Czosnek
do dwóch ząbków dziennie
Na plus
Osobom, które mogą jeść czosnek, według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej dwa ząbki dziennie powinny wystarczyć i nie zaszkodzić. W bagietce zastępuje gotowe mieszanki przyprawowe.
Czy bagietka czosnkowa jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: bagietka czosnkowa to jasne pieczywo z masłem, więc dostarcza sporo tłuszczu nasyconego i soli, a niewiele błonnika, dlatego lepiej traktować ją jako dodatek do grilla niż codzienne pieczywo.
Bagietka czosnkowa to zwykle jasne pieczywo pszenne rozcięte i posmarowane masłem z czosnkiem i ziołami, a potem zapieczone. Pokrewna jest bruschetta, czyli pieczywo czosnkowe znane z kuchni włoskiej. Podaje się ją najczęściej do zup, makaronów i dań z grilla.
Czosnek ma w kuchni dobrą opinię, ale tutaj jego udział jest niewielki, a o wartości całości decydują pieczywo i tłuszcz do smarowania. To właśnie masło i jasna mąka budzą pytania o tłuszcz nasycony, sól i błonnik.
Spis treści
Bagietka czosnkowa: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają masło, sól i jasna mąka, na plus czosnek jako przyprawa zamiast gotowych mieszanek. Wszystko zależy od tego, jakiego pieczywa i tłuszczu użyjesz oraz ile zjesz.
Masło do smarowania
63-68% kwasów nasyconych
Na minus
W maśle nasycone kwasy tłuszczowe stanowią od 63 do 68% wszystkich kwasów tłuszczowych. Aktualne zalecenia żywieniowe rekomendują zastępowanie tłuszczów zwierzęcych olejami roślinnymi.
Jasne pieczywo
mniej błonnika niż razowe
Z umiarem
Brązowy chleb z mąki o niższym stopniu przetworzenia jest znacznie bogatszy w witaminy, składniki mineralne i błonnik niż białe pieczywo. Stopień przetworzenia mąki ma większe znaczenie niż rodzaj zboża.
Sól
zależy od wyrobu
Na minus
Spożycie soli nie powinno przekraczać 5-6 g na dobę. Sól trafia do bagietki z pieczywa, masła i gotowych mieszanek przypraw, więc sprawdzaj etykietę.
Kaloryczność
rośnie przez tłuszcz
Na minus
Obecność tłuszczu i cukru niekorzystnie wpływa zarówno na kaloryczność, jak i walory odżywcze pieczywa. Liczb kcal dla bagietki czosnkowej w zapisanych źródłach nie ma.
Ile bagietki czosnkowej dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj bagietkę czosnkową jako dodatek do posiłku, na przykład do zupy, a nie samodzielne danie, i jedz niewielką porcję.
- Zrób lżejszą wersję: pieczywo razowe lub na zakwasie posmaruj mieszanką miękkiego masła z oliwą albo olejem rzepakowym.
- Doprawiaj świeżym czosnkiem i ziołami zamiast soli, bo zioła pozwalają ograniczyć jej ilość w potrawach.
- Piecz bagietkę krótko, żeby czosnek stracił jak najmniej ze swoich właściwości.
- Podawaj bagietkę z dużą porcją surowych warzyw, żeby posiłek nie składał się tylko z pieczywa i tłuszczu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: bagietka czosnkowa
Bagietka czosnkowa szkodzi głównie osobom, które muszą ograniczać tłuszcz nasycony, sól lub gluten, a czosnek w większej ilości nie służy przy niektórych chorobach żołądka i jelit.
- Osobom z podwyższonym cholesterolem lub z grupy ryzyka chorób serca masło szkodzi bardziej niż olej, bo jest źródłem cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego warto je wtedy ograniczyć.
- Czosnek nie jest wskazany przy ostrym nieżycie żołądka i jelit, wrzodach żołądka, zbyt niskim ciśnieniu, zapaleniu nerek i niewydolności wątroby, a ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe.
- Czosnku nie podaje się dzieciom poniżej 10. miesiąca życia, bo w dużych dawkach bywa dla nich niebezpieczny.
- Przy celiakii szkodzi bagietka z pszenicy, bo gluten występuje w pszenicy, jęczmieniu i życie; bezpieczny jest tylko produkt oznaczony jako bezglutenowy, czyli zawierający nie więcej niż 20 mg glutenu w 1 kg.
- Nadmiar soli prowadzi do nadciśnienia i zwiększa ryzyko udarów oraz chorób serca, więc osobom z nadciśnieniem szkodzą solone pieczywo i dodatki.
Porady
- Wybieraj bagietkę z mąki razowej albo pieczywo na zakwasie i sprawdzaj, czy ciemny kolor nie pochodzi z dodatku barwnika, na przykład karmelu.
- Przy gotowych bagietkach sprawdź w składzie rodzaj tłuszczu: izomery trans, które powstawały przy utwardzaniu olejów roślinnych, szkodzą układowi sercowo-naczyniowemu.
- Nieprzyjemny zapach po czosnku złagodzą jabłko, sok z cytryny lub świeża pietruszka żuta po posiłku.
Najczęstsze pytania
Czy bagietka czosnkowa jest zdrowa?
Raczej okazjonalnie. Czosnek to dobra przyprawa, ale całość to jasne pieczywo z masłem, więc dostarcza sporo tłuszczu nasyconego i soli.
Czy bagietka czosnkowa szkodzi?
Zdrowym dorosłym od czasu do czasu raczej nie. Szkodzić może osobom z celiakią, nadciśnieniem, podwyższonym cholesterolem oraz tym, którym lekarz odradził czosnek.
Czy bagietka czosnkowa jest tucząca?
Liczb kcal dla niej w zapisanych źródłach nie znaleźliśmy. Wiadomo tylko, że tłuszcz i cukier podnoszą kaloryczność pieczywa.
Czy bagietka czosnkowa ma gluten?
Zwykła pszenna tak. Bezpieczna przy celiakii jest tylko ta oznaczona jako bezglutenowa.
Czy czosnek po zapieczeniu traci właściwości?
Częściowo: obróbka cieplna, zwłaszcza długa, obniża jego działanie antyoksydacyjne, dlatego lepiej piec bagietkę krótko.
Czy można jeść bagietkę czosnkową codziennie?
Nie jest to wskazane, bo masło i jasna mąka dostarczają tłuszczu nasyconego, soli i niewiele błonnika. Lepiej wybierać ją od czasu do czasu.
