Białko i witaminy
wysokowartościowe białko
Na plus
Owoce morza są źródłem witamin z grupy B, jodu, wapnia, selenu i fluoru, a także umiarkowanych ilości żelaza, cynku i magnezu.
Czy owoce morza są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: owoce morza to chude, wartościowe białko z jodem, selenem i witaminami z grupy B, ale skorupiaki mają dużo cholesterolu i puryn, a surowe lub niedogotowane bywają niebezpieczne.
Owoce morza to jadalne skorupiaki i mięczaki morskie: homary, kraby i krewetki, a także małże, ostrygi, kałamarnice czy ośmiornice. W krajach śródziemnomorskich to popularne danie, a w Polsce najczęściej jemy krewetki.
Wątpliwości dotyczą dwóch rzeczy: cholesterolu i puryn w skorupiakach oraz bezpieczeństwa, bo owoce morza bywają jedzone na surowo. Dobrze przygotowane są lekkim, bogatym w składniki odżywcze elementem diety.
Spis treści
Owoce morza: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład: wysokowartościowe białko, niewiele tłuszczu i kalorii oraz jod, selen i witaminy z grupy B. Na minus są cholesterol, puryny, ryzyko przy jedzeniu na surowo i alergie, więc wiele zależy od twojego zdrowia i sposobu przygotowania.
Tłuszcz i kalorie
niewiele, dobry skład
Na plus
Skorupiaki mają niską zawartość tłuszczu i kalorii, a krewetki na polskim rynku miały średnio 0,57% tłuszczu. Tłuszcz skorupiaków ma korzystny stosunek kwasów nienasyconych do nasyconych.
Cholesterol
więcej w skorupiakach
Z umiarem
Mięczaki zawierają 40-100 mg cholesterolu w 100 g, a skorupiaki 100-200 mg w 100 g. Krewetki zaliczane są do bogatych źródeł cholesterolu pokarmowego.
Puryny
ponad 150 mg w 100 g
Na minus
Taką ilość związków purynowych ma większość owoców morza, na przykład krewetki, małże i homary. Ma to znaczenie przy dnie moczanowej.
Bezpieczeństwo
ryzyko na surowo
Na minus
Surowe lub niedogotowane owoce morza wiązano z ogniskami cholery, zakażeniami norowirusem i wirusem zapalenia wątroby typu A.
Histamina
często wykluczane
Z umiarem
Wszystkie owoce morza należą do produktów często wykluczanych w diecie przeciwhistaminowej, więc osoby wrażliwe mogą je słabo tolerować.
Ile owoców morza dziennie i jak jeść z głową
- Włączaj owoce morza zamiast tłustszego mięsa, bo mięso skorupiaków zawiera mało kalorii i tłuszczu oraz łatwostrawne białko.
- Gotuj je, duś lub piecz, a ciężkie śmietanowe sosy zastąp oliwą, warzywami i ziołami, jak w diecie śródziemnomorskiej.
- Jedz owoce morza dokładnie obrobione cieplnie, a surowe i niedogotowane omijaj, szczególnie gdy jesz w miejscu, którego nie znasz.
- Przy wysokim cholesterolu, dnie moczanowej lub diecie przeciwhistaminowej omów porcje i częstość z lekarzem albo dietetykiem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: owoce morza
Dla większości zdrowych osób dobrze ugotowane owoce morza są bezpieczne. Szkodzą surowe lub niedogotowane, a także zjadane mimo dny moczanowej, alergii albo problemów z cholesterolem.
- Surowe lub niedogotowane owoce morza mogą szkodzić, bo wiązano je z cholerą, zakażeniami norowirusem i wirusem zapalenia wątroby typu A. Objawy to mdłości, wymioty, biegunka i ból brzucha.
- Przy dnie moczanowej owoce morza są szkodliwe w nadmiarze: zwiększone ich spożycie podnosi poziom kwasu moczowego we krwi, a osobom z dną zaleca się ograniczenie puryn do 300 mg na dobę.
- Cholesterol pokarmowy przyczynia się do wzrostu poziomu LDL, więc przy podwyższonym cholesterolu nie jedz dużych porcji skorupiaków bez konsultacji z lekarzem.
- Osoby z rozpoznaną alergią na skorupiaki lub mięczaki powinny je całkowicie omijać, także w daniach z mieszankami owoców morza.
- Przy diecie przeciwhistaminowej owoce morza mogą nasilać objawy, takie jak bóle brzucha, wzdęcia czy bóle głowy.
- W żywności występują też naturalne toksyny, w tym toksyny morskie, dlatego kupuj owoce morza od sprawdzonych sprzedawców.
Porady
- Podawaj owoce morza z warzywami, oliwą i orzechami, bo dieta śródziemnomorska, w której jest ich dużo, opiera się na bogactwie warzyw, owoców i olejów roślinnych.
- Pilnuj zasad bezpiecznej żywności: oddzielaj surowe od gotowego, gotuj dokładnie i trzymaj produkty w bezpiecznej temperaturze.
- Skorupiaki możesz uwzględnić w diecie odchudzającej, jeśli unikasz ciężkich sosów i smażenia w dużej ilości tłuszczu.
Najczęstsze pytania
Czy owoce morza są zdrowe?
Tak, z umiarem. Dostarczają wysokowartościowego białka, jodu, selenu i witamin z grupy B, ale skorupiaki mają dużo cholesterolu i puryn.
Czy owoce morza szkodzą?
Dobrze ugotowane zwykle nie. Szkodzić mogą surowe lub niedogotowane, a także przy dnie moczanowej, alergii i nietolerancji histaminy.
Czy owoce morza mają dużo cholesterolu?
Skorupiaki zawierają go więcej niż mięczaki, a krewetki zaliczane są do jego bogatych źródeł. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca ograniczać spożycie cholesterolu pokarmowego.
Czy owoce morza są dobre na odchudzanie?
Mięso skorupiaków można uwzględnić w diecie odchudzającej, bo ma niewiele kalorii i tłuszczu. Liczy się sposób przygotowania, więc unikaj ciężkich sosów.
Czy owoce morza można jeść przy dnie moczanowej?
Większość ma dużo puryn i podnosi poziom kwasu moczowego, więc ilość trzeba ograniczyć. Zapytaj lekarza lub dietetyka, ile i jakich wybierać.
Czy można jeść owoce morza na surowo?
Lepiej nie. Surowe lub niedogotowane wiązano z ogniskami cholery oraz zakażeń norowirusem i wirusem zapalenia wątroby typu A.
