Kalorie
56 kcal w 100 g
Na plus
To niewiele jak na nabiał, bo zawartość tłuszczu wynosi około 3%, co wystarcza do dobrego smaku i wchłaniania składników.
Czy zsiadłe mleko jest zdrowe?
W skrócie Zdrowe: zsiadłe mleko to lekki, fermentowany nabiał z małą ilością tłuszczu i soli, o ile wybierasz wersję pasteryzowaną i naturalną, bez cukru i aromatów.
Zsiadłe mleko powstaje, gdy mleko kwaśnieje samoistnie dzięki bakteriom fermentacji mlekowej, bez dodatku kultur starterowych znanych z kefiru czy jogurtu. Ma gęstą konsystencję zbliżoną do budyniu i kwaskowy smak, a w sklepie stoi zwykle obok maślanki i kefirów.
Wątpliwości dotyczą tego, czy domowe, ukwaszone samo mleko jest bezpieczne, czy fermentacja pomaga przy nietolerancji laktozy i ile właściwie ma kalorii. Sprawdzamy, co mówią zalecenia żywieniowe i dane o składzie, a o czym warto pamiętać przy zakupie i robieniu go w domu.
Spis treści
Zsiadłe mleko: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają niska kaloryczność, niewiele soli i łatwiejsze trawienie, a na minus ryzyko przy domowej wersji z niepewnego mleka. Kafle opisują typowy skład jednego z polskich produktów, więc na swojej etykiecie możesz zobaczyć nieco inne liczby.
Białko
2,9 g w 100 g
Na plus
Białka zsiadłego mleka są łatwiej przyswajalne, bo wstępnie działa na nie kwaśne środowisko, a skład aminokwasów się nie zmienia.
Tłuszcz
3,0 g, w tym 1,9 g nasyconych
Z umiarem
Nasycone kwasy tłuszczowe to większa część tłuszczu, więc jeśli pilnujesz cholesterolu, wliczaj zsiadłe mleko w ustaloną dzienną pulę nabiału.
Sól
0,08 g w 100 g
Na plus
To bardzo mało, więc zsiadłe mleko praktycznie nie podnosi dziennego spożycia soli.
Laktoza
zmniejszona przez fermentację
Na plus
Bakterie mlekowe obniżają ilość laktozy, dlatego u wielu osób z nietolerancją objawy po zsiadłym mleku mogą nie wystąpić, choć reakcja bywa indywidualna.
Jakość mikrobiologiczna
zależy od mleka
Z umiarem
Mleko zsiada się samo, więc jakość gotowego produktu zależy od jakości mleka wyjściowego. W produkcji przemysłowej używa się mleka pasteryzowanego i żywych kultur bakterii.
Ile zsiadłego mleka dziennie i jak jeść z głową
- Wliczaj zsiadłe mleko w dzienną pulę nabiału: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje 2-3 porcje dziennie, a jedną z nich jest szklanka (200 ml) mleka, kefiru lub jogurtu.
- Wybieraj naturalne, bez dodatków smakowych, bo producenci dodają do smakowych wersji często dużo cukru oraz aromaty i barwniki.
- Pij schłodzone albo użyj w kuchni zamiast kefiru: nadaje się do racuchów, babki czy chleba.
- Zamiast słodzonych deserów mlecznych sięgnij po naturalne zsiadłe mleko z garścią świeżych owoców.
Szkodliwość i przeciwwskazania: zsiadłe mleko
Zsiadłe mleko szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy powstało z niepewnego mleka albo zostało źle przygotowane w domu. Ostrożne powinny być też kobiety w ciąży oraz osoby z alergią na białka mleka.
- Zsiadłe mleko z niepasteryzowanego mleka szkodzi w ciąży: zwiększa ryzyko zakażenia bakterią Listeria monocytogenes, na którą kobiety w ciąży są około 20 razy bardziej narażone.
- Mleko UHT nie nadaje się do domowego zsiadania, bo nie ma w nim żywych bakterii. Zamiast się ukwasić, zacznie gnić, a taki zepsuty produkt jest szkodliwy i trzeba go wyrzucić.
- Przy alergii na białka mleka krowiego zsiadłe mleko nie jest bezpiecznym zamiennikiem, bo wciąż pochodzi z mleka; jadłospis ustal z alergologiem.
- Jeśli masz nietolerancję laktozy, zacznij od małej porcji, bo laktozy jest mniej, ale nie wiadomo z góry, jak zareaguje twój organizm.
- Smakowe i słodzone odmiany mogą szkodzić, gdy pijesz je codziennie, bo dokładają cukier dodany.
Porady
- Czytaj skład: im krótszy, tym lepiej, bo do zsiadłego mleka, kefirów i jogurtów dodaje się czasem zagęstniki, aby nie było widać wytrącającej się serwatki.
- Przechowuj w lodówce: mleko i przetwory mleczne powinny stać w miejscu, gdzie jest od 4°C do 8°C, a po upływie terminu przydatności nie należy ich jeść.
- Robisz sam? Użyj mleka pasteryzowanego i dodaj śmietanę z żywymi kulturami bakterii, około 4 łyżek na litr.
- Kupuj na bieżąco i zwracaj uwagę na termin przydatności zapisany na opakowaniu.
Najczęstsze pytania
Czy zsiadłe mleko jest zdrowe?
Tak, jest dobrym elementem diety, jeśli wybierasz pasteryzowane i naturalne. Fermentowane przetwory mleczne dostarczają łatwo przyswajalnego białka, wapnia i witamin z grupy B oraz bakterii kwasu mlekowego, które korzystnie wpływają na mikroflorę jelit.
Czy zsiadłe mleko jest zdrowe na żołądek?
Uchodzi za lekkostrawne i dobrze przyswajalne, a kwas mlekowy pobudza pracę gruczołów trawiennych. Przy chorobach żołądka zapytaj jednak lekarza o dietę, zamiast polegać na samym nabiale.
Czy zsiadłe mleko szkodzi?
Zdrowym osobom nie szkodzi, jeśli jest świeże i pasteryzowane. Szkodliwe bywa zsiadłe mleko zrobione z surowego lub zepsutego mleka, a także wersje z dużą ilością cukru.
Czym zsiadłe mleko różni się od kefiru i jogurtu?
W domu zsiada się samo, dzięki bakteriom obecnym w mleku, bez dodatku kultur starterowych. Jogurt powstaje z żywych kultur bakterii jogurtowych, a kefir z dodatkiem bakterii mlekowych i drożdży, czyli ziaren kefirowych.
Czy kobieta w ciąży może pić zsiadłe mleko?
Tak, jeśli jest zrobione z mleka pasteryzowanego. Niepasteryzowanego mleka i produktów z niego kobiety w ciąży powinny unikać, a w razie wątpliwości warto zapytać lekarza prowadzącego.
Jak długo mleko się zsiada?
W ciepłym miejscu zazwyczaj od 24 do 48 godzin. Użyj do tego świeżego mleka z żywymi kulturami bakterii, a nie mleka UHT.
