Białko
pełnowartościowe, strawność do 97 %
Na plus
Mięso ryb jest źródłem pełnowartościowego i łatwostrawnego białka z wszystkimi niezbędnymi aminokwasami, a jednocześnie nie dostarcza dużo kilokalorii.
Czy leszcz jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: leszcz to słodkowodna ryba z białkiem, które jest dobrze przyswajalne, ale warto jeść go w ramach zaleceń dla ryb i zwracać uwagę na czystość wody, z której pochodzi.
Leszcz (Abramis brama) to słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych. Żyje w stadach w dolnych partiach dużych rzek, w jeziorach i zbiornikach zaporowych, a żywi się zwierzętami zamieszkującymi osady denne. Dobrze znają go wędkarze.
Pytanie o zdrowie leszcza dotyczy tego, co wnosi do diety ryba słodkowodna, i tego, czy nie zawiera zanieczyszczeń. Dla samego leszcza nie znaleźliśmy tabel z dokładnym składem, dlatego opieramy się na ogólnych zaleceniach dla ryb.
Spis treści
Leszcz: co jest na plus, a co na minus
Przeważają plusy typowe dla ryb: dobre białko i miejsce w zaleceniach żywieniowych. Na minus liczą się puryny, możliwe zanieczyszczenia i brak danych o składzie samego leszcza.
Kwasy EPA i DHA
brak danych dla leszcza
Z umiarem
Kwasy EPA i DHA są cenne, ale najwięcej mają ryby tłuste. Nie znaleźliśmy wiarygodnych danych o ich ilości w leszczu, więc nie zakładaj, że dorówna łososiowi.
Zalecana częstość
1-2 porcje ryb tygodniowo
Na plus
Zalecenia dla ryb to jedna lub dwie porcje tygodniowo, w tym jedna ryba tłusta. Leszcz może być jedną z nich, ale nie jedyną.
Puryny
ponad 100 mg w 100 g ryby
Na minus
W około 90% świeżych ryb jest ponad 100 mg puryn na 100 g produktu. To ważne dla osób z dną moczanową.
Zanieczyszczenia
zależą od wody
Z umiarem
W rybach mogą kumulować się metale ciężkie, dioksyny i PCB, a źródłem jest zanieczyszczenie wody, w której żyją. Ryby w sklepach w Unii Europejskiej podlegają kontroli, więc pochodzenie leszcza ma znaczenie.
Ile leszcza dziennie i jak jeść z głową
- Jedz leszcza w ramach jednej lub dwóch porcji ryb tygodniowo, czyli łącznie około 150-300 g, razem z rybami tłustymi.
- Przygotowuj go przez pieczenie, duszenie, gotowanie lub grillowanie, bez dodatku dużej ilości tłuszczu.
- Wybieraj rybę świeżą albo mrożoną, a wędzoną i konserwy jedz w ograniczonej ilości.
- Dodawaj warzywa, kaszę lub ziemniaki, żeby posiłek był kompletny, a nie tylko białkowy.
Szkodliwość i przeciwwskazania: leszcz
Dla większości zdrowych osób leszcz nie szkodzi, jeśli jest świeży i właściwie przygotowany. Szkodliwa może być za to ryba z zanieczyszczonej wody albo regularnie jedzona przez osoby z dną moczanową.
- Leszcz może szkodzić osobom z dną moczanową, bo ryby zawierają puryny. Zalecany limit puryn to 300 mg na dobę, a mały filet może dostarczyć połowę tej ilości. Zapytaj lekarza lub dietetyka, ile ryby możesz jeść.
- W ciąży zwracaj szczególną uwagę na pochodzenie ryby, bo zanieczyszczenia w mięsie ryb mogą stanowić zagrożenie dla rozwijającego się płodu.
- Szkodliwa jest ryba z wody nieznanego pochodzenia lub zepsuta. Osoby z nadwrażliwością na histaminę wybierają rybę świeżą, bo aminy biogenne występują w rybach ciemniejszych i w przetworach.
- Wędzenie i konserwowanie zwiększa ilość puryn i soli, więc leszcz wędzony szkodzi bardziej niż gotowany w wodzie.
- Osoby uczulone na ryby nie powinny jeść leszcza w żadnej postaci.
Porady
- Kupuj rybę świeżą od sprawdzonego sprzedawcy albo mrożoną i zwracaj uwagę na pochodzenie.
- Gotowanie w wodzie obniża ilość puryn w rybie, bo część związków przechodzi do wody, co jest ważne przy dnie moczanowej.
- Rybę z własnego wędkowania wybieraj z czystych wód i jedz zgodnie z zaleceniami dla ryb, a nie codziennie.
Najczęstsze pytania
Czy leszcz jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem. To ryba słodkowodna z dobrym białkiem, którą warto jeść w ramach jednej lub dwóch porcji ryb tygodniowo.
Czy leszcz jest szkodliwy?
Świeży i dobrze przygotowany nie szkodzi zdrowym osobom. Szkodliwe bywają zanieczyszczenia z wody oraz puryny przy dnie moczanowej.
Czy leszcz ma dużo omega-3?
Nie znaleźliśmy wiarygodnych danych o ilości EPA i DHA w leszczu. Najwięcej tych kwasów mają ryby tłuste, takie jak łosoś, śledź czy makrela.
Ile razy w tygodniu jeść ryby?
Zalecane są jedna lub dwie porcje tygodniowo, w tym jedna ryba tłusta. To około 150-300 g ryb na tydzień.
Czy leszcz jest dobry przy dnie moczanowej?
Raczej nie jest pierwszym wyborem, bo ponad 100 mg puryn na 100 g mają około 90% świeżych ryb. Zapytaj lekarza o ilość ryb w diecie.
Czy ryby z rzek i jezior są bezpieczne?
Zależy od czystości wody, bo zanieczyszczenia w rybach pochodzą ze środowiska. Ryby w sklepach w Unii Europejskiej są kontrolowane pod kątem najwyższych dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń.
