Czy chleb wieloziarnisty jest zdrowy?

W skrócie Zdrowy, jeśli jest z mąki pełnoziarnistej: chleb wieloziarnisty dostarcza błonnika i składników mineralnych, ale sama nazwa nie gwarantuje pełnego ziarna, a sól, cukier i barwnik na etykiecie mogą jego zalety zepsuć.

Chleb wieloziarnisty to pieczywo z dodatkiem kilku rodzajów ziaren lub nasion, takich jak słonecznik, siemię lniane, sezam czy pestki dyni. Chętnie sięgamy po niego do kanapek, bo wygląda zdrowo i ma wyrazisty, orzechowy smak.

Wątpliwość polega na tym, że nazwa mówi o ziarnach w środku, a nie o mące, z której upieczono bochenek. To właśnie stopień przemiału mąki, a nie ozdobne ziarna, decyduje o wartości odżywczej. Sprawdzamy na podstawie opracowań Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, na co patrzeć w sklepie.

Spis treści

Chleb wieloziarnisty: co jest na plus, a co na minus

Na plus przeważają błonnik z mąki pełnoziarnistej i dodatki nasion, na minus sól oraz możliwy dodatek cukru, tłuszczu lub barwnika. Wszystko zależy od składu, nie od nazwy.

Błonnik

dużo w pełnym ziarnie

Na plus

W diecie Polaków zboża i produkty zbożowe odpowiadają za około 54% całkowitej podaży błonnika, więc dobry chleb ma tu realne znaczenie. W poszukiwaniu błonnika warto wybierać pieczywo z mąk pełnoziarnistych, a nie z pszennych oczyszczonych.

Stopień przemiału

ważniejszy niż rodzaj zboża

Na plus

Ważniejszy od rodzaju zboża jest stopień przetworzenia mąki, dlatego najkorzystniej wybierać chleb z mąki razowej, pełnoziarnistej i z pełnego przemiału. Brązowy chleb jest przy tym znacznie bogatszy w witaminy, składniki mineralne i błonnik niż pieczywo białe.

Indeks glikemiczny

razowy 50, bagietka 99

Na plus

Duża ilość błonnika i razowe pieczywo wiążą się z niższym indeksem glikemicznym, a jasne pieczywo pszenne z wyższym. Jak podaje opracowanie, bagietka ma IG równy 99, a chleb żytni razowy 50.

Zakwas

niższy indeks glikemiczny

Na plus

Pieczywo na zakwasie charakteryzuje się wyższą wartością odżywczą i niższym indeksem glikemicznym niż chleb na drożdżach, a także korzystnie wpływa na mikroflorę przewodu pokarmowego.

Sól

istotna dawka z pieczywa

Z umiarem

Pieczywo należy do produktów, które znacząco dokładają soli do diety, a zalecane jest nie więcej niż 5 g soli dziennie. Nadmiar soli może prowadzić do nadciśnienia tętniczego.

Barwnik i dodatki

sprawdź skład na etykiecie

Z umiarem

Ciemny kolor bywa nadany karmelem, więc sprawdzaj skład. Obecność cukru i tłuszczu niekorzystnie wpływa na kaloryczność i walory odżywcze, a dodatek pestek, orzechów czy owoców suszonych zwykle ich nie pogarsza.

Ile chleba wieloziarnistego dziennie i jak jeść z głową

  1. Wybieraj chleb z mąki razowej, pełnoziarnistej lub z pełnego przemiału, a nie tylko z napisem wieloziarnisty na opakowaniu.
  2. Sprawdzaj w składzie, czy ciemny kolor nie pochodzi z barwnika, na przykład karmelu.
  3. Celuj w około 25 g błonnika dziennie i traktuj chleb jako jedno z jego źródeł obok warzyw, owoców i nasion roślin strączkowych.
  4. Gdy to możliwe, wybieraj pieczywo na zakwasie, bo ma niższy indeks glikemiczny niż chleb na samych drożdżach.
  5. Zwracaj uwagę na to, co kładziesz na kanapkę, bo to dodatki często decydują o wartości posiłku.

Szkodliwość i przeciwwskazania: chleb wieloziarnisty

Chleb wieloziarnisty szkodzi głównie osobom z celiakią, bo zwykle zawiera zboża z glutenem, oraz tym, którzy jedzą go bardzo dużo ze względu na sól. Szkodliwa bywa też zbyt szybka zmiana ilości błonnika.

Porady

Najczęstsze pytania

Czy chleb wieloziarnisty jest zdrowy?

Tak, jeśli jest upieczony z mąki pełnoziarnistej i nie zawiera dodatku cukru ani barwnika. Samo dodanie ziaren do jasnej mąki nie czyni chleba pełnoziarnistym.

Czy chleb wieloziarnisty jest szkodliwy?

Dla większości osób nie. Szkodzi osobom z celiakią i alergią na gluten, a także może szkodzić przy dużych ilościach, bo pieczywo dokłada soli i błonnika, którego nagłe zwiększenie bywa kłopotliwe.

Czy chleb wieloziarnisty jest lepszy od razowego?

O tym decyduje mąka, a nie ziarna. Razowy chleb z pełnego przemiału zwykle będzie równie wartościowy jak wieloziarnisty z mąki pełnoziarnistej, a lepszy od wieloziarnistego z mąki pszennej.

Czy chleb wieloziarnisty ma mniej kalorii od białego?

Niekoniecznie. Wartość kaloryczna białego i ciemnego pieczywa jest zbliżona, a różnice wynikają z dodatków, takich jak tłuszcz i cukier.

Czy można jeść chleb wieloziarnisty na diecie odchudzającej?

Można. Prawidłowa dieta odchudzająca zawiera produkty zbożowe, w tym pieczywo, a warto wybierać chleb ciemny, pełnoziarnisty i na zakwasie.

Ile soli jest w pieczywie?

Opracowania nie podają stałej wartości, ale zaliczają pieczywo do istotnych dostawców soli, a zalecana dzienna ilość to 5 g.

Inne produkty

Wszystkie produkty