełnoziarnisty produkt zbożowy z dużą ilością błonnika i bez dodatku cukru, który warto jeść regularnie, o ile nie masz celiakii ani innej nietolerancji glutenu, bo żyto go zawiera.
Płatki żytnie to spłaszczone ziarna żyta, które można ugotować jak owsiankę, zalać mlekiem albo dodać do domowego musli. Samo żyto jest zbożem, z którego robi się przede wszystkim mąkę do wypieku chleba, więc płatki to prostsza forma tego samego ziarna.
Wątpliwości dotyczą głównie glutenu i tego, czy płatki są naprawdę pełnoziarniste. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wśród produktów pełnoziarnistych wymienia płatki nieekstrudowane, a płatki śniadaniowe zalicza do produktów oczyszczonych, dlatego warto czytać skład.
Spis treści
Płatki żytnie: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa pełne ziarno: dużo błonnika, mało cukru i składniki mineralne z okrywy. Na minus liczą się gluten oraz to, że gotowe mieszanki płatków śniadaniowych bywają słodzone, dlatego sprawdzaj skład.
Energia
338 kcal w 100 g ziarna
Z umiarem
Surowe ziarno żyta składa się w 76% z węglowodanów. Dostarcza energii podobnie jak inne zboża, więc o kaloryczności gotowej porcji decydują dodatki.
Cukier
0,98 g cukrów w 100 g ziarna
Na plus
Ziarno żyta ma niewiele cukrów, więc płatki bez dodatków nie słodzą. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zwraca uwagę, że w 100 g czekoladowych płatków śniadaniowych bywa nawet 30 g cukru.
Pełne ziarno
witaminy z grupy B i magnez
Na plus
Produkty z pełnego ziarna są źródłem błonnika, witamin z grupy B oraz magnezu, cynku i żelaza. Większość składników mineralnych leży tuż pod okrywą owocowo-nasienną, którą usuwa się przy oczyszczaniu ziarna.
Gluten
zawiera gluten
Na minus
Żyto zawiera gluteny i pokrewne prolaminy, dlatego nie nadaje się dla osób z celiakią, nieceliakalną nadwrażliwością na gluten i alergią na pszenicę.
Cukier we krwi
mniejsza odpowiedź glukozy
Na plus
Jedzenie pełnoziarnistego żyta i innych zbóż bogatych w błonnik wiązano w badaniach z lepszą regulacją glukozy po posiłku.
Ile płatków żytnich dziennie i jak jeść z głową
- Wybieraj płatki żytnie pełnoziarniste, bez cukru, syropu i aromatów, bo zasady zdrowego żywienia zalecają płatki bez dodatku cukru.
- Na śniadanie podawaj je z owocami i mlekiem albo jogurtem, bo takie zestawy na śniadanie proponuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.
- Zwiększaj ilość błonnika w diecie stopniowo i pij odpowiednio dużo płynów, żeby układ pokarmowy miał czas na przystosowanie się.
- Trzy porcje produktów pełnoziarnistych dziennie, czyli 90 g, to ilość, którą w badaniach wiązano z mniejszym ryzykiem raka jelita grubego, a płatki żytnie mogą być jedną z nich.
Szkodliwość i przeciwwskazania: płatki żytnie
Płatki żytnie szkodzą głównie osobom, które nie tolerują glutenu, a pozostałym raczej przez sposób podania. Znaczenie mają też cukier w gotowych mieszankach i zbyt szybkie zwiększenie ilości błonnika.
- Przy celiakii, nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten i alergii na pszenicę płatki żytnie szkodzą, bo żyto zawiera gluten, choć część osób uczulonych na pszenicę toleruje żyto, o czym zdecyduje lekarz.
- Zbyt szybkie zwiększenie ilości błonnika może szkodzić przewodowi pokarmowemu i dawać dolegliwości trawienne, dlatego zwiększaj porcje powoli.
- Mieszanki płatków z czekoladą, miodem czy suszonymi owocami bywają szkodliwe dla sylwetki przez cukier, więc wybieraj płatki bez dodatków.
- Przy chorobach przewodu pokarmowego w okresie nasilenia objawów ilość produktów bogatych w błonnik uzgodnij z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Czytaj etykietę i szukaj płatków z samego ziarna żyta; kolor nie przesądza o pełnym ziarnie, bo ciemną barwę mogą dawać dodatki.
- Różnicuj zboża: oprócz żytnich jedz płatki owsiane, jęczmienne i pszenne pełnoziarniste, bo każde ma nieco inny skład.
- Jeśli unikasz glutenu, szukaj produktów oznaczonych jako bezglutenowe i nie sięgaj po płatki żytnie.
Najczęstsze pytania
Czy płatki żytnie są zdrowe?
Tak, jeśli to płatki pełnoziarniste bez dodatku cukru i nie masz problemu z glutenem. Dają dużo błonnika i niewiele cukru.
Czy płatki żytnie szkodzą?
Szkodzą osobom z celiakią i nadwrażliwością na gluten, bo żyto zawiera gluten. Reszcie może szkodzić głównie cukier w gotowych mieszankach i zbyt gwałtowne zwiększenie ilości błonnika.
Czy płatki żytnie zawierają gluten?
Tak, żyto zawiera gluteny i pokrewne prolaminy, dlatego nie jest zbożem dla osób z chorobami związanymi z glutenem.
Ile kalorii mają płatki żytnie?
Surowe ziarno żyta ma 338 kcal w 100 g. Dokładną wartość płatków znajdziesz na opakowaniu, a o kaloryczności gotowego dania zdecydują dodatki.
Czy płatki żytnie są lepsze od owsianych?
Oba rodzaje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia obok siebie jako propozycję na śniadanie. Ważniejsze od rodzaju zboża jest to, by płatki były pełnoziarniste i bez dodatku cukru.
