Sód
1110 mg w 100 g
Na minus
Świeży pomidor ma w tej samej masie tylko 5 mg sodu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że dziennie nie powinno się przekraczać 5 g soli.
Czy ketchup jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: ketchup to przetwór pomidorowy z cukrem i solą, więc sprawdza się jako niewielki dodatek do dania, ale nie zastąpi świeżych pomidorów ani innych warzyw.
Ketchup, zapisywany też jako keczup, to sos pomidorowy podawany na zimno, najczęściej do mięs, frytek, pizzy i kanapek. Klasyczny skład to koncentrat pomidorowy, cukier, ocet i sól, a do tego przyprawy, takie jak ziele angielskie, goździki czy cebula.
Wątpliwości biorą się stąd, że pomidory kojarzą się ze zdrowiem, a ketchup jest przetworem z dodatkiem cukru i soli. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi traktować takie przetwory jako dodatek do potraw, a nie ich główny składnik, i wybierać wersje z jak najmniejszą zawartością soli i cukru.
Spis treści
Ketchup: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają sód i cukier, na plus liczy się likopen, którego w ketchupie jest więcej niż w świeżych pomidorach. Wartości poniżej dotyczą stu gramów produktu, czyli sporo więcej, niż trafia na talerz, więc porcję oceniaj w łyżkach.
Węglowodany
25,78 g w 100 g
Na minus
Na liście składników cukier stoi zaraz po koncentracie pomidorowym, więc znaczną część stanowi cukier dodany. Świeże pomidory mają w tej samej masie 3,92 g węglowodanów.
Energia
100 kcal w 100 g
Z umiarem
Świeże pomidory mają w tej samej masie 18 kcal. Ketchup jada się jednak łyżkami, więc energia z samego dodatku zwykle jest niewielka.
Likopen
17,0 mg w 100 g
Na plus
W świeżych pomidorach jest go 2,6 mg. Likopen ma właściwości przeciwutleniające, a po obróbce cieplnej występuje w formie lepiej przyswajalnej.
Dodatki
zależy od producenta
Z umiarem
Sos jest pasteryzowany, więc nie wymaga środków konserwujących, ale część producentów dodaje benzoesan sodu. Do ketchupów nie wolno dodawać barwników.
Ile ketchupu dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj ketchup jak przyprawę: łyżka do dania wystarczy, a ilość sosu niech nie rośnie z każdym talerzem.
- Wybieraj ketchupy o krótkim składzie i jak najmniejszej zawartości soli i cukru, porównując etykiety w przeliczeniu na tę samą masę produktu.
- Do frytek i mięs częściej podawaj domowy sos pomidorowy albo passatę, bo przetwory o prostym składzie sprawdzają się lepiej niż gotowe sosy.
- Świeże pomidory zostaw na główną porcję warzyw, bo wartość odżywcza ketchupu znacząco różni się od wartości świeżego pomidora.
Szkodliwość i przeciwwskazania: ketchup
Ketchup nie szkodzi w ilości łyżki do obiadu, ale bywa szkodliwy dla osób, które muszą pilnować soli albo cukru, oraz dla tych, które sięgają po niego do każdego dania.
- Przy nadciśnieniu i chorobach serca szkodzi sól, bo jej nadmiar wiąże się z nadciśnieniem, udarem i zawałem, a ketchup ma jej sporo. Zapytaj lekarza lub dietetyka o dopuszczalne ilości.
- Przy cukrzycy i insulinooporności liczy się cukier dodany, więc porcję ketchupu uwzględnij w posiłku i ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Dzieciom wybieraj wersje z jak najmniejszą zawartością soli i cukru, bo ketchup nie zastępuje warzyw w posiłku.
- Osoby z chorobami nerek powinny zapytać lekarza o przetwory pomidorowe, bo pomidor jest dobrym źródłem potasu.
Porady
- Czytaj skład i porównuj gotowe sosy, wybierając te z najmniejszą ilością soli i cukru.
- Zrób ketchup w domu z pomidorów, żeby samemu ustalić ilość soli i cukru.
- Do kanapek zamiast ketchupu wybierz plasterki świeżego pomidora.
- Pamiętaj, że likopen z pomidorów po obróbce cieplnej jest lepiej przyswajalny, więc ugotowany sos pomidorowy dostarcza go także bez dodatku cukru.
Najczęstsze pytania
Czy ketchup jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem. Ma likopen, ale też dużo sodu i cukru, dlatego traktuj go jak dodatek, a nie jak warzywo.
Czy keczup to to samo co ketchup?
Tak, to dwie pisownie tego samego sosu pomidorowego. Polska Wikipedia podaje obie formy.
Czy ketchup jest szkodliwy?
W niewielkiej ilości nie szkodzi osobom zdrowym. Szkodzić może przy diecie z ograniczeniem soli lub cukru oraz gdy zastępuje warzywa.
Czy w ketchupie jest likopen?
Tak, tabele podają 17,0 mg w 100 g, czyli więcej niż w świeżych pomidorach.
Czy ketchup ma konserwanty?
Jest pasteryzowany, więc ich nie wymaga, ale część producentów dodaje benzoesan sodu. Skład sprawdzisz na etykiecie.
Ile ketchupu można jeść?
Nie ma osobnej normy dla ketchupu. Zalecenie dotyczy soli: najwyżej 5 g dziennie ze wszystkich produktów, więc ketchup wliczaj do tego limitu.
