Chlorek sodu
główny składnik soli
Z umiarem
Głównym składnikiem halitu jest chlorek sodu. Sód w nadmiarze jest czynnikiem ryzyka nadciśnienia, więc sól kamienna nie jest od zwykłej soli lżejsza dla organizmu.
Czy sól kamienna jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: sól kamienna to chlorek sodu jak każda sól, jej śladowe minerały nie mają znaczenia dla zdrowia, więc liczy się limit poniżej 5 g soli dziennie, a nie rodzaj soli.
Sól kamienna to sól wydobywana z kopalni, czyli skała zbudowana z halitu, której głównym składnikiem jest chlorek sodu. Powstała przed milionami lat po wyschnięciu prehistorycznych mórz i w przeciwieństwie do soli warzonej nie jest ługowana.
Wokół naturalnej soli narosło wiele mitów, że jest zdrowsza dzięki minerałom. Sprawdzamy, ile w tym prawdy, jak sól kamienna wypada na tle soli kuchennej i morskiej oraz ile soli wolno jeść w ciągu dnia.
Spis treści
Sól kamienna: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa to, że jest to produkt mało przetworzony i może mieć ciekawszy smak. Na minus liczy się sód, który działa tak samo jak w każdej soli, oraz brak jodu, o ile sól nie jest jodowana.
Minerały śladowe
żelazo, wapń, magnez, cynk, potas
Z umiarem
Naturalna sól kamienna zawiera te składniki w ilościach śladowych. Ich ilość jest zbyt mała, by miała znaczenie żywieniowe, więc sól nie może być traktowana jako źródło minerałów.
Przetworzenie
nieczyszczona i nieługowana
Na plus
W przeciwieństwie do soli kuchennej nie jest poddawana ługowaniu, dlatego bywa szara, pomarańczowa, niebieska lub zielona. To różnica smaku, wyglądu i ceny, a nie zdrowia.
Jod
śladowo, istotnie w jodowanej
Z umiarem
Istotnym źródłem jodu jest sól jodowana, której dodaje się jodek potasu (30±10 mg na kg soli). Jeśli rezygnujesz z takiej soli, jedz ryby, nabiał i jaja.
Dzienny limit
poniżej 5 g soli dziennie
Z umiarem
Tak zaleca Światowa Organizacja Zdrowia. W Polsce średnie dzienne spożycie soli to około 10 g.
Ile soli kamiennej dziennie i jak jeść z głową
- Zamiast dosalać potrawy, używaj ziół, przypraw bez soli, soku z cytryny i oliwy z oliwek.
- Wybieraj produkty o mniejszej zawartości soli, bo więcej soli niż w solniczce jest w pieczywie, wędlinach, serach i daniach gotowych.
- Gruba sól kamienna posypana na wierzch daje intensywniejsze odczucie słoności, bo dłużej rozpuszcza się w ustach, więc w takim użyciu zwykle wystarcza jej mniej.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sól kamienna
Sól kamienna szkodzi tak samo jak każda sól, gdy jest jej za dużo: podnosi ciśnienie i obciąża układ krążenia. Szczególnie uważać powinny osoby z nadciśnieniem, chorobami serca i nerek oraz dzieci.
- Nadmiar sodu szkodzi: wiąże się z podwyższonym ciśnieniem, chorobami układu krążenia, rakiem żołądka, otyłością, osteoporozą i chorobami nerek.
- Dzieciom szkodzi więcej niż dorosłym, bo maksymalna ilość sodu dla nich jest niższa i zależy od energii z diety.
- Sól niejodowana nie zapewnia jodu: w badaniu około 97% diet kobiet w ciąży było niedoborowych w jod, więc w ciąży omów jod z lekarzem.
Porady
- Sprawdzaj na opakowaniu, czy sól kamienna jest jodowana, bo od tego zależy, czy dostarcza jodu.
- Pamiętaj, że sól kamienna nie jest zdrowszą solą: lepiej zmniejszyć łączną ilość soli, niż szukać zdrowszej.
- Nie sięgaj po sól kamienną dla magnezu czy żelaza, bo tych składników szukaj w innych produktach.
Najczęstsze pytania
Czy sól kamienna jest zdrowa?
Jest zdrowa z umiarem, jak każda sól. Mniejszą rolę niż jej rodzaj odgrywa łączna ilość soli w diecie.
Czy sól kamienna szkodzi?
W rozsądnych ilościach nie. Szkodzi jej nadmiar, który podnosi ciśnienie i zwiększa ryzyko chorób układu krążenia.
Czy sól kamienna jest zdrowsza od zwykłej soli?
Nie. Różnice dotyczą smaku, konsystencji, sposobu pozyskiwania i ceny, a nie zdrowia, bo ilość minerałów jest zbyt mała.
Czy sól kamienna to to samo co himalajska?
Sól himalajska jest rodzajem soli kamiennej wydobywanej we wschodnim pasie Karakorum i Himalajów w Pakistanie. Często jest różowa przez tlenek żelaza.
Skąd pochodzi sól kamienna w Polsce?
Największe złoża znajdują się na Kujawach, w Kłodawie we wschodniej Wielkopolsce i w Sieroszowicach na Dolnym Śląsku.
