Kalorie
ok. 25 kcal w 100 g
Na plus
Surowy bakłażan to w 92% woda, więc jest bardzo lekki. Tłuszczu ma 0,18 g w 100 g.
Czy bakłażan jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy: bakłażan ma niewiele kalorii i sporo błonnika, ale chłonie tłuszcz, więc liczy się sposób przygotowania, a osoby uczulone lub wrażliwe na salicylany powinny uważać.
Bakłażan, czyli psianka podłużna, to owoc rośliny z rodziny psiankowatych, tej samej co pomidor, papryka i ziemniak. Botanicznie jest jagodą, w kuchni traktujemy go jak warzywo, a skórka i miąższ są jadalne, choć zwykle jemy go po obróbce.
Wątpliwości dotyczą trzech spraw: czy surowy bakłażan jest trujący, ile tłuszczu wchłania przy smażeniu i czy nie uczula. Odpowiadamy na nie niżej, opierając się na tabelach składu i przeglądach badań.
Spis treści
Bakłażan: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają bardzo niska kaloryczność i błonnik, na minus zdolność chłonięcia tłuszczu oraz możliwe reakcje uczuleniowe. Zdrowotnie największe znaczenie ma więc sposób przyrządzenia, a nie samo warzywo, dlatego pieczony bakłażan wypada znacznie lepiej niż smażony w głębokim oleju.
Błonnik
ok. 3 g w 100 g
Na plus
Przy tak niewielu kaloriach to wyraźny wkład w dzienną ilość błonnika.
Potas i mangan
229 mg potasu w 100 g
Na plus
Poza potasem jedynym minerałem w zauważalnej ilości jest mangan, który pokrywa 10% dziennej wartości. Pozostałych składników jest niewiele.
Tłuszcz przy smażeniu
chłonie olej jak gąbka
Na minus
Gąbczasty miąższ wchłania tłuszcz i sosy, więc bakłażan smażony na głębokim oleju staje się daniem wysokokalorycznym. Pieczony, grillowany albo gotowany na parze pozostaje lekki.
Skórka
nasunina w fioletowej skórce
Na plus
Fioletowa skórka zawdzięcza barwę antocyjanowi nasuninie. Można ją jeść razem z miąższem.
Alergie
objawy zgłasza ok. 10% badanych
Z umiarem
W badaniu 741 osób w Indiach, gdzie bakłażan jest powszechnie jadany, prawie 10% zgłosiło objawy alergiczne po jego zjedzeniu, a 1,4% w ciągu dwóch godzin.
Ile bakłażana dziennie i jak jeść z głową
- Jedz bakłażan pieczony, grillowany, duszony albo gotowany na parze, bo wtedy zachowuje lekkość. Zwykła porcja warzywa do obiadu wystarczy.
- Gdy smażysz, używaj niewielkiej ilości tłuszczu albo najpierw podpiecz plastry w piekarniku, a dopiero potem dodaj je do sosu.
- Łącz go z pomidorami, cebulą i papryką, jak w daniach śródziemnomorskich, aby wzbogacić posiłek o inne warzywa.
- Zamiast głębokiego smażenia zrób pastę: upieczony, obrany i rozgnieciony bakłażan z cebulą, pomidorami i przyprawami.
Szkodliwość i przeciwwskazania: bakłażan
Bakłażan jest dla większości osób bezpieczny, ale potrafi szkodzić tym, którzy są uczuleni, mają nadwrażliwość na salicylany albo jedzą go nasączonego tłuszczem. Surowy jest gorzki i zwykle nie jada się go bez obróbki.
- Osobom z alergią, zwłaszcza atopowym, bakłażan może szkodzić, bo zawiera dużo histaminy, a część białek alergennych przetrwa gotowanie.
- Przy nadwrażliwości na salicylany bakłażan ze skórką i bez skórki figuruje w tabelach osobno, a objawy mogą wywoływać ilości powyżej 0,5 mg salicylanów w 100 g pokarmu, choć tolerancja jest indywidualna.
- Liście i kwiaty bakłażana zawierają solaninę i nie nadają się do jedzenia, a nasiona są gorzkie przez alkaloidy nikotynoidowe.
- Smażony w głębokim tłuszczu bakłażan traci zalety lekkiego warzywa i szkodzi diecie o ograniczonej kaloryczności.
- Surowy bakłażan jest gorzki i ściągający, dopiero po obróbce staje się delikatny.
Porady
- Jeśli nie masz nadwrażliwości na salicylany, zostaw skórkę, bo w niej jest barwnik nasunina.
- Przed obróbką możesz pokroić owoc, posolić, odczekać i opłukać, co może usunąć goryczkę.
- Miąższ po przekrojeniu szybko brązowieje, bo utleniają się polifenole, głównie kwas chlorogenowy, więc kroj bakłażan tuż przed obróbką.
- Zamiast smażyć, spróbuj kuchni indyjskiej: upieczony i obrany bakłażan rozgnieciony z cebulą, pomidorami i przyprawami.
Najczęstsze pytania
Czy bakłażan jest zdrowy?
Tak, jako lekkie warzywo z błonnikiem i potasem. Zdrowotnie decyduje to, ile tłuszczu wchłonie podczas obróbki.
Czy bakłażan jest szkodliwy?
Dla większości osób nie. Może szkodzić alergikom i osobom z nadwrażliwością na salicylany, a liście i kwiaty rośliny zawierają solaninę.
Czy można jeść surowego bakłażana?
Zwykle się go nie jada, bo surowy jest gorzki i ściągający. Po obróbce staje się delikatny, a posolenie i opłukanie plastrów może zmniejszyć goryczkę.
Czy bakłażan ma dużo kalorii?
Surowy ma około 25 kcal w 100 g, jednak smażony chłonie tłuszcz i staje się znacznie bardziej kaloryczny.
Czy bakłażan uczula?
Zdarza się, szczególnie u osób z alergiami atopowymi, bo zawiera dużo histaminy. Dokładne ugotowanie pomaga części osób, ale nie wszystkim.
Czy bakłażan jest trujący jak inne psiankowate?
Należy do tej samej rodziny co pomidor i ziemniak, ale owoc jest jadalny. Solaninę zawierają liście i kwiaty, które się nie je.
